Bệnh hắc lào ở trẻ em: Trẻ bị hắc lào bôi thuốc gì?

Tìm hiểu bệnh hắc lào ở trẻ em

Bệnh hắc lào là một bệnh nhiễm trùng da do nấm thuộc nhóm dermatophytes gây ra. Đây là bệnh nhiễm trùng da phổ biến, đặc biệt ở trẻ trước tuổi dậy thì, với hai dạng phổ biến nhất là nấm da đầu và nấm cơ thể. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cũng có thể mắc bệnh, với biểu hiện là các mảng vảy hình tròn hoặc dài, đường kính khoảng 1cm, phần giữa nhẵn hơn và được bao quanh bởi một vòng vảy đỏ.

Nguyên nhân bị bệnh hắc lào ở trẻ

Nấm dermatophytes có thể tồn tại ở bất kỳ đâu trong môi trường xung quanh. Đối với trẻ nhỏ, có bốn con đường lây truyền chính bao gồm:

• Người sang người: Hắc lào lây lan phổ biến nhất qua tiếp xúc da trực tiếp với da của người bị bệnh. Việc tiếp xúc gần với trẻ hoặc người lớn có hắc lào làm tăng đáng kể nguy cơ nhiễm bệnh.
• Động vật sang người: Trẻ có thể mắc hắc lào khi chạm vào chó, mèo, bò hoặc loài gặm nhấm có hắc lào. Thú cưng trong nhà như chó, mèo được coi là vật trung gian gây bệnh hắc lào ở trẻ khi con trẻ có sự tiếp xúc với chúng.
• Vật dụng sang người: Trẻ dễ bị nhiễm hắc lào khi dùng chung vật dụng với người bệnh như khăn lau, quần áo, chăn ga gối nệm. Nguồn nước dùng để tắm rửa bị nhiễm phèn và tạp chất cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh hắc lào.
• Vệ sinh không tốt: Cơ thể không được vệ sinh cẩn thận là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới bệnh hắc lào. Trẻ sơ sinh có làn da nhạy cảm và sức đề kháng yếu ớt, nếu bố mẹ không vệ sinh cơ thể cho trẻ hằng ngày cẩn thận sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi nấm xâm nhập.

Dấu hiệu bị hắc lào ở trẻ em

Bệnh hắc lào ở trẻ em có biểu hiện lâm sàng rất rõ ràng và dễ nhận biết. Triệu chứng thường gặp phổ biến nhất là hiện tượng ngứa da, đặc biệt khi ra mồ hôi, đôi khi kèm theo tróc vảy, bong tróc trên bề mặt da.

Dấu hiệu bệnh hắc lào ở trẻ

Khi trẻ bị bệnh hắc lào, trên cơ thể có thể xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Triệu chứng điển hình trên da: Trên da xuất hiện những mảng đỏ và mụn nước mọc thành hình tròn hoặc bầu dục, lan rộng ra xung quanh và có xu hướng lành ở giữa. Các tổn thương này có màu sắc đỏ hoặc nâu, thường gây bong tróc vảy có cạnh sắc cứng và ngứa ngay tại vị trí tổn thương.
• Kích thước và ranh giới tổn thương: Vùng da bị bệnh của trẻ xuất hiện các mụn trắng, đỏ có viền đóng vảy theo hình tròn với kích thước khoảng 1-2cm. Các mảng vảy thường có hình tròn hoặc dài với đường kính tầm 1cm. Điểm đặc biệt của các vết tổn thương da do hắc lào là chúng thường có ranh giới rõ ràng với vùng da không bị bệnh.
• Vị trí thường gặp: Bệnh hắc lào ở trẻ em có thể xuất hiện trên nhiều vùng cơ thể khác nhau, bao gồm: vùng da mặt hay tiếp xúc với bên ngoài (má, mép, cằm, trán, tai), vùng da có nếp gấp (háng), chân tay, bụng, ngực, bẹn, da đầu.
• Triệu chứng ngứa và khó chịu: Những phần tổn thương do hắc lào gây ngứa ngáy, khó chịu, nhất là về đêm hoặc khi thời tiết nóng nực, cơ thể đổ nhiều mồ hôi. Trẻ cũng luôn khó chịu, biếng ăn, quấy khóc nhiều, đặc biệt vào ban đêm.

