Nội soi tử cung để làm gì? Nội soi buồng tử cung có đau không?

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Nội soi tử cung là gì?

Nội soi tử cung là thủ thuật nội soi phụ khoa cho phép quan sát trực tiếp niêm mạc buồng tử cung bằng một ống soi nhỏ có gắn camera và nguồn sáng. Ống soi sẽ đi qua âm đạo, đến tử cung và vào trong buồng tử cung mà không cần rạch da hay mổ bụng.

Để quan sát rõ niêm mạc tử cung, bác sĩ thường bơm dung dịch nước muối sinh lý chuyên dụng (phổ biến là saline) vào buồng tử cung để làm giãn khoang tử cung, giúp các cấu trúc bên trong hiển thị rõ ràng hơn.

So với những phương pháp gián tiếp như siêu âm hoặc chụp buồng tử cung – vòi tử cung (HSG), nội soi được đánh giá là một trong nhiều phương pháp có độ chính xác cao nhất hiện nay.

Kết quả từ nội soi thường rất đáng tin cậy trong phát hiện nhiều bệnh lý khác nhau liên quan đến niêm mạc tử cung và cấu trúc buồng tử cung, đặc biệt là polyp nội mạc tử cung và ung thư nội mạc tử cung.

Nội soi buồng tử cung để làm gì?

Mục đích chính của nội soi tử cung là để chẩn đoán bệnh và phẫu thuật điều trị bệnh ngay trong quá trình nội soi.

Nội soi tử cung chẩn đoán

Nội soi tử cung chẩn đoán là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán bệnh lý buồng tử cung. Đây luôn được xem là bước quan trọng trong nhiều quy trình đánh giá các tổn thương ở buồng tử cung, đặc biệt là khi các phương pháp hình ảnh học khác (như siêu âm) có thể bỏ sót.

Trong đó có những tổn thương phổ biến ở tử cung như:

• Polyp nội mạc tử cung.
• U xơ tử cung dưới niêm.
• Dính buồng tử cung.
• Dị dạng buồng tử cung.

Bằng cách quan sát trực tiếp niêm mạc, bác sĩ có thể đánh chi tiết về màu sắc niêm mạc, hình dạng mạch máu, cấu trúc bề mặt nội mạc và sự hiện diện của những khối / u bất thường.

Khi xác định được vùng nghi ngờ, bác sĩ còn có thể thao tác lấy mẫu sinh thiết thông qua kênh công cụ đặc biệt của nội soi buồng tử cung. Mẫu này thường là những mẫu mô nhỏ, được đem đi xét nghiệm mô học để xác nhận chẩn đoán vùng bất thường này là lành tính hay ác tính.

Nội soi tử cung phẫu thuật

Nội soi tử cung phẫu thuật tương tự như nội soi chẩn đoán, nhưng cho phép bác sĩ can thiệp điều trị bệnh lý ngay trong buồng tử cung chứ không dừng lại ở việc quan sát và đánh giá.

Với ưu điểm là ít xâm lấn hơn so với phẫu thuật truyền thống, nội soi phẫu thuật thường nhằm mục đích là để loại bỏ các tổn thương, điều chỉnh và phục cấu trúc bình thường của tử cung bằng cách kết hợp với các dụng cụ phẫu thuật như dao điện, laser.

• Cắt polyp nội mạc tử cung.
• Cắt u xơ dưới niêm.
• Tách dính buồng tử cung.
• Cắt vách tử cung.

So với phẫu thuật mở thì nội soi tử cung phẫu thuật ít gây tổn thương mô, ít đau và thời gian phục hồi nhanh hơn sau thủ thuật. Nó đảm bảo độ chính xác cao nhưng cũng giảm thiểu tối đa tổn thương mô lành xung quanh.

Vậy nên, không chỉ hỗ trợ cắt bỏ tổn thương mà nội soi tử cung phẫu thuật còn được sử dụng để:

• Lấy vòng tránh thai bị kẹt trong tử cung.
• Lấy mô thai hoặc mô nhau còn sót.
• Cắt đốt nội mạc tử cung trong một số trường hợp bệnh lý đặc biệt.

