Siêu âm dạ dày là gì? Siêu âm dạ dày hết bao nhiêu tiền?

Siêu âm dạ dày là gì?

Siêu âm dạ dày là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn sử dụng sóng siêu âm tần số cao để tạo hình ảnh các cấu trúc ở vùng bụng, trong đó có phần dạ dày và các cơ quan lân cận. Siêu âm dùng đầu dò đặt trên da vùng bụng, sóng siêu âm đi vào cơ thể rồi phản xạ lại từ các mô khác nhau để tạo hình ảnh trên màn hình. Không cần sử dụng tia X nên phương pháp này an toàn và không gây đau đớn cho người được khám.

Trên thực tế, dạ dày là một tạng rỗng chứa nhiều không khí. Do sóng siêu âm không thể truyền qua môi trường khí, siêu âm qua thành bụng thông thường rất hạn chế trong việc quan sát bên trong dạ dày. Phương pháp này chủ yếu dùng để khảo sát các tạng đặc lân cận (gan, mật, tụy) nhằm loại trừ nguyên nhân gây đau bụng, chứ không dùng để chẩn đoán trực tiếp các bệnh lý phổ biến như viêm loét dạ dày

Siêu âm dạ dày có chính xác không?

Siêu âm dạ dày có giá trị trong chẩn đoán hình ảnh, nhưng độ chính xác của nó trong việc phát hiện và loại trừ bệnh lý dạ dày không ở mức cao và toàn diện. Siêu âm khi thực hiện cẩn thận có thể phát hiện những tổn thương lớn ở thành dạ dày và loại trừ những bất thường lớn, nhưng nó khó nhận ra tổn thương nhỏ, polyp hay viêm niêm mạc chi tiết.

Điều này đồng nghĩa với việc siêu âm có độ chính xác hạn chế trong mục đích chẩn đoán chi tiết bệnh lý dạ dày, và độ chính xác này còn phụ thuộc vào trình độ kỹ thuật viên, điều kiện thiết bị và việc chuẩn bị của người bệnh.

Vì vậy, siêu âm dạ dày thường được sử dụng như một bước sàng lọc đầu tiên hoặc để hỗ trợ bác sĩ trong đánh giá tổng thể vùng bụng, thay vì là phương pháp chẩn đoán chính xác cuối cùng cho bệnh dạ dày. Trong nhiều trường hợp, nếu siêu âm phát hiện bất thường hoặc triệu chứng lâm sàng nghiêm trọng tiếp tục tồn tại, bác sĩ sẽ chỉ định nội soi dạ dày để xác định chính xác tình trạng bệnh và có thể lấy mẫu sinh thiết khi cần.

So sánh siêu âm ổ bụng và siêu âm nội soi dạ dày

Khám dạ dày nên thực hiện siêu âm hay nội soi tùy mục đích chẩn đoán. Dưới đây so sánh chi tiết hai phương pháp:

Ý nghĩa của các kết quả siêu âm dạ dày thường gặp

Khi nhận kết quả siêu âm, bác sĩ sẽ dựa vào các hình ảnh và mô tả để diễn giải ý nghĩa lâm sàng của những phát hiện phổ biến dưới đây:

• Dày thành dạ dày trên siêu âm: Siêu âm có thể cho thấy lớp thành dạ dày dày lên so với trước đó. Điều này thường gợi ý có phù nề hoặc viêm ở thành dạ dày hoặc do sự thâm nhiễm của tổ chức xung quanh gây ảnh hưởng tới cấu trúc thành dạ dày.
• Hình ảnh khối bất thường: Hình ảnh khối bất thường: Trong một số ít trường hợp ung thư dạ dày giai đoạn muộn hoặc các khối u mô đệm dạ dày ruột (GIST) có kích thước lớn, siêu âm bụng có thể vô tình phát hiện được. Lúc này, bệnh nhân bắt buộc phải nội soi dạ dày và chụp CT để đánh giá mức độ xâm lấn.
• Dịch tự do quanh dạ dày: Siêu âm cho thấy có dịch tự do trong khoang bụng gần dạ dày, điều này có thể liên quan tới viêm phúc mạc, thủng tạng rỗng hoặc rò dịch do tổn thương tiêu hóa.
• Chất chứa trong dạ dày: Khi siêu âm đánh giá nội dung dạ dày, việc thấy dịch hoặc thức ăn tồn lưu có thể phản ánh tình trạng tiêu hóa bị trì trệ, nguy cơ hít sặc khi gây mê hoặc cần điều chỉnh thời gian nhịn ăn trước khi phẫu thuật.
• Không phát hiện bất thường: Một kết quả “không thấy tổn thương lớn” có nghĩa là siêu âm không ghi nhận bất thường rõ rệt ở dạ dày hoặc các cơ quan lân cận trên siêu âm. Tuy nhiên, điều này không loại trừ tổn thương nhỏ ở niêm mạc dạ dày.

