Nội soi đại tràng cần chuẩn bị gì? Nội soi đại tràng cần nhịn ăn bao lâu?

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Mục đích chuẩn bị trước nội soi đại tràng

Vì nội soi đại tràng cần phải đưa một ống mềm đi từ hậu môn để quan sát lòng ruột, nên chuẩn bị trước nội soi là nhằm mục đích làm sạch lòng ruột để bác sĩ quan sát rõ niêm mạc đại tràng trong suốt quá trình soi.

Khi làm sạch đại tràng đúng cách thì hình ảnh nội soi sẽ ít bị che khuất bởi phân và cặn thức ăn. Nhờ đó giúp bác sĩ phát hiện chính xác các tổn thương vùng đại tràng, chẳng hạn như polyp hay vùng niêm mạc bất thường nghi ngờ ung thư.

Hơn nữa, chuẩn bị đúng cách còn hạn chế được số lần nội soi – không phải nội soi lại mà vẫn đảm bảo an toàn cho người bệnh và hiệu quả chẩn đoán.

Trước khi nội soi đại tràng cần làm gì?

Nội soi đại tràng thường không cần nhịn ăn hoàn toàn, nhưng chế độ ăn uống cần hạn chế hoặc tránh một số loại thực phẩm nhất định.

DIAG tổng hợp các bước quan trọng bạn cần thực hiện để đảm bảo sạch ruột giúp bác sĩ dễ dàng nội soi hơn như sau.

Chuẩn bị 2 ngày trước nội soi đại tràng

Bạn chỉ nên ăn thực phẩm ít chất xơ, ít bã và uống đủ nước trong ngày. Mục tiêu là giảm cặn bã thức ăn trong ruột để lòng ruột sạch hơn, nếu cần uống thuốc tẩy ruột sau đó thì cũng không tốn nhiều thời gian làm sạch đại tràng.

• Nên chọn ăn: cơm trắng/cháo, mì/bún/phở ít rau, trứng, thịt nạc/cá, đậu hũ, sữa chua không hạt, bánh mì trắng.
• Hạn chế ăn hoặc tránh ăn (đặc biệt nếu hay bị táo bón):
  • Rau sống, rau nhiều xơ: rau muống, cần tây…
  • Trái cây nhiều xơ hoặc có hạt nhỏ: ổi, thanh long, kiwi, dâu…
  • Ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch nguyên cám.
  • Các loại hạt, đậu, mè.
  • Bắp, nấm.
• Uống đủ nước và chia đều lượng nước trong ngày – giúp cơ thể chịu được thuốc tẩy ruột tốt hơn và giảm nguy cơ mệt, tụt huyết áp do hạn chế ăn uống.

Lưu ý:

• Không nên “ăn bù” rau/hạt trước đó vì nghĩ rằng sắp phải nhịn ăn, vì càng ăn nhiều xơ thì càng khó làm sạch.
• Không tự ý dùng thêm thuốc nhuận tràng hoặc thuốc xổ nếu không được hướng dẫn, vì có thể gây mất nước/mất điện giải nếu cơ địa nhạy cảm.

Chuẩn bị 1 ngày trước nội soi đại tràng

Mục tiêu là giảm tối đa cặn bã và chuẩn bị cho bước uống thuốc làm sạch ruột trước nội soi (nếu cần).

Bữa ăn nên chọn ăn các thực phẩm:

• Bữa sáng/trưa: cháo/cơm trắng với thịt nạc/cá, trứng, đậu hũ; mì/bún/phở ít hoặc không rau, không hạt.
• Bữa chiều: ăn nhẹ ít bã, hoặc theo hướng dẫn của cơ sở y tế làm nội soi.
• Có thể chuyển sang dùng dịch trong mà không ăn thực phẩm, bao gồm nước lọc, nước đường, trà loãng, nước canh trong… (giúp giảm cặn mà vẫn đảm bảo đủ nước).
• Một số cơ sở y tế yêu cầu tránh ăn uống thực phẩm màu đỏ/tím vì có thể khiến bác sĩ nhầm lẫn khi quan sát.

Tránh hoàn toàn:

• Rau sống, rau nhiều xơ.
• Trái cây có xơ hoặc có hạt.
• Các loại hạt, đậu, mè.
• Bắp, nấm, ngũ cốc nguyên hạt.

Bạn có thể được yêu cầu uống liều đầu tiên của thuốc tẩy ruột một ngày trước nội soi đại tràng. Thuốc này có thể gây mất nước, rối loạn điện giải, buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy, do đó bạn cần uống đúng theo chỉ dẫn của nhân viên y tế.

Chính vì thuốc gây mất nước hoặc rối loạn điện giải nên bạn cần phải uống đủ nước trước đó, giúp cơ thể không bị yếu mệt trong quá trình nội soi.

Lưu ý:

• Đi ngoài tăng dần, phân lỏng dần, có thể hơi đau bụng nhẹ vào thời điểm này là hoàn toàn bình thường. Đặc biệt càng gần thời điểm nội soi đại tràng thì dịch đi ngoài thường nhạt màu hơn.
• Cần liên hệ nhân viên y tế để thay đổi hướng chuẩn bị nếu: nôn nhiều không thể uống thuốc tẩy ruột được, chóng mặt nhiều, tim đập nhanh bất thường, đau bụng dữ dội kéo dài, hoặc uống thuốc đúng cách mà gần như không đi ngoài.