Hình ảnh quá trình tạo hình tử cung qua nội soi để mở rộng tử cung dạng chữ T.

• (a): Hình ảnh nội soi ban đầu của tử cung dạng chữ T với khoang tử cung hẹp, dạng ống, do thành tử cung hai bên dày lên.
• (b – c – d): Thực hiện các đường rạch bên bằng móc nội soi buồng tử cung đơn cực, nhằm mở rộng dần khoang tử cung bằng cách phá vỡ các vòng thắt.
• (e, f, g): Thực hiện các đường rạch tương tự ở thành tử cung bên phải bằng móc nội soi tử cung đơn cực, giúp tăng thêm thể tích và không gian của khoang tử cung.

Nội soi buồng tử cung có đau không?

Nội soi tử cung được đánh giá là an toàn và thường gây khó chịu ở mức nhẹ đến trung bình. Nếu có gây đau thì mức độ đau thường thấp và nhiều trường hợp có thể thực hiện không cần gây mê toàn thân.

Cảm giác khó chịu này có thể tăng cao khi ống nội soi đi qua cổ tử cung gây kích thích hoặc làm căng cổ tử cung. Đôi khi sự khó chịu cũng xảy ra khi bác sĩ bơm dung dịch nước muối sinh lý để mở rộng khoang tử cung, gây căng tức bụng dưới hoặc cảm giác giống đau bụng kinh nhẹ.

Đối với nội soi cần lấy mẫu sinh thiết hoặc cần can thiệp điều trị (phẫu thuật) thì quá trình thực hiện có thể khiến cảm giác đau tăng nhẹ trong thời gian ngắn.

Hình ảnh nội soi tử cung của bệnh lạc nội mạc tử cung.

• (a – b): Các lỗ tuyến lạc nội mạc nhỏ rải rác trên bề mặt nội mạc tử cung không đều.
• (c): Hình ảnh nội mạc tử cung dạng “dâu tây” điển hình, đặc trưng bởi tình trạng sung huyết với các vùng đỏ tươi bao quanh các chấm trắng ở trung tâm.
• (d – e – f): Các tổn thương dạng nang xuất huyết, có màu từ xanh đậm đến nâu sô-cô-la.

Tuy nhiên, mức độ đau hay khó chịu không giống nhau ở mọi người, và điều này thường chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau.

• Nếu tử cung hẹp thì mức độ đau tăng rõ rệt.
• Nếu có tiền sử sinh thường qua đường âm đạo thì ít đau hơn, vì cổ tử cung mềm và giãn tốt.
• Nếu tuổi cao hoặc trong giai đoạn mãn kinh thì dễ cảm thấy đau hơn do cổ tử cung hẹp, niêm mạc tử cung mỏng và nhạy cảm hơn.

Trong những trường hợp này hoặc khi người bệnh khó nội soi do đau, bác sĩ sẽ nội soi tử cung với thuốc giảm đau hoặc gây tê. Nếu nội soi phẫu thuật thường là gây mê nhẹ hoặc gây mê toàn thân.

Khi nào cần nội soi tử cung?

Nội soi tử cung không được sử dụng để tầm soát bệnh ở những phụ nữ khỏe mạnh. Ngay cả khi có độ an toàn cao thì đây vẫn là một thủ thuật xâm lấn với mức độ ít, và vẫn có nguy cơ biến chứng dù rất hiếm.

Vì lý do này mà nội soi buồng tử cung chủ yếu được sử dụng trong các trường hợp có chỉ định rõ ràng như sau:

