Nội soi đại tràng yêu cầu người bệnh tuân thủ chế độ ăn đặc biệt trước vài ngày và bắt buộc nhịn ăn uống hoàn toàn trong một khoảng thời gian nhất định ngay trước thủ thuật. Trong bài viết này, DIAG sẽ giúp bạn hiểu rõ trước khi nội soi đại tràng cần làm gì để đảm bảo nội soi thành công.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Mục đích chuẩn bị trước nội soi đại tràng

Vì nội soi đại tràng cần phải đưa một ống mềm đi từ hậu môn để quan sát lòng ruột, nên chuẩn bị trước nội soi là nhằm mục đích làm sạch lòng ruột để bác sĩ quan sát rõ niêm mạc đại tràng trong suốt quá trình soi.

Khi làm sạch đại tràng đúng cách thì hình ảnh nội soi sẽ ít bị che khuất bởi phân và cặn thức ăn. Nhờ đó giúp bác sĩ phát hiện chính xác các tổn thương vùng đại tràng, chẳng hạn như polyp hay vùng niêm mạc bất thường nghi ngờ ung thư.

Hơn nữa, chuẩn bị đúng cách còn hạn chế được số lần nội soi – không phải nội soi lại mà vẫn đảm bảo an toàn cho người bệnh và hiệu quả chẩn đoán.

Người bệnh cần làm sạch lòng ruột trước khi nội soi đại tràng, giúp bác sĩ dễ dàng quan sát và đưa ra chẩn đoán chính xác.
Người bệnh cần làm sạch lòng ruột trước khi nội soi đại tràng, giúp bác sĩ dễ dàng quan sát và đưa ra chẩn đoán chính xác.

Nội soi đại tràng cần nhịn ăn bao lâu?

Người bệnh cần nhịn ăn hoàn toàn các thức ăn đặc ít nhất 8 tiếng và ngừng uống các loại nước trong ít nhất 2 tiếng trước khi bắt đầu nội soi để đảm bảo an toàn, đặc biệt khi có gây mê.

Để biết bản thân cần nhịn ăn và chuẩn bị như thế nào thì bạn nên tham khảo các hướng dẫn bên dưới. DIAG tổng hợp các bước quan trọng bạn cần thực hiện để đảm bảo sạch ruột giúp bác sĩ dễ dàng nội soi hơn.

Trước khi nội soi đại tràng cần làm gì?

Nội soi đại tràng thường không cần nhịn ăn hoàn toàn, nhưng chế độ ăn uống cần hạn chế hoặc tránh một số loại thực phẩm nhất định.

Chuẩn bị 2 ngày trước nội soi đại tràng

Bạn chỉ nên ăn thực phẩm ít chất xơ, ít bã và uống đủ nước trong ngày. Mục tiêu là giảm cặn bã thức ăn trong ruột để lòng ruột sạch hơn, nếu cần uống thuốc xổ sau đó thì cũng không tốn nhiều thời gian làm sạch đại tràng.

  • Nên chọn ăn: cơm trắng/cháo, mì/bún/phở ít rau, trứng, thịt nạc/cá, đậu hũ, sữa chua không hạt, bánh mì trắng.
  • Hạn chế ăn hoặc tránh ăn (đặc biệt nếu hay bị táo bón):
    • Rau sống, rau nhiều xơ: rau muống, cần tây…
    • Trái cây nhiều xơ hoặc có hạt nhỏ: ổi, thanh long, kiwi, dâu…
    • Ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch nguyên cám.
    • Các loại hạt, đậu, mè.
    • Bắp, nấm.
  • Uống đủ nước và chia đều lượng nước trong ngày – giúp cơ thể chịu được thuốc xổ tốt hơn và giảm nguy cơ mệt, tụt huyết áp do hạn chế ăn uống.

Lưu ý:

  • Không nên “ăn bù” rau/hạt trước đó vì nghĩ rằng sắp phải nhịn ăn, vì càng ăn nhiều xơ thì càng khó làm sạch.
  • Không tự ý dùng thêm thuốc nhuận tràng hoặc thuốc xổ nếu không được hướng dẫn, vì có thể gây mất nước/mất điện giải nếu cơ địa nhạy cảm.

Xem thêm: Khám đại tràng không cần nội soi

Cháo trắng với trứng là một lựa chọn phù hợp cho các bữa ăn trước khi nội soi đại tràng.
Cháo trắng với trứng là một lựa chọn phù hợp cho các bữa ăn trước khi nội soi đại tràng.

Chuẩn bị 1 ngày trước nội soi đại tràng

Mục tiêu là giảm tối đa cặn bã và chuẩn bị cho bước uống thuốc làm sạch ruột trước nội soi (nếu cần).

Bữa ăn nên chọn ăn các thực phẩm:

  • Bữa sáng: ăn nhẹ, không bã (như cháo loãng).
  • Từ trưa và chiều: Bắt buộc chuyển sang chế độ ăn lỏng, trong suốt (nước lọc, nước dùng trong, nước đường). Không ăn các thực phẩm đặc, có cặn.

Tránh hoàn toàn:

  • Rau sống, rau nhiều xơ.
  • Trái cây có xơ hoặc có hạt.
  • Các loại hạt, đậu, mè.
  • Bắp, nấm, ngũ cốc nguyên hạt.

Bạn có thể được yêu cầu uống liều đầu tiên của thuốc xổ một ngày trước nội soi đại tràng. Thuốc này có thể gây mất nước, rối loạn điện giải, buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy, do đó bạn cần uống đúng theo chỉ dẫn của nhân viên y tế.

Chính vì thuốc gây mất nước hoặc rối loạn điện giải nên bạn cần phải uống đủ nước trước đó, hoặc ưu tiên các loại nước bù điện giải trong suốt nếu được bác sĩ cho phép, giúp cơ thể không bị yếu mệt trong quá trình nội soi.

Lưu ý:

  • Đi ngoài tăng dần, phân lỏng dần, có thể hơi đau bụng nhẹ vào thời điểm này là hoàn toàn bình thường. Đặc biệt càng gần thời điểm nội soi đại tràng thì dịch đi ngoài thường nhạt màu hơn.
  • Cần liên hệ nhân viên y tế để thay đổi hướng chuẩn bị nếu: nôn nhiều không thể uống thuốc xổ được, chóng mặt nhiều, tim đập nhanh bất thường, đau bụng dữ dội kéo dài, hoặc uống thuốc đúng cách mà gần như không đi ngoài.

Xem thêm