Bị sốt xuất huyết nên ăn gì, kiêng ăn gì cho nhanh khỏi?

Tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với người bị sốt xuất huyết

Hiện nay, Việt Nam vẫn ghi nhận hàng chục nghìn ca bệnh sốt xuất huyết mỗi năm. Riêng nửa đầu năm 2025, Bộ Y tế ghi nhận hơn 32.000 ca sốt xuất huyết. Khi người bệnh bị sốt xuất huyết, cơ thể đối mặt với một đợt nhiễm virus cấp tính. Trong đó, sốt là một trong những triệu chứng thường gặp nhất.

Sốt dễ khiến cơ thể mất nước, trong khi đó nôn ói hoặc ăn uống kém lại khiến việc bù đắp rất khó khăn. Vì vậy, chế độ ăn phù hợp giúp giảm nguy cơ mất nước, hạn chế tụt sức, và hỗ trợ tim mạch khỏe mạnh.

Thêm vào đó, sốt xuất huyết không có thuốc đặc hiệu; điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ, theo dõi sát và bù dịch hợp lý. Do đó, ăn uống không chỉ là “ăn cho có sức” mà thực sự là một phần của xử trí bệnh, góp phần quyết định người bệnh có giữ được trạng thái ổn định hay không.

Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là thực đơn cho người sốt xuất huyết mà còn là cách ăn. Người bệnh nên chia nhỏ bữa ăn, ăn lượng ít nhưng nhiều lần để giảm buồn nôn và dễ hấp thu hơn.

Người bị sốt xuất huyết nên ăn gì?

Bệnh nhân sốt xuất huyết nên ưu tiên bổ sung nước, dung dịch bù điện giải, thức ăn mềm dễ tiêu, đủ năng lượng và đủ đạm.

Ưu tiên bù dịch

Ở người bị sốt xuất huyết, điều quan trọng nhất là tránh mất nước. WHO khuyến khích dùng đồ uống có điện giải hoặc nước trái cây. Đây là những lựa chọn phù hợp hơn chỉ uống nước lọc, vì người bệnh thường mất dịch do sốt, ăn uống kém hoặc nôn ói. Vì vậy, nếu người bệnh còn uống được, nên cho uống từng ngụm nhỏ nhưng đều, thay vì chờ khát mới uống.

Cháo, súp và các món mềm

Khi người bệnh không ăn được cơm như bình thường, cháo và súp là lựa chọn rất hợp lý. Thức ăn mềm hoặc dạng lỏng để dễ dung nạp hơn, giảm gánh nặng tiêu hóa và giúp người bệnh vẫn nhận được năng lượng cần thiết. Một số món ăn như mì, bún, phở nấu nhạt cũng có thể giúp duy trì năng lượng khi người bệnh ăn ít hơn bình thường.

Trái cây giàu nước, dễ ăn

Trái cây là nhóm rất hữu ích trong sốt xuất huyết vì vừa cung cấp nước, vừa bổ sung vitamin và năng lượng nhẹ. Một số trái cây được khuyến khích như cam, bưởi, ổi, dứa, đu đủ, táo, lê, kiwi, lựu, dưa lưới, đặc biệt khi ăn ở dạng mềm, ép nhẹ hoặc cắt nhỏ để dễ nuốt và dễ tiêu hơn.

Thực phẩm giàu đạm dễ tiêu

Trong sốt xuất huyết, người bệnh thường mệt và sụt sức nhanh, vì vậy cần có đạm để duy trì cơ bắp, phục hồi mô và nâng đỡ toàn trạng. Người bệnh nên chọn protein dễ tiêu như trứng, cá, thịt gà, đậu hũ, sữa, sữa chua, và các món nấu mềm thay vì chiên xào nhiều dầu mỡ.

Người bị sốt xuất huyết kiêng gì?

Người bị bệnh sốt xuất huyết nên lưu ý kiêng:

• Rượu bia và đồ uống có cồn: Khi cơ thể đang sốt, dễ mất nước và có thể mệt lả, rượu bia chỉ làm tình trạng mất nước và suy kiệt rõ hơn, đồng thời không có lợi cho giai đoạn hồi phục.
• Đồ uống chứa caffeine: Những đồ uống này có thể làm người bệnh khó ngủ, bồn chồn hơn và không phải là lựa chọn tốt khi cơ thể đang cần bù dịch ổn định.
• Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ, món quá cay hoặc quá mặn: Các món này dễ gây đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn, và làm người bệnh ăn vào càng mệt hơn. Đồng thời những món quá mặn có thể không phù hợp khi cơ thể đang cần cân bằng dịch và điện giải.
• Thuốc giảm đau hạ sốt không phù hợp: Tránh aspirin và NSAIDs vì nguy cơ chảy máu. Nếu bệnh nhân cần hạ sốt hoặc giảm đau, nên ưu tiên dùng paracetamol.

Một số câu hỏi thường gặp

Sốt xuất huyết có ăn được thịt gà không?

