Siêu âm đầu dò có biết dính tử cung không?

Thế nào là dính buồng tử cung?

Dính buồng tử cung là tình trạng các mặt của niêm mạc tử cung dính vào nhau, tạo thành các dải xơ hoặc sẹo trong buồng tử cung, làm giảm hoặc biến dạng khoang tử cung. Tình trạng này thường xảy ra sau nạo hút thai, can thiệp buồng tử cung hoặc viêm nhiễm nội mạc tử cung. Dính buồng tử cung có thể gây rối loạn kinh nguyệt, vô sinh, hiếm muộn hoặc sảy thai tái diễn, mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào phạm vi và độ nặng của dính. Theo tổ chức Y tế Thế giới WHO và ISUOG).

Siêu âm đầu dò có biết dính tử cung không?

Có thể gợi ý, nhưng đây không phải phương pháp chẩn đoán xác định. Siêu âm đầu dò (siêu âm qua ngã âm đạo) có thể gợi ý dính buồng tử cung thông qua các dấu hiệu gián tiếp, nhưng không đủ độ chính xác để khẳng định trong mọi trường hợp. Trong thực hành lâm sàng, soi buồng tử cung vẫn được xem là tiêu chuẩn vàng.

Trên siêu âm đầu dò, bác sĩ có thể ghi nhận một số dấu hiệu nghi ngờ như:

• Buồng tử cung không đều hoặc bị thu hẹp, khoang tử cung khó quan sát rõ.
• Nội mạc tử cung không liên tục, có dải tăng âm bắc cầu trong lòng tử cung.
• Giảm hoặc mất đáp ứng nội mạc theo chu kỳ kinh nguyệt.

Theo các khuyến cáo lâm sàng của AAGL và các tổng quan cập nhật, khi nghi ngờ dính buồng tử cung trên siêu âm đầu dò, người bệnh thường được chỉ định thêm siêu âm bơm nước buồng tử cung (SIS) hoặc soi buồng tử cung để xác định chẩn đoán và đánh giá mức độ dính.

Nguyên nhân gây dính buồng tử cung

Dính buồng tử cung hình thành khi lớp niêm mạc tử cung bị tổn thương, quá trình tái tạo không hoàn chỉnh dẫn đến sẹo xơ và dải dính trong lòng tử cung. Các nguyên nhân thường gặp đã được ghi nhận trong hướng dẫn lâm sàng và tổng quan chuyên ngành sản phụ khoa gồm:

• Can thiệp buồng tử cung: Nạo hút thai, nong – nạo buồng tử cung sau sảy thai hoặc sau sinh là nguyên nhân phổ biến nhất. Các thủ thuật này có thể làm tổn thương lớp đáy của nội mạc tử cung, từ đó gây hình thành sẹo và dính, đặc biệt khi thực hiện nhiều lần hoặc trong bối cảnh nhiễm trùng.
• Phẫu thuật tử cung: Phẫu thuật bóc u xơ dưới niêm mạc tử cung, cắt vách ngăn tử cung hoặc các can thiệp nội soi buồng tử cung có nguy cơ gây dính nếu diện tổn thương rộng hoặc quá trình lành sẹo không thuận lợi.
• Nhiễm trùng nội mạc tử cung: Viêm nội mạc tử cung, đặc biệt sau sinh hoặc sau thủ thuật phụ khoa, có thể phá hủy cấu trúc nội mạc, làm tăng nguy cơ hình thành mô xơ và dải dính trong buồng tử cung.
• Xạ trị vùng chậu: Xạ trị điều trị ung thư vùng chậu có thể gây tổn thương mạch máu và mô nội mạc tử cung, dẫn đến teo nội mạc và dính buồng tử cung thứ phát.

Yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng dính: Thực hiện thủ thuật trong giai đoạn hậu sản, sau sảy thai muộn, nhiễm trùng kèm theo hoặc không được theo dõi và chăm sóc hậu thủ thuật đầy đủ đều làm tăng nguy cơ dính buồng tử cung.

Xem thêm: Siêu âm đầu dò bao nhiêu tiền?

Dấu hiệu gợi ý dính buồng tử cung

Dính buồng tử cung thường không có triệu chứng đặc hiệu, nhưng có thể được gợi ý thông qua các biểu hiện lâm sàng liên quan đến kinh nguyệt và khả năng sinh sản. Bao gồm:

Rối loạn kinh nguyệt sau can thiệp tử cung

Người bệnh có thể xuất hiện kinh nguyệt ít dần, thưa kinh hoặc vô kinh thứ phát sau nạo hút thai, sảy thai, lấy nhau sót hoặc phẫu thuật buồng tử cung. Nguyên nhân là do các dải dính làm giảm diện tích nội mạc chức năng, khiến nội mạc không bong tróc bình thường theo chu kỳ kinh nguyệt.