Biến chứng khi trẻ bị hắc lào

Khi trẻ bị hắc lào, nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến các biến chứng như:

• Bội nhiễm vi khuẩn: Đây là biến chứng phổ biến và nghiêm trọng nhất của hắc lào ở trẻ em. Khi mụn nước vỡ có thể là môi trường để vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm khuẩn, tổn thương có mủ vàng, khi đó bệnh sẽ khó điều trị hơn. Nếu không được điều trị đúng cách và dứt điểm sẽ gây ra tình trạng lở loét, nhiễm trùng và thậm chí để lại sẹo rất mất thẩm mỹ.
• Tầng ong (Kerion): Đây là dạng tổn thương nặng, xuất hiện dưới dạng những nốt phồng mềm, nhô lên, chảy mủ và đóng vảy dày màu vàng trên da đầu trẻ em. Một số trường hợp có thể thấy xuất hiện các mụn mủ kết thành dạng tổ ong, các vết tổn thương da phồng rộp, kích thước nhỏ có chứa mủ.
• Lan rộng và tái phát: Nếu không dùng thuốc trị hắc lào ở trẻ sơ sinh đúng cách, theo thời gian các tổn thương trên da sẽ ngày càng ngứa dữ dội, lan rộng hơn ra toàn bộ cơ thể và rất dễ lây bệnh cho người khác.
• Thâm sẹo mất thẩm mỹ: Hắc lào là bệnh lý ngoài da dễ gặp ở trẻ sơ sinh, nếu không điều trị đúng cách sẽ gây ra nhiễm trùng, lở loét và thâm sẹo rất mất thẩm mỹ.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Khi bệnh tiến triển nghiêm trọng, người bệnh nên lập tức đến gặp bác sĩ. Các dấu hiệu nên đến gặp bác sĩ:

• Xuất hiện hắc lào trên da đầu.
• Có dấu hiệu nhiễm trùng (đỏ, sưng tấy, nóng, mủ vàng).
• Nốt phồng mềm chảy mủ, vảy vàng như tầng ong.
• Không thuyên giảm sau khi điều trị tại nhà từ 2 – 4 tuần.
• Tổn thương lan sang vùng da khác.
• Trẻ ngứa ngáy dữ dội, biếng ăn, suy dinh dưỡng.

Cách chẩn đoán trẻ bị hắc lào

Trong hầu hết các trường hợp, việc chẩn đoán trẻ bị hắc lào được bắt đầu bằng chẩn đoán lâm sàng dựa trên quan sát trực tiếp vùng da tổn thương. Bác sĩ sẽ kiểm tra vùng da tổn thương của trẻ, quan sát các đặc điểm hình thái điển hình của hắc lào. Khi chẩn đoán lâm sàng không cho kết quả rõ ràng hoặc cần xác nhận chẩn đoán, bác sĩ sẽ thực hiện xét nghiệm KOH.

Một số phương pháp chẩn đoán trẻ bị hắc lào:

• Xét nghiệm KOH: KOH có tác dụng phá vỡ các tế bào da bình thường, giúp quan sát các cấu trúc nấm dễ dàng hơn dưới kính hiển vi.
• Cấy nấm: Trong những trường hợp cần xác định loại nấm dermatophyte cụ thể, bác sĩ sẽ gửi mẫu da hoặc dịch từ mụn nước đến phòng thí nghiệm để kiểm tra sự hiện diện của nấm và cấy nấm.
• Xét nghiệm sử dụng đèn tia cực tím: Bác sĩ có thể sử dụng đèn tia cực tím để quan sát khu vực bị ảnh hưởng. Tùy thuộc vào loại nấm, vùng da nhiễm có thể phát sáng dưới ánh đèn này. Đặc biệt hữu ích trong chẩn đoán hắc lào da đầu, vì vi nấm phát sáng màu xanh lá dưới đèn tia cực tím.

