Mẹo chữa ho gà có hiệu quả không? Cách trị ho gà

Một số mẹo chữa ho gà dân gian

Ho gà (pertussis) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, nổi bật với các cơn ho kịch phát kéo dài, có tiếng rít cuối cơn và dễ gây biến chứng nguy hiểm ở trẻ nhỏ như suy hô hấp, viêm phổi. Một số chữa ho gà trong dân gian như tỏi, mật ong, củ cải, lá tía tô,… đều có cơ chế hỗ trợ giảm ho, làm dịu niêm mạc, tiêu đờm, tăng miễn dịch, nhưng không thể tiêu diệt vi khuẩn Bordetella pertussis.

Cách chữa ho gà tại nhà bằng tỏi

Tỏi chứa allicin, có tác dụng kháng khuẩn, kháng virus, hỗ trợ giảm viêm đường hô hấp. Tuy nhiên, tỏi có thể hỗ trợ hệ miễn dịch, nhưng không thể thay thế kháng sinh trong điều trị ho gà thực sự.

Vậy nên tỏi chỉ là biện pháp hỗ trợ giảm ho nhẹ, không chữa được ho gà. Bạn chỉ nên dùng kèm theo thuốc kháng sinh.

Cách điều trị ho gà bằng mật ong và củ cải trắng

Củ cải chứa vitamin C, enzym hỗ trợ tiêu hóa đờm; tuy chưa được kiểm chứng lâm sàng trong điều trị ho gà, nhưng có thể hỗ trợ giảm đờm nhờ enzym và nước. Mật ong giúp giảm ho ở trẻ trên 1 tuổi, đặc biệt đối với tình trạng ho khan, ho đêm, nhưng không thể tiêu diệt vi khuẩn.

Đây là mẹo hỗ trợ giảm ho, đặc biệt ho khô, ho đêm, nhưng không có tác dụng thay thuốc kháng sinh điều trị ho gà. Ngoài ra, không dùng mật ong và củ cải trắng cho trẻ dưới 1 tuổi vì có nguy cơ ngộ độc mật ong.

Cách điều trị bệnh ho gà bằng lá tía tô

Lá tía tô được xếp vào nhóm giải cảm, kích thích tiết mồ hôi, giãn mạch ngoại vi, trị ngoại cảm phong hàn. Đối với bệnh nhân ho gà, lá tía tô giúp giải cảm, tiêu viêm, long đờm, chữa các chứng ho kéo dài, cảm lạnh, nhức đầu, nghẹt mũi. Tuy nhiên, lá tía tô chỉ có tác dụng hỗ trợ, không thể thay thế thuốc kháng sinh khi điều trị ho gà.

Mẹo chữa ho gà có hiệu quả không?

Theo Đông y, ho gà là bệnh ho do ngoại cảm, kéo dài từ 4-8 tuần. Do đó, ngoài thuốc đặc trị, bạn có thể áp dụng một số phương pháp dân gian để hỗ trợ làm dịu họng khi ho nhẹ. Tuy nhiên, nếu người bệnh có biểu hiện khó thở, cần đến cơ sở y tế ngay. Các mẹo này chỉ có tính chất hỗ trợ, không thể thay thế hoặc làm giảm liệu trình kháng sinh bắt buộc.

Nhìn chung, cách chữa ho gà tại nhà sẽ cho hiệu quả tốt hơn khi dùng ở giai đoạn đầu của bệnh, khi các triệu chứng không quá nặng. Ngoài ra, khi áp dụng mẹo chữa ho gà tại nhà, bạn cần lưu ý các điểm quan trọng sau để tránh nguy cơ biến chứng.

• Không bao giờ dùng mẹo dân gian để thay kháng sinh: Nếu bạn chỉ dùng mẹo dân gian mà bỏ kháng sinh, vi khuẩn vẫn tồn tại, bệnh vẫn tiến triển, và bạn vẫn có thể lây cho người xung quanh.
• Chỉ dùng mẹo dân gian ở giai đoạn đầu bệnh, khi triệu chứng không quá nặng. Nếu trẻ đã có cơn ho kịch phát, tiếng rít, khó thở, mặt đỏ thì nên đưa ngay đến cơ sở y tế, không tự chữa bằng mẹo dân gian.
• Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi: Mật ong có tác dụng giảm ho khan, ho đêm. Tuy nhiên, không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi vì nguy cơ ngộ độc Botulism (vi khuẩn gây liệt cơ, suy hô hấp).
• Không dùng quá liều thảo dược, tránh ngộ độc: Lá tía tô, tỏi, lá hẹ,… đều là thảo dược, nhưng dùng quá nhiều dễ gây mệt mỏi, táo bón, tiểu tiện đỏ.
• Uống nhiều nước: Khi mới bị bệnh, nên uống nhiều nước để bù nước, giảm viêm.

Phác đồ điều trị ho gà Bộ Y tế

Theo Bộ Y tế Việt Nam, phác đồ điều trị ho gà gồm: cách ly hô hấp, liệu pháp kháng sinh, chăm sóc hỗ trợ tại viện và phòng ngừa sau phơi nhiễm.

Cách ly hô hấp

Bệnh nhân cần cách ly hô hấp đến khi được điều trị kháng sinh đủ 5 ngày.