Đau bụng kinh bất thường

Một số trường hợp ghi nhận đau bụng kinh rõ nhưng lượng kinh rất ít hoặc không có kinh, đặc biệt ở người trước đó có chu kỳ kinh bình thường. Cơn đau xuất hiện do máu kinh bị ứ đọng, không thoát ra ngoài thuận lợi vì khoang tử cung bị hẹp hoặc bít một phần bởi dính.

Vô sinh hoặc hiếm muộn không rõ nguyên nhân

Dính buồng tử cung có thể làm biến dạng khoang tử cung, ảnh hưởng đến sự di chuyển của tinh trùng và khả năng làm tổ của phôi. Trên lâm sàng, tình trạng này thường được phát hiện ở những phụ nữ hiếm muộn không rõ nguyên nhân hoặc thất bại nhiều lần trong các chu kỳ hỗ trợ sinh sản.

Sảy thai tái diễn

Các dải dính và mô xơ trong buồng tử cung làm giảm tưới máu và khả năng nuôi dưỡng nội mạc, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển của thai. Điều này có thể biểu hiện bằng sảy thai sớm tái diễn hoặc thai lưu trong tam cá nguyệt đầu.

Bất thường gợi ý trên siêu âm phụ khoa

Siêu âm đầu dò có thể phát hiện các dấu hiệu gián tiếp như khoang tử cung không đều, hẹp bất thường, nội mạc tử cung không liên tục hoặc khó đánh giá rõ. Khi gặp các hình ảnh này, đặc biệt kèm triệu chứng lâm sàng phù hợp, bác sĩ sẽ nghĩ đến dính buồng tử cung và chỉ định thăm dò chuyên sâu hơn.

Xem thêm: Siêu âm đầu dò và siêu âm bụng

Dính buồng tử cung có nguy hiểm không?

Có. Dính buồng tử cung có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản và chất lượng sống của phụ nữ, đặc biệt nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào phạm vi, mức độ dính và thời điểm can thiệp. Các biến chứng thường gặp gồm:

• Rối loạn kinh nguyệt kéo dài: Dính buồng tử cung làm giảm diện tích nội mạc chức năng, dẫn đến kinh nguyệt không đều, ít dần, thưa kinh hoặc vô kinh. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng sinh hoạt mà còn phản ánh sự suy giảm khả năng phục hồi của nội mạc tử cung.
• Vô sinh và hiếm muộn: Khoang tử cung bị biến dạng hoặc thu hẹp khiến phôi khó làm tổ và phát triển. Đây là một trong những biến chứng quan trọng nhất, thường được ghi nhận ở phụ nữ hiếm muộn không rõ nguyên nhân hoặc thất bại nhiều lần trong hỗ trợ sinh sản.
• Sảy thai tái diễn: Dính và mô xơ trong buồng tử cung làm giảm tưới máu nội mạc, ảnh hưởng đến quá trình bám và nuôi dưỡng thai sớm. Điều này làm tăng nguy cơ sảy thai liên tiếp, đặc biệt trong tam cá nguyệt đầu.
• Biến chứng thai kỳ: Ở những trường hợp vẫn có thai, dính buồng tử cung có thể liên quan đến thai bám bất thường, nhau cài răng lược, sinh non hoặc xuất huyết sau sinh, do cấu trúc nội mạc và khoang tử cung không bình thường.
• Đau bụng kinh mạn tính: Khi khoang tử cung bị hẹp hoặc bít một phần, dẫn đến ứ đọng máu kinh, gây đau bụng dưới kéo dài và khó kiểm soát, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.

Cách chẩn đoán dính buồng tử cung

Chẩn đoán dính buồng tử cung cần kết hợp dấu hiệu, tiền sử can thiệp tử cung và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh. Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp nhằm đánh giá sự hiện diện và mức độ dính.

• Siêu âm đầu dò (siêu âm qua ngã âm đạo): Đây là phương tiện sàng lọc ban đầu thường được sử dụng. Siêu âm đầu dò có thể gợi ý dính buồng tử cung qua các dấu hiệu gián tiếp như khoang tử cung hẹp, không đều hoặc nội mạc không liên tục. Tuy nhiên, phương pháp này không đủ độ chính xác để chẩn đoán xác định, đặc biệt trong các trường hợp dính nhẹ.
• Siêu âm bơm nước buồng tử cung (Sonohysterography – SIS): SIS giúp làm rõ khoang tử cung bằng cách bơm dung dịch vào buồng tử cung trong lúc siêu âm. Phương pháp này cho phép phát hiện rõ hơn các dải dính, vùng khoang bị chia cắt hoặc biến dạng, được xem là bước đánh giá tiếp theo khi siêu âm đầu dò nghi ngờ bất thường.
• Chụp tử cung – vòi trứng cản quang (Hysterosalpingography – HSG): HSG có thể cho thấy hình ảnh khuyết thuốc, khoang tử cung bị hẹp hoặc biến dạng, gợi ý dính buồng tử cung. Tuy nhiên, phương pháp này không đánh giá trực tiếp được mức độ và bản chất dải dính, nên thường mang tính định hướng hơn là chẩn đoán xác định.
• Soi buồng tử cung (Hysteroscopy): Đây là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán dính buồng tử cung. Soi buồng tử cung cho phép quan sát trực tiếp khoang tử cung, xác định vị trí, mức độ và tính chất của dải dính, đồng thời có thể can thiệp điều trị trong cùng một thủ thuật.
• Cộng hưởng từ (MRI): MRI không được khuyến cáo sử dụng thường quy để chẩn đoán dính buồng tử cung. Phương pháp này chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp đặc biệt khi cần đánh giá thêm các bất thường phức tạp của tử cung hoặc bệnh lý phối hợp.

