Cách trị nấm móng tay triệt để tại nhà

Khái quát về nấm móng tay

Nấm móng tay là nhiễm nấm ở một hoặc nhiều móng tay, thuộc nhóm nấm móng hay onychomycosis. Bệnh có thể bắt đầu bằng một đốm trắng, vàng hoặc nâu ở đầu móng, sau đó lan sâu hơn làm móng dày, giòn, sần, tách khỏi nền móng hoặc biến dạng.

Nấm móng tay khác với nấm da tay. Nấm da tay thường gây bong vảy, khô, ngứa hoặc nứt da ở bàn tay, còn nấm móng làm thay đổi cấu trúc của bản móng và phần dưới móng. Khi móng đã bị nấm, thuốc bôi da thông thường thường khó thấm đủ sâu vào móng, vì vậy điều trị thường kéo dài hơn nấm da.

Nấm móng tay và nấm móng chân khác nhau thế nào?

Nấm móng tay thường đáp ứng điều trị nhanh hơn nấm móng chân, vì móng tay mọc nhanh hơn và ít bị giữ trong môi trường kín, ẩm như móng chân. DermNet ghi nhận nhiễm nấm móng tay thường được chữa khỏi nhanh và hiệu quả hơn nhiễm nấm móng chân.

Nấm móng chân lại phổ biến hơn, dễ liên quan đến nấm da chân, giày kín, tất ẩm, phòng tắm công cộng, hồ bơi hoặc phòng gym. Mayo Clinic cho biết nấm da chân có thể lan sang móng, và nấm móng cũng có thể lan ngược lại vùng da bàn chân.

Có thể trị nấm móng tay triệt để không?

Có thể điều trị khỏi nhiễm nấm móng, nhưng “triệt để” không có nghĩa là móng sẽ đẹp lại ngay hoặc không bao giờ tái phát. British Association of Dermatologists lưu ý điều trị có thể diệt nấm và chữa nhiễm trùng, nhưng móng đã hư tổn nặng hoặc tổn thương vùng sinh móng có thể không trở lại hoàn toàn như trước.

Để tăng khả năng trị dứt điểm nấm móng chân hoặc nấm móng tay, cần có bốn điều kiện: chẩn đoán đúng, dùng thuốc đủ thời gian, loại bỏ phần móng dày/vụn khi cần và phòng tái nhiễm. Nếu chỉ bôi thuốc vài ngày rồi ngưng khi móng bớt vàng, nấm có thể vẫn còn trong móng và tiếp tục phát triển.

Xét nghiệm nấm móng có cần thiết không?

Xét nghiệm nấm móng thường cần thiết trước khi dùng thuốc uống hoặc khi chẩn đoán chưa chắc chắn. Xác nhận bằng soi KOH trước khi bắt đầu điều trị onychomycosis, và Choosing Wisely/AAD khuyến cáo không kê thuốc kháng nấm uống cho nghi nấm móng nếu chưa xác nhận có nhiễm nấm.

Các xét nghiệm thường dùng gồm soi KOH, nuôi cấy nấm, nhuộm PAS trên mẫu móng hoặc PCR. Mẫu thường được lấy từ phần móng bị đổi màu, dày, vụn hoặc mảnh vụn dưới móng; xét nghiệm giúp phân biệt nấm móng với vảy nến móng, chấn thương móng hoặc bệnh móng khác.

Xét nghiệm đặc biệt quan trọng khi móng chỉ có một dải đen/nâu, tổn thương một móng kéo dài, móng đau, chảy máu, loét, có khối dưới móng hoặc không đáp ứng điều trị. Những tình huống này cần được bác sĩ đánh giá để loại trừ nguyên nhân không phải nấm.

Cách trị nấm móng tay triệt để

Cách trị nấm móng tay triệt để là điều trị theo mức độ bệnh, không dùng một phác đồ chung cho mọi người. Bác sĩ sẽ cân nhắc số móng bị bệnh, phần trăm móng bị ảnh hưởng, có tổn thương gốc móng hay không, loại nấm, bệnh nền, thuốc đang dùng và mong muốn điều trị của người bệnh.