• Tại nhà: Tránh tiếp xúc với trẻ chưa được tiêm phòng hoặc tiêm phòng chưa đầy đủ.
• Tại bệnh viện: Phòng đơn hoặc nhóm các trường hợp cách xa các bệnh nhân khác.
• Trong cộng đồng: Loại trừ các trường hợp nghi ngờ, không tập trung.

Kháng sinh điều trị ho gà

Theo Bộ Y tế, kháng sinh được chỉ định trong 3 tuần đầu sau khi bắt đầu ho để tiêu diệt vi khuẩn, giảm lây nhiễm và ngăn biến chứng.

• Kháng sinh Azithromycin.
• Kháng sinh thay thế: Co-trimoxazole hoặc Erythromycin.

Lưu ý chỉ sử dụng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.

Cách chữa bệnh ho gà tại bệnh viện

Đối với trẻ nhập viện:

• Đặt trẻ ở tư thế nửa nằm.
• Hút hầu họng nếu cần, để làm sạch đờm, tránh tắc nghẽn.
• Bù nước, điện giải bằng uống hoặc truyền nếu cần.
• Bổ sung oxygen, thuốc giúp thở nếu có suy hô hấp.
• Thuốc giảm đau nhẹ paracetamol khi sốt.

Không có thuốc đặc hiệu giúp dừng cơn ho ngay lập tức. Thuốc kháng sinh giúp giảm lây nhưng không làm cơn ho hết nhanh nếu bệnh đã tiến triển.

Phòng ngừa sau phơi nhiễm

Dự phòng bằng kháng sinh được khuyến cáo cho:

• Trẻ dưới 6 tháng tuổi chưa được tiêm phòng hoặc chưa tiêm phòng đầy đủ.
• Trẻ đã tiếp xúc với trường hợp nghi ngờ ho gà.

Trẻ thuộc nhóm nguy cơ cao cần kháng sinh ngay sau phơi nhiễm để ngăn bệnh phát triển.

Bệnh ho gà có tái phát không?

Người đã từng bị ho gà hoặc tiêm phòng vẫn có thể mắc lại bệnh. Sau khi nhiễm vi khuẩn B. pertussis tự nhiên, cơ thể tạo ra miễn dịch đặc hiệu, nhưng thời gian bảo vệ này chỉ kéo dài trong khoảng 7 đến 20 năm.

Trong khi đó, miễn dịch thu được từ vắc xin ho gà, đặc biệt là loại vắc xin vô bào, thường suy giảm nhanh hơn, chỉ 4 đến 12 năm sau loạt tiêm chủng cuối cùng. Điều này khiến nhiều cá nhân, đặc biệt là thanh thiếu niên và người lớn, trở nên dễ mắc bệnh trở lại dù đã từng có miễn dịch trước đó.

Khuyến khích thực hiện tiêm vắc xin ho gà, uốn ván, bạch hầu định kỳ để tăng sức đề kháng phòng ngừa nhiễm bệnh.

Phòng ngừa bệnh ho gà

Ho gà có khả năng lây lan nhanh qua đường hô hấp và nguy hiểm nhất ở trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi. Việc phòng ngừa ho gà là rất quan trọng, vì bệnh có thể gây biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí tử vong.

Theo Bộ Y tế Việt Nam, các cách phòng ngừa bệnh ho gà gồm: tiêm vắc xin đầy đủ, dự phòng kháng sinh sau phơi nhiễm, vệ sinh cá nhân tốt và cách ly người bệnh.

• Tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch: Tiêm chủng đủ mũi, đúng lịch là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh ho gà. Ho gà là bệnh có vắc xin phòng ngừa.
• Vệ sinh cá nhân tốt: Vi khuẩn Bordetella pertussis lây lan qua giọt bắn hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện. Bạn nên rửa tay thường xuyên với nước và xà phòng để giảm lây vi khuẩn qua tay. Khi ho hoặc hắt hơi, nên che miệng bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay để giảm giọt bắn lây lan. Đối với trẻ, phụ huynh nên vệ sinh đồ chơi, bề mặt thường tiếp xúc để giảm vi khuẩn bám trên bề mặt.
• Cách ly người bệnh: Theo Bộ Y tế, người bệnh ho gà cần cách ly hô hấp đến khi được điều trị kháng sinh đủ 5 ngày. Cách ly trẻ với người bị ho gà trong thời gian ít nhất 4 tuần kể từ khi có cơn ho điển hình.
• Cập nhật vắc xin nhắc lại: Miễn dịch với ho gà thường suy giảm sau 5-10 năm kể từ khi tiêm vắc xin, và dù đã từng mắc ho gà, bạn vẫn có thể mắc lại. Liều nhắc lại là cần thiết để củng cố miễn dịch và giảm nguy cơ phát triển bệnh, lây truyền sang trẻ nhỏ.

Việc chẩn đoán sớm bằng xét nghiệm PCR dịch tỵ hầu tại các cơ sở có năng lực như DIAG là chìa khóa cốt lõi giúp bác sĩ áp dụng chính xác phác đồ điều trị bằng kháng sinh của Bộ Y tế trong 3 tuần đầu.