• Kiểm tra tình trạng chảy máu tử cung bất thường: rong kinh, ra máu giữa chu kỳ, ra máu sau mãn kinh, chảy máu kinh kéo dài…
• Kiểm tra bất thường trên siêu âm hoặc các xét nghiệm khác, ví dụ có khối trong buồng tử cung trên siêu âm, nội mạc tử cung dày bất thường, nghi ngờ polyp hoặc u xơ dưới niêm.
• Đánh giá nguyên nhân vô sinh có thể liên quan đến polyp nội mạc tử cung, u xơ dưới niêm, dính buồng tử cung, dị dạng tử cung…
• Đánh giá sẩy thai tái phát nếu nghi ngờ nguyên nhân do dị dạng tử cung bẩm sinh, dính buồng tử cung…
• Nghi ngờ mắc bệnh lý nội mạc tử cung.
• Nghi ngờ có dị vật trong buồng tử cung, như vòng tránh thai bị kẹt hoặc mất dây.
• Nghi ngờ có tổn thương trong buồng tử cung, có thể là sót nhau thai / mô sau sảy thai, hoặc dính buồng tử cung sau phẫu thuật / nhiễm trùng.

Lưu ý cần biết trước khi nội soi tử cung

Lựa chọn thời điểm vàng để nội soi: Nội soi cần thực hiện vào thời điểm sạch kinh từ 3 đến 5 ngày (khoảng ngày thứ 7 – 10 của chu kỳ kinh). Lúc này niêm mạc tử cung mỏng nhất, giúp bác sĩ quan sát buồng tử cung rõ nét nhất.

Trước khi nội soi buồng tử cung, bác sĩ cần khai thác bệnh sử và đánh giá lâm sàng để xác định xem bệnh nhân có phù hợp với thủ thuật hay không. Nếu người bệnh đang có những tình trạng sau đây cần báo ngay với bác sĩ:

• Nhiễm trùng vùng chậu.
• Ung thư cổ tử cung chưa được kiểm soát.
• Chảy máu tử cung quá nhiều.
• Trường hợp trễ kinh hoặc nghi ngờ mang thai, bạn bắt buộc phải thử thai (thử nước tiểu hoặc xét nghiệm máu Beta-hCG) và có kết quả ÂM TÍNH trước khi tiến hành nội soi để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Ngoài ra, người bệnh cũng cần chú ý những vấn đề sau:

• Thông báo đến bác sĩ đầy đủ các loại thuốc đang dùng, đặc biệt là thuốc chống đông, thuốc nội tiết, thuốc điều trị bệnh mạn tính.
• Nếu nội soi phẫu thuật (có gây mê) cần nhịn ăn vài tiếng trước thủ thuật theo hướng dẫn của bác sĩ.

Một số thắc mắc thường gặp về nội soi tử cung

Nội soi buồng tử cung có ảnh hưởng đến khả năng có con không?

Nội soi buồng tử cung thường không làm giảm khả năng sinh sản. Thay vào đó, nội soi giúp phát hiện và điều trị sớm các vấn đề có thể ảnh hưởng đến khả năng có con (như polyp nội mạc tử cung, u xơ dưới niêm), qua đó góp phần cải thiện khả năng mang thai.

Chăm sóc sau thủ thuật nội soi tử cung như thế nào?

Một số phụ nữ có thể gặp tình trạng đau bụng nhẹ giống đau bụng kinh, ra ít máu âm đạo hoặc cảm giác mệt nhẹ trong vài ngày đầu. Do đó có thể áp dụng các biện pháp sau để cảm thấy dễ chịu hơn:

• Nghỉ ngơi và tránh hoạt động nặng trong 1 – 2 ngày đầu sau thủ thuật.
• Giữ vệ sinh vùng kín theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Có thể dùng thuốc giảm đau đã được bác sĩ kê đơn hoặc hướng dẫn.

Nếu cảm thấy tức nặng bụng dưới hoặc mỏi lưng, bạn có thể chườm ấm vùng bụng hoặc uống nước ấm để các cơ tử cung thư giãn, cảm giác khó chịu sẽ biến mất rất nhanh.

Chú ý cần đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dữ dội, sốt, chảy máu nhiều hoặc khí hư có mùi.

Nội soi buồng tử cung có thể gây biến chứng không?

Nội soi tử cung được xem là một thủ thuật an toàn. Tuy nhiên, nếu có biến chứng thường rất hiếm gặp, như chảy máu, nhiễm trùng, thủng tử cung, tổn thương cổ tử cung hoặc rối loạn do hấp thu dịch trong buồng tử cung.