Thuốc bôi trị nấm móng

Thuốc bôi trị nấm móng phù hợp hơn với nhiễm nấm nhẹ, khu trú, ít móng và chưa ảnh hưởng nhiều đến gốc móng. Các thuốc bôi có thể gồm ciclopirox 8%, efinaconazole 10%, tavaborole 5% hoặc amorolfine 5%, tùy quốc gia, chỉ định và thuốc có sẵn.

Thuốc bôi thường cần dùng lâu. Thời gian dùng thuốc bôi thường được khuyến nghị là 24 tuần cho móng tay và 48 tuần cho móng chân; hiệu quả thường thấp hơn thuốc uống nhưng ít tác dụng phụ toàn thân và ít tương tác thuốc hơn.

Thuốc uống trị nấm móng

Thuốc uống kháng nấm cần có chỉ định từ bác sĩ. Người bệnh bắt buộc phải thực hiện xét nghiệm kiểm tra chức năng gan trước khi dùng thuốc và theo dõi định kỳ trong suốt liệu trình để đảm bảo an toàn.

Các thuốc uống có thể gồm terbinafine, itraconazole hoặc fluconazole. Terbinafine có thể tương tác với một số thuốc và không phù hợp với người có bệnh gan hoạt động hoặc bệnh gan mạn tính.

Cắt, mài hoặc làm mỏng móng dày

Cắt gọn và làm mỏng phần móng dày có thể giúp giảm đau, giảm áp lực khi mang giày và giúp thuốc thấm tốt hơn. AAD cho biết bác sĩ da liễu có thể mài bề mặt móng để thuốc bôi thấm sâu hơn. Cắt móng và debridement phối hợp với thuốc có thể cải thiện đáp ứng điều trị.

Người bệnh không nên tự cạy sâu, khoét móng hoặc cắt sát đến chảy máu vì có thể gây nhiễm khuẩn, đặc biệt ở người đái tháo đường hoặc tuần hoàn chân kém. Nếu móng quá dày, đau, quặp hoặc khó cắt, nên đến cơ sở y tế hoặc phòng khám da liễu/chăm sóc bàn chân để được xử lý an toàn.

Điều trị nấm da chân, nấm kẽ chân nếu có

Nấm da chân có thể lan sang móng, và nấm móng có thể lan ngược lại da bàn chân. Vì vậy, muốn trị dứt điểm nấm móng chân, cần kiểm tra kẽ ngón chân, lòng bàn chân, gót chân và điều trị đồng thời nếu có nấm da chân.

Nếu chỉ trị móng nhưng vẫn còn nấm kẽ chân, giày tất ẩm hoặc thói quen đi chân trần ở nơi công cộng, bệnh có thể tái nhiễm. CDC cũng lưu ý nhiễm nấm móng có thể lan sang da và có thể quay lại sau điều trị, đặc biệt ở người đái tháo đường.

Trị nấm móng tay tại nhà có hiệu quả không?

Trị nấm móng tay tại nhà có thể hỗ trợ kiểm soát bệnh, nhưng thường không đủ để “triệt để” nếu nấm đã ăn sâu vào móng, móng dày, nhiều móng bị ảnh hưởng hoặc đã lan đến gốc móng.

Các bước chăm sóc tại nhà nên làm gồm:

• Cắt móng gọn, không để móng quá dài.
• Giữ tay chân khô, lau kỹ sau khi rửa tay, tắm hoặc bơi.
• Dùng kềm cắt móng riêng và khử trùng sau mỗi lần dùng.
• Không dùng chung kềm, dũa, khăn, tất, giày.
• Thay tất khi ẩm, chọn giày thoáng khí.
• Không đi chân trần ở hồ bơi, phòng thay đồ, phòng tắm công cộng.
• Điều trị nấm da chân nếu có bong vảy, ngứa, nứt kẽ.
• Không cạy móng, không tự lột móng, không khoét sâu dưới móng.

Người bệnh tuyệt đối không tự ý bôi tỏi, chanh, giấm hoặc oxy già lên vùng móng tổn thương. Những nguyên liệu này có thể gây kích ứng nặng, bỏng rát da quanh móng và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng thứ phát.

Nấm móng tay kiêng gì?

