Nội soi phế quản để làm gì? Nội soi phế quản giá bao nhiêu?
Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.
Nội soi phế quản là gì?
Nội soi phế quản là một thủ thuật chẩn đoán hình ảnh cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp cấu trúc bên trong đường thở. Bằng cách sử dụng một ống soi dài và mảnh, kỹ thuật này hỗ trợ quan sát sâu trong hệ thống phế quản để chẩn đoán bệnh, đồng thời cho phép đưa nhiều dụng cụ khác nhau để can thiệp điều trị ngay khi cần thiết.
Vì phế quản nằm bên trong phổi nên thủ thuật này có thể được gọi là “nội soi phổi” trong giao tiếp thông thường. Tuy nhiên, thực tế thì nội soi phế quản chỉ giúp kiểm tra đường thở của phổi chứ không phải toàn bộ cấu trúc của phổi.
Vậy nên, trong nội soi phế quản thì bác sĩ thường có thể thấy trực tiếp hình ảnh của khí quản, phế quản chính, phế quản thùy, phế quản phân thùy và một số phế quản nhỏ hơn.
Với những cấu trúc khác như phế nang, nhu mô phổi hay mô phổi sâu thì cần phải được đánh giá bằng chụp CT hoặc các kỹ thuật nội soi đặc biệt.

Nội soi phế quản để làm gì?
Xác định nguyên nhân và chẩn đoán bệnh
Đây là mục tiêu hàng đầu và phổ biến nhất của nội soi phế quản. Các nghiên cứu hiện nay cho thấy hơn 90% trường hợp nội soi phế quản được thực hiện vì mục đích chẩn đoán.
- Phát hiện và xác định ung thư phổi: Nội soi cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp khối u trong phế quản và chủ động lấy mẫu mô để xét nghiệm giải phẫu bệnh. Nhờ đó mà xác định đúng loại ung thư và giai đoạn bệnh để định hướng điều trị phù hợp.
- Chẩn đoán nhiễm trùng phổi: Bao gồm lao phổi, viêm phổi do vi khuẩn hoặc nấm, nhiễm trùng cơ hội ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch (như HIV/AIDS).
- Tìm nguyên nhân của các bất thường trong phổi: Nội soi phế quản được sử dụng khi các kỹ thuật hình ảnh khác (X-quang, CT) phát hiện bất thường nhưng chưa xác định được nguyên nhân. Ví dụ như trong thâm nhiễm phổi, khối u hoặc nốt phổi.
- Xác định nguyên nhân gây triệu chứng hô hấp: Như ho ra máu, ho kéo dài không rõ nguyên nhân, hoặc khó thở không giải thích được.
Điều trị hoặc can thiệp
Mục tiêu chính của các kỹ thuật can thiệp đi cùng với nội soi là giúp làm thông thoáng phế quản, giảm tắc nghẽn đường thở và cải thiện sự lưu thông không khí trong phổi.
- Làm sạch hoặc hút dịch trong đường thở: Nội soi cho phép bác sĩ sử dụng ống hút để hút đờm, máu hoặc dịch tiết tích tụ trong đường thở.
- Loại bỏ dị vật trong đường thở: Bác sĩ đưa các dụng cụ chuyên dụng như kẹp hoặc rọ qua ống nội soi để gắp dị vật nếu chúng bị kẹt trong khí quản hoặc phế quản.
- Đặt stent đường thở: Stent đường thở là một ống nhỏ bằng kim loại hoặc silicone được đặt vào phế quản để giữ cho đường thở không bị hẹp hoặc bị chèn ép.
- Phá hủy / Đốt khối u trong phế quản: Một số kỹ thuật nội soi phế quản sử dụng năng lượng như laser, nhiệt điện hoặc đông lạnh để phá hủy mô khối u trong phế quản.
Xem thêm: Nội soi mũi
Các phương pháp nội soi phế quản thường gặp
Sự xuất hiện của các kỹ thuật hiện đại hơn chủ yếu đến từ nhu cầu khảo sát khác nhau. Do đó mỗi phương pháp cung cấp khả năng can thiệp phù hợp với từng ca bệnh cụ thể.
- Nội soi phế quản mềm: Đây là phương pháp phổ biến nhất. Ống nội soi có thể đi sâu vào nhiều nhánh phế quản trong phổi, giúp khảo sát đường thở chi tiết mà không khiến bệnh nhân quá khó chịu.
- Nội soi phế quản cứng: Phương pháp này sử dụng một ống nội soi kim loại cứng và thẳng, được đưa vào đường thở dưới gây mê toàn thân. Kỹ thuật này cho phép bác sĩ thực hiện nhiều thủ thuật can thiệp trong đường thở và kiểm soát tốt hơn các tình huống phức tạp ở khí quản hoặc phế quản lớn.
- Nội soi phế quản siêu âm: Đây là kỹ thuật nội soi phế quản kết hợp với đầu dò siêu âm gắn ở đầu ống nội soi, cho phép quan sát các cấu trúc nằm ngoài thành phế quản như hạch trung thất hoặc các tổn thương gần đường thở. Thậm chí bác sĩ có thể còn kết hợp thực hiện các thủ thuật lấy mẫu mô qua thành phế quản.
- Nội soi phế quản định vị: Phương pháp này sử dụng các hệ thống định vị hiện đại để hướng dẫn đường đi của ống nội soi trong phổi, thường dựa trên hình ảnh từ CT. Nhờ đó bác sĩ dễ dàng tiếp cận chính xác các tổn thương nhỏ hoặc nằm sâu trong phổi mà nội soi phế quản thông thường khó tiếp cận.
- Nội soi phế quản ảo: Đây là kỹ thuật mô phỏng hình ảnh đường thở bằng cách xử lý dữ liệu từ chụp CT để tạo ra hình ảnh ba chiều của khí quản và phế quản. Phương pháp này không cần đưa ống nội soi vào cơ thể mà chủ yếu được sử dụng để quan sát cấu trúc đường thở và hỗ trợ lập kế hoạch cho các thủ thuật nội soi hoặc phẫu thuật.