Các phương pháp điều trị hiệu quả

Mục tiêu điều trị dính buồng tử cung là loại bỏ dải dính, phục hồi khoang tử cung và hỗ trợ tái tạo nội mạc, từ đó cải thiện kinh nguyệt và khả năng sinh sản. Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào mức độ dính và nhu cầu sinh sản của người bệnh.

• Soi buồng tử cung cắt dính: Đây là phương pháp điều trị chuẩn và hiệu quả nhất hiện nay. Bác sĩ quan sát trực tiếp khoang tử cung để cắt bỏ các dải dính, đánh giá chính xác mức độ tổn thương và phục hồi hình dạng buồng tử cung. Phương pháp này được xem là lựa chọn ưu tiên trong hầu hết các trường hợp dính buồng tử cung.
• Đặt dụng cụ chống dính sau can thiệp: Sau cắt dính, bác sĩ có thể đặt bóng Foley hoặc vòng tránh thai tạm thời nhằm giữ khoang tử cung không bị dính trở lại trong giai đoạn lành thương. Biện pháp này giúp giảm nguy cơ tái dính, đặc biệt ở các trường hợp dính mức độ vừa và nặng.
• Điều trị nội tiết hỗ trợ tái tạo nội mạc: Liệu pháp estrogen thường được chỉ định sau phẫu thuật để kích thích tái tạo nội mạc tử cung, cải thiện độ dày và chức năng nội mạc. Điều trị nội tiết đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế can thiệp cắt dính.
• Theo dõi và đánh giá lại sau điều trị: Người bệnh thường được hẹn soi buồng tử cung hoặc siêu âm kiểm tra lại sau một thời gian nhất định để đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện sớm tình trạng tái dính. Việc theo dõi giúp tối ưu kết quả lâu dài, đặc biệt với phụ nữ có kế hoạch mang thai.
• Hỗ trợ sinh sản khi cần thiết: Trong các trường hợp nội mạc phục hồi kém hoặc hiếm muộn kéo dài sau điều trị, các biện pháp hỗ trợ sinh sản có thể được cân nhắc nhằm tăng khả năng thụ thai và duy trì thai kỳ.

Khi nào cần phẫu thuật tách dính buồng tử cung

Phẫu thuật tách dính buồng tử cung (soi buồng tử cung cắt dính) được chỉ định khi dính gây dấu hiệu rõ rệt hoặc ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Quyết định can thiệp dựa trên mức độ dính, biểu hiện của người bệnh và mục tiêu điều trị.

• Rối loạn kinh nguyệt kéo dài hoặc vô kinh thứ phát: Khi người bệnh có kinh nguyệt không đều, ít dần, thưa kinh hoặc vô kinh sau can thiệp tử cung và không cải thiện theo thời gian, phẫu thuật được cân nhắc để phục hồi khoang tử cung và chức năng nội mạc.
• Vô sinh, hiếm muộn hoặc sảy thai tái diễn: Cách này chỉ được chỉ định khi dính buồng tử cung được xác định là nguyên nhân gây khó thụ thai hoặc sảy thai liên tiếp, nhằm cải thiện khả năng làm tổ và duy trì thai kỳ.
• Dính buồng tử cung mức độ vừa đến nặng trên thăm dò chuyên sâu: Khi thăm dò chuyên sâu cho thấy khoang tử cung bị hẹp hoặc biến dạng đáng kể, can thiệp phẫu thuật là cần thiết để tái tạo cấu trúc giải phẫu.
• Đau bụng kinh nghi ngờ do ứ máu kinh: Trường hợp đau bụng kinh tăng dần kèm lượng kinh rất ít hoặc không có kinh, gợi ý tình trạng cản trở dòng thoát máu do dính, phẫu thuật giúp giải phóng khoang tử cung và giảm triệu chứng.
• Chuẩn bị mang thai hoặc điều trị hỗ trợ sinh sản: Ở phụ nữ có kế hoạch mang thai, đặc biệt trước khi thực hiện các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, phẫu thuật tách dính được khuyến cáo nhằm tối ưu điều kiện nội mạc và khoang tử cung.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Xem thêm

• Siêu âm đầu dò có phát hiện ung thư?
• Chưa quan hệ có siêu âm đầu dò được không?
• Siêu âm đầu dò có phát hiện viêm nhiễm không?