Người bị sốt xuất huyết thường vẫn ăn được thịt gà nếu đang dung nạp tốt và thịt được chế biến mềm, ít dầu mỡ. Thịt gà là nguồn đạm dễ tiêu tương đối tốt, giúp duy trì năng lượng và hỗ trợ hồi phục khi người bệnh sốt cao, mệt, ăn kém.

Sốt xuất huyết ăn thịt bò được không?

Người bị sốt xuất huyết thường vẫn ăn được thịt bò nếu đang tỉnh táo, không nôn nhiều và hệ tiêu hóa còn dung nạp được. Thịt bò là nguồn cung cấp protein, sắt, kẽm và vitamin B12, nên về mặt dinh dưỡng có thể hỗ trợ phục hồi khi người bệnh ăn kém, mệt và sụt sức.

Sốt xuất huyết có ăn được thịt vịt không?

Người bị sốt xuất huyết thường vẫn có thể ăn thịt vịt, nếu ăn được và chế biến đúng cách. Thịt vịt là nguồn đạm động vật, nên về nguyên tắc có thể góp phần duy trì dinh dưỡng trong giai đoạn sốt xuất huyết, khi cơ thể dễ mệt và ăn kém.

Tuy nhiên, thịt vịt thường không được xem là món nhẹ bụng nhất, nhất là khi chế biến nhiều mỡ hoặc da. Vì vậy, nếu người bệnh đang buồn nôn, đầy bụng, tiêu hóa kém thì nên ưu tiên cháo, súp, cá, trứng, đậu hũ trước, rồi mới tăng dần thịt vịt khi đã đỡ hơn.

Sốt xuất huyết ăn yến được không?

Người bị sốt xuất huyết có thể ăn yến nếu dung nạp tốt, nhưng không cần xem yến là thực phẩm bắt buộc. Yến thường được xem là thực phẩm khá dễ ăn ở dạng chưng loãng, nên một số người có thể dung nạp tốt. Tuy nhiên, không có bắt kỳ chứng minh nào yến mang lại lợi ích sức khỏe đặc biệt cho bệnh nhân sốt xuất huyết.

Sốt xuất huyết ăn tôm được không?

Nếu không dị ứng hải sản, người bị sốt xuất huyết thường vẫn ăn được tôm, miễn được nấu chín kỹ và ăn với lượng vừa phải. Tôm là nguồn protein và một số khoáng chất hữu ích, nên có thể giúp bổ sung dinh dưỡng khi người bệnh đang mệt, ăn kém.

Sốt xuất huyết có được ăn trứng không?

Người bị sốt xuất huyết hoàn toàn có thể ăn trứng, thậm chí trứng còn là một nguồn dinh dưỡng rất tốt hỗ trợ hồi phục sức khỏe. Sốt xuất huyết gây suy giảm miễn dịch, tổn thương các mô và làm tụt giảm chỉ số tiểu cầu. Trứng chứa protein giàu giá trị sinh học (đặc biệt là albumin), cung cấp các axit amin thiết yếu để cơ thể tái tạo tế bào, hồi phục hệ miễn dịch và hỗ trợ quá trình tổng hợp protein trong máu.

Sốt xuất huyết ăn chuối được không?

Người bị sốt xuất huyết HOÀN TOÀN CÓ THỂ và RẤT NÊN ăn chuối. Sốt cao liên tục, vã mồ hôi, nôn mửa hoặc tiêu chảy khiến người bệnh mất một lượng lớn điện giải. Chuối là nguồn cung cấp Kali dồi dào, giúp cân bằng điện giải, ổn định nhịp tim và hỗ trợ chức năng cơ bắp, ngăn ngừa tình trạng mệt mỏi, chuột rút và lơ mơ.

Sốt xuất huyết uống gì?

Trong điều trị sốt xuất huyết, bù nước và điện giải là yếu tố quan trọng hàng đầu, quyết định trực tiếp đến quá trình hồi phục và ngăn ngừa biến chứng sốc do thoát huyết tương (cô đặc máu).

Các loại đồ uống nên uống bao gồm:

• Dung dịch bù nước và điện giải Oresol (ORS): Đây là “tiêu chuẩn vàng” trong điều trị sốt xuất huyết tại nhà. Oresol chứa đúng tỷ lệ đường và các muối khoáng, giúp cơ thể tái hấp thu nước hiệu quả nhất tại ruột, bù đắp chính xác lượng điện giải bị mất do sốt cao, vã mồ hôi hoặc nôn mửa.
• Nước dừa tươi: Nước dừa là nguồn bù điện giải tự nhiên tuyệt vời, giàu Kali, Magie và các khoáng chất thiết yếu. Ngoài ra, nước dừa lành tính, dễ uống, giúp làm dịu dạ dày và cung cấp năng lượng nhẹ cho người bệnh đang chán ăn.
• Nước ép trái cây giàu Vitamin C: Vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh, giúp tăng cường sức bền thành mạch máu (giảm nguy cơ xuất huyết), hỗ trợ hệ miễn dịch và tăng cường hấp thu sắt để tái tạo tế bào máu.
• Nước ép rau củ: Nước ép cà rốt, dưa chuột hoặc nước canh rau củ, súp gà không chỉ cung cấp nước mà còn bổ sung muối khoáng tự nhiên, giúp dạ dày dễ hấp thu mà không gây đầy bụng.