(a): Khối u gây tắc nghẽn phế quản gốc trái.
(b): Khối u được cắt bỏ và phá hủy bằng nội soi phế quản cứng.
(c): Khối u tái phát với tổn thương u nội phế quản kết hợp chèn ép từ bên ngoài lên phế quản gốc trái và khí quản.
(d): Tắc nghẽn được giải quyết bằng cách đặt stent silicone chữ Y.
Xem thêm: Nội soi viêm xoang
Nội soi phế quản có đau không?
Nội soi phế quản thường không gây đau dữ dội, nhưng có thể gây khó chịu, ho hoặc cảm giác nghẹt thở tạm thời trong quá trình thực hiện. Những cảm giác này diễn ra ở mức độ nhẹ đến trung bình và chỉ là tạm thời, thường sẽ hết nhanh sau khi kết thúc nội soi.
Nếu người bệnh được thực hiện nội soi phế quản có sử dụng thuốc gây mê hoặc an thần thì cảm giác khó chịu thường không đáng kể.
Hiện nay, nội soi có gây mê / an thần là giải pháp được nhiều người lựa chọn vì giúp làm dịu tâm lý, giảm căng thẳng và giúp bệnh nhân thư giãn. Loại thuốc này đồng thời làm giảm phản xạ ho và kích thích đường thở, nhờ đó quá trình nội soi trở nên dễ chịu hơn.

Khi nào cần nội soi phế quản?
Nội soi phế quản không được khuyến khích tự ý thực hiện mà cần phải có sự chỉ định rõ ràng. Bác sĩ sẽ chỉ định khi người bệnh có triệu chứng hô hấp bất thường, kết quả hình ảnh từ X-quang/CT không rõ ràng, hoặc nếu bệnh đường thở hiện có diễn tiến bất thường.
Một số trường hợp có thể được bác sĩ yêu cầu thực hiện nội soi phế quản như:
- Người nghi ngờ mắc ung thư phổi do phát hiện khối u hoặc nốt bất thường trên kết quả X-quang/CT ngực.
- Người bị viêm phổi hoặc nhiễm trùng phổi nhưng không xác định được tác nhân.
- Người có triệu chứng cảnh báo nguy hiểm ở đường hô hấp như ho ra máu, ho kéo dài không rõ nguyên nhân.
- Người bị viêm phổi nhưng không đáp ứng với điều trị hoặc hồi phục rất chậm, cần tìm nguyên nhân khác.
- Người bị xẹp phổi.
- Người nghi ngờ có tắc nghẽn hoặc có dị vật trong đường thở.
Xem thêm: Nội soi gắp xương cá bao nhiêu tiền?
Nội soi phế quản bao nhiêu tiền?
Nội soi phế quản mềm là phương pháp chẩn đoán phổ biến nhất hiện nay, với chi phí khoảng 1.200.000 – 2.500.000đ cho một lần thực hiện.
Nếu làm nội soi phế quản cứng hoặc các nội soi chuyên sâu hơn kèm theo gây mê/an thần nhẹ thì chi phí một lần nội soi thường dao động từ 2.000.000đ đến 3.200.000đ.
Nếu nội soi phế quản có kèm theo sinh thiết hoặc rửa phế quản (tùy gói dịch vụ) thì chi phí sẽ cao hơn, thường dao động từ 3.500.000 – 6.000.000đ cho một lần nội soi.
Ngoài ra, nội soi phế quản tại Việt Nam hiện nay có được BHYT hỗ trợ chi phí. Vậy nên bạn hãy chú ý hỏi kỹ nhân viên y tế tại bệnh viện hoặc trung tâm làm nội soi để được tư vấn cụ thể về mức hưởng BHYT.
Nội soi phế quản bao lâu có kết quả?
Thời gian có kết quả nội soi phế quản phụ thuộc vào loại kết quả cần đánh giá. Một số kết quả có thể biết ngay sau khi thực hiện thủ thuật, trong khi các xét nghiệm từ mẫu lấy trong quá trình nội soi (như sinh thiết, nuôi cấy vi sinh) có thể cần từ 2 – 5 ngày đến vài tuần để hoàn thành.
Bạn nên lưu ý rằng thời gian nhận kết quả còn phụ thuộc vào trung tâm y tế thực hiện nội soi. Thời gian có thể kéo dài hơn nếu quy trình trả kết quả phức tạp.
Xem thêm
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7262091/
https://www.researchgate.net/publication/51179008_Indications_for_Diagnostic_Bronchoscopy_in_Adults