Khuyến nghị phụ huynh khi thấy tổn thương da nghi ngờ nên đưa trẻ đến hệ thống phòng khám Đa khoa DIAG để thực hiện xét nghiệm soi tươi tìm sợi nấm (xét nghiệm KOH). Phương pháp này giúp xác định chính xác nguyên nhân, tránh nhầm lẫn với bệnh chàm, viêm da cơ địa hoặc hăm tã.

Cách chữa hắc lào cho trẻ em

Để điều trị hắc lào cho trẻ em, phụ huynh nên sử dụng thuốc bôi đối với thể nhẹ. Nếu bệnh lây lan nhanh hoặc không khỏi trong 2-4 tuần, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc uống.

Trẻ sơ sinh bị hắc lào bôi thuốc gì?

Làn da của trẻ sơ sinh rất nhạy cảm, dễ hấp thu thuốc qua da gây ảnh hưởng đến cơ thể. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua các loại kem bôi kháng nấm không kê đơn hoặc thuốc uống cho trẻ sơ sinh, mà cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa da liễu để được chỉ định các loại thuốc chuyên biệt, an toàn.

Điều trị hỗ trợ và chăm sóc da

Chăm sóc da đúng cách là yếu tố quan trọng giúp điều trị hiệu quả và ngăn ngừa tái phát:

• Giữ da khô thoáng, sạch sẽ: Giữ cho da trẻ luôn được khô thoáng, sạch sẽ, tránh tình trạng ẩm ướt tạo môi trường tốt cho nấm phát triển. Phụ huynh nên tắm rửa cho trẻ thường xuyên và ưu tiên dùng nước ấm. Cân nhắc chọn lựa những loại xà phòng dịu nhẹ, không gây kích ứng cho làn da trẻ.
• Trang phục phù hợp: Trang phục bé cần thoáng mát, rộng rãi. Tránh quần áo ẩm, không tắm gội thường xuyên tiềm ẩn nhiều nguy cơ mắc bệnh. Không cho trẻ dùng chung vật dụng cá nhân với các thành viên trong gia đình.
• Chống ngứa và tránh bội nhiễm: Không cho trẻ gãi ngứa vì có thể làm tổn thương các mụn nước, gây bội nhiễm. Trẻ ngứa ngáy, đau rát và gãy liên tục cần được xử lý sớm

Phương pháp phòng ngừa hắc lào ở trẻ em

Phương pháp phòng ngừa hắc lào ở trẻ em gồm:

• Vệ sinh cá nhân: Tắm rửa hàng ngày bằng nước ấm, dùng xà phòng dịu nhẹ, lau khô kẽ tay chân.
• Da khô thoáng: Luôn giữ da trẻ khô ráo, tránh ẩm ướt do mồ hôi, tã.
• Trang phục: Áo quần thoáng mát, rộng rãi, mang dép ở nhà tắm công cộng, thay tất khi ướt.
• Môi trường sống: Sạch sẽ, thoáng mát, giặt quần áo thường xuyên, phơi nắng ga trải giường.
• Hạn chế tiếp xúc: Không tiếp xúc với người hoặc vật nuôi bị hắc lào, rửa tay sau khi chơi với thú cưng.
• Vật dụng riêng: Không dùng chung khăn tắm, lược, quần áo, gối, chăn mền.
• Cắt móng tay: Gọn gàng, tránh cào gãi làm nặng tổn thương.
• Giữ da sạch sẽ và khô thoáng: Chỉ bôi kem dưỡng ẩm dịu nhẹ với tần suất vừa phải theo hướng dẫn của bác sĩ tại các vùng da lành bị khô ráp, tránh bôi lên vùng da đang bị nhiễm nấm hoặc bôi quá dày gây bít tắt, ẩm ướt.
• Chế độ ăn: Rau quả giàu chất xơ, vitamin, uống đủ nước.
• Hạn chế môi trường bẩn: Không chơi ở nơi nhiều bụi bẩn, hóa chất.
• Điều trị thành viên: Nếu gia đình có người bị nấm, điều trị ngay và vệ sinh riêng đồ dùng.