Bị sốt xuất huyết uống sữa ensure được không?

Bệnh nhân sốt xuất huyết CÓ THỂ uống sữa Ensure, nhưng cần sử dụng đúng cách và đúng giai đoạn để phát huy hiệu quả hỗ trợ dinh dưỡng. Sốt cao kéo dài và phản ứng viêm làm tăng chuyển hóa cơ bản. Ly Ensure cung cấp calo nhanh chóng, giúp bệnh nhân không bị suy kiệt hay sụt cân.

Sốt xuất huyết uống lá gì?

Theo quan niệm dân gian, một số loại lá là bài thuốc dân gian chữa sốt xuất huyết. Tuy nhiên, không có nghiên cứu y học nào chứng minh bất kỳ loại lá nào thật sự giúp chữa khỏi bệnh. Bệnh nhân vẫn có thể uống một số loại lá như lá đu đủ, lá tía tô,… nhưng cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị trước khi cho người bệnh dùng bất kỳ loại nước lá hay bài thuốc Nam nào.

Bị sốt xuất huyết có được uống nước lạnh không?

Người bị sốt xuất huyết KHÔNG NÊN uống nước lạnh hoặc nước đá. Khi uống nước quá lạnh, nhiệt độ thấp tại vùng họng và dạ dày sẽ gây ra phản xạ co mạch cục bộ đột ngột. Điều này không những không giúp hạ thân nhiệt toàn thân mà ngược lại còn làm cản trở quá trình tỏa nhiệt tự nhiên của cơ thể qua đường tiêu hóa, khiến bệnh nhân cảm thấy rét run đột ngột hoặc bị sốt phản ứng dữ dội hơn.

Sau sốt xuất huyết nên uống thuốc bổ gì?

Sau khi vượt qua giai đoạn cấp tính của sốt xuất huyết (thường là từ ngày thứ 7–8 trở đi), cơ thể bước vào giai đoạn hồi phục. Lúc này, người bệnh thường đối mặt với tình trạng suy kiệt, chán ăn, mệt mỏi kéo dài, tủy xương vừa trải qua quá trình tăng hoán chuyển để tái tạo tế bào máu (hồng cầu, tiểu cầu), và tổn thương vi mạch bắt đầu tự sửa chữa.

Các nhóm thuốc bổ và vi chất được khuyến cáo bổ sung:

• Sắt và Axit Folic (Vitamin B9): Bổ máu, tái tạo hồng cầu và tiểu cầu.
• Vitamin C (Axit Ascorbic) và Rutin: Bền thành mạch, tăng miễn dịch.
• Các Vitamin nhóm B (B1, B6, B12): Phục hồi thể trạng, kích thích ăn ngon.
• Kẽm (Zinc) và Selenium: Phục hồi miễn dịch và niêm mạc.

Sốt xuất huyết uống nước mía được không?

Người bị sốt xuất huyết CÓ THỂ uống nước mía. Sốt cao liên tục khiến cơ thể người bệnh cạn kiệt nguồn glycogen. Nước mía chứa các loại đường tự nhiên (chủ yếu là sucrose) dễ hấp thu, giúp người bệnh giải tỏa mệt mỏi, bù đắp năng lượng tức thì khi đang chán ăn, đắng miệng.

Sốt xuất huyết phát ban kiêng gì?

Phát ban là một trong những dấu hiệu đặc trưng ở giai đoạn phục hồi hoặc cuối giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết (thường xuất hiện từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 7). Hiện tượng này xảy ra do phản ứng miễn dịch của cơ thể và sự giãn các mao mạch dưới da. Lúc này, làn da và niêm mạc của người bệnh vô cùng nhạy cảm.

Người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc kiêng kỵ sau để tránh nhiễm trùng da, chảy máu thứ phát và giúp cơ thể phục hồi nhanh:

• Kiêng gãi, chà xát mạnh lên vùng da phát ban.
• Kiêng tắm nước quá lạnh hoặc tắm quá lâu.
• Kiêng các loại thực phẩm dễ gây dị ứng và kích ứng.
• Kiêng đồ uống có màu đỏ, đen, chất kích thích và nước đá lạnh.
• Kiêng tự ý uống thuốc giảm đau nhóm NSAIDs (Aspirin, Ibuprofen, Naproxen).

Thăm người bệnh sốt xuất huyết nên mua gì?

Khi đi thăm người bệnh sốt xuất huyết, việc lựa chọn quà thăm hỏi phù hợp không chỉ thể hiện sự sự quan tâm mà còn hỗ trợ trực tiếp cho quá trình phục hồi của họ.

• Các loại trái cây giàu Vitamin C và nước điện giải. Trái cây bổ sung Vitamin C giúp tăng cường sức bền thành mạch, củng cố hệ miễn dịch và hỗ trợ tủy xương tái tạo tế bào máu.
• Nước dừa tươi đóng trái hoặc dừa xiêm nguyên quả.
• Thực phẩm bổ sung dạng lỏng hoặc Sữa bột công thức cho người ốm.