Ai nên thực hiện siêu âm dạ dày?

Siêu âm dạ dày phù hợp bệnh nhân có triệu chứng:

• Người đau vùng thượng vị kéo dài, đặc biệt khi cơn đau lan ra sau lưng hoặc sang hai bên, và không cải thiện sau một thời gian dùng thuốc thông thường.
• Người có triệu chứng đầy bụng, chướng hơi, ợ nóng kèm bất thường khi sờ nắn vùng bụng, như cảm giác căng cứng hoặc nghi ngờ có khối.
• Người bị rối loạn tiêu hóa nhưng nghi ngờ nguyên nhân không chỉ từ dạ dày, chẳng hạn bệnh lý gan, tụy hoặc đường mật.
• Người có tiền sử gia đình mắc ung thư đường tiêu hóa hoặc đang khám sức khỏe định kỳ và cần một phương pháp không xâm lấn để sàng lọc ban đầu trước khi quyết định làm các xét nghiệm chuyên sâu hơn.
• Người lớn tuổi hoặc có bệnh nền tim mạch, hô hấp, không phù hợp để nội soi dạ dày ngay từ đầu.
• Trường hợp nghi ngờ dị vật trong dạ dày, đặc biệt khi nuốt phải vật cứng hoặc vật kim loại, siêu âm có thể giúp phát hiện gián tiếp các dấu hiệu bất thường hoặc biến chứng liên quan.

Siêu âm dạ dày hết bao nhiêu tiền?

Mức giá tham khảo cho siêu âm dạ dày thường dao động trong khoảng vài trăm nghìn đồng, tùy cơ sở y tế. Con số cụ thể có thể thay đổi dựa trên một số yếu tố sau:

• Loại hình cơ sở y tế: Bệnh viện công thường có mức giá thấp hơn phòng khám tư hoặc bệnh viện quốc tế.
• Phạm vi siêu âm: Siêu âm dạ dày đơn thuần sẽ rẻ hơn so với siêu âm ổ bụng tổng quát (kết hợp gan, mật, tụy, lách).
• Trang thiết bị và bác sĩ thực hiện: Máy siêu âm thế hệ mới và bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh có thể làm chi phí cao hơn, nhưng đổi lại hình ảnh rõ và kết luận đáng tin cậy hơn.
• Có bảo hiểm y tế hay không: Một số trường hợp siêu âm ổ bụng theo chỉ định có thể được bảo hiểm chi trả một phần tại bệnh viện công.

Những câu hỏi thường gặp về siêu âm dạ dày

1. Đau dạ dày có nên siêu âm?

Có, siêu âm dạ dày nên được thực hiện như bước sàng lọc ban đầu, đặc biệt khi triệu chứng mới xuất hiện hoặc đau không điển hình. Siêu âm giúp phát hiện các nguyên nhân ngoài dạ dày như sỏi mật, bất thường tụy, khối u lớn hoặc dị vật gây đau. Tuy nhiên, siêu âm không đánh giá chi tiết niêm mạc dạ dày. Nếu đau kéo dài trên 2 tuần, tái phát nhiều lần hoặc kèm dấu hiệu cảnh báo, nội soi dạ dày là cần thiết để xác định viêm loét chính xác.

2. Đau dạ dày nên siêu âm hay nội soi?

Việc lựa chọn phương pháp siêu âm hay nội soi phụ thuộc vào mục đích chẩn đoán và thời gian đau. Siêu âm dạ dày phù hợp khi đau cấp tính, triệu chứng chưa rõ ràng, cần loại trừ nguyên nhân ngoài dạ dày như sỏi mật, tụy, hoặc khi người bệnh lớn tuổi, sức khỏe yếu. Nội soi dạ dày nên thực hiện khi đau kéo dài, tái phát nhiều lần, nghi viêm loét, nhiễm vi khuẩn HP hoặc ung thư. Trong nhiều trường hợp, kết hợp siêu âm và nội soi giúp chẩn đoán toàn diện và chính xác hơn.

3. Siêu âm dạ dày có cần nhịn ăn không?

Có. Khi thực hiện siêu âm dạ dày, người bệnh thường được khuyến cáo nhịn ăn khoảng 6 – 8 giờ để dạ dày trống, giảm khí và thức ăn gây cản trở hình ảnh. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu uống một lượng nước lọc trước khi siêu âm để hỗ trợ quan sát. Người mắc đái tháo đường hoặc cần dùng thuốc buổi sáng nên trao đổi trước với bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp.

Xem thêm

• Siêu âm có phát hiện ung thư dạ dày không?
• Siêu âm có phát hiện trào ngược dạ dày?