Nội soi dạ dày là gì? Hình ảnh