Nấm móng tay không có chế độ “kiêng ăn” đặc hiệu đã được chứng minh giúp diệt nấm. Điều quan trọng hơn là tránh những thói quen làm móng ẩm, tổn thương hoặc dễ tái nhiễm. Mayo Clinic khuyến nghị giữ móng sạch khô, cắt móng gọn, khử trùng dụng cụ cắt móng, chọn cơ sở làm móng dùng dụng cụ vô trùng và từ bỏ sơn móng hoặc móng giả khi có nguy cơ nấm móng.

Người bị nấm móng nên tránh:

• Sơn móng hoặc đắp móng giả khi đang điều trị, trừ khi bác sĩ cho phép.
• Cắt khóe móng quá sâu hoặc cắt chảy máu.
• Dùng chung kềm, dũa, bấm móng.
• Mang giày ẩm, tất ẩm hoặc giày quá chật.
• Đi chân trần ở nơi công cộng ẩm ướt.
• Tự ngưng thuốc khi móng mới bớt vàng nhưng chưa hết liệu trình.
• Tự uống thuốc kháng nấm khi chưa khám hoặc chưa xét nghiệm nếu cần.

Khi nào cần đi khám?

Người bị nghi nấm móng nên đi khám nếu móng ngày càng dày, biến dạng, đau, ảnh hưởng đi lại hoặc sinh hoạt, nhiều móng bị bệnh, đã điều trị tại nhà không cải thiện hoặc tái phát nhiều lần. Mayo Clinic khuyến nghị gặp nhân viên y tế nếu tự chăm sóc không giúp ích và móng ngày càng đổi màu, dày hoặc biến dạng.

Cần đi khám sớm nếu có đái tháo đường, tuần hoàn kém, suy giảm miễn dịch, đau đỏ quanh móng, sưng, mủ, chảy máu, khó đi lại hoặc móng có dải đen/nâu bất thường. Mayo Clinic và Cleveland Clinic đều nhấn mạnh người đái tháo đường hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng quanh móng nên được đánh giá y tế vì nguy cơ biến chứng cao hơn.

Phòng ngừa tái phát sau điều trị

Phòng tái phát là một phần quan trọng của cách trị nấm móng triệt để. Ngay cả khi điều trị thành công, nấm móng vẫn có thể quay lại; CDC và Mayo Clinic đều ghi nhận nhiễm nấm móng có thể tái phát sau điều trị.

Các biện pháp phòng ngừa gồm:

• Giữ móng tay, móng chân sạch và khô.
• Cắt móng thẳng, không cắt quá sát da.
• Khử trùng kềm cắt móng sau mỗi lần dùng.
• Thay tất hằng ngày hoặc khi ẩm.
• Chọn giày thoáng khí, vừa chân.
• Xử lý hoặc thay giày cũ nếu thường xuyên ẩm, hôi.
• Mang dép ở hồ bơi, phòng gym, phòng thay đồ.
• Chọn tiệm nail có dụng cụ được tiệt trùng đúng cách.
• Không cắt hoặc đẩy biểu bì quanh móng quá mạnh.
• Điều trị nấm da chân, nấm kẽ chân hoặc nấm da tay nếu có.

Những câu hỏi thường gặp

1. Trị nấm móng tay tại nhà có khỏi hẳn không?

Trị tại nhà có thể hỗ trợ bằng cách giữ móng khô sạch, cắt móng đúng cách, khử trùng dụng cụ và tránh lây nhiễm. Tuy nhiên, nếu nấm đã ăn sâu vào móng hoặc móng dày, thuốc kê đơn và theo dõi y tế thường cần thiết hơn để đạt hiệu quả.

2. Có nên tự uống terbinafine để trị nấm móng không?

Không nên tự uống. Terbinafine là thuốc kháng nấm uống thường có hiệu quả cao, nhưng cần bác sĩ đánh giá chống chỉ định, bệnh gan, thuốc đang dùng và nguy cơ tương tác.

3. Bao lâu thì nấm móng tay khỏi?

Thời gian phụ thuộc mức độ bệnh, thuốc dùng và tốc độ mọc móng. Thông thường, móng tay cần 3 – 6 tháng để mọc lại hoàn toàn, còn móng chân có thể cần tới 18 tháng; vì vậy móng có thể vẫn còn xấu một thời gian dù nấm đã được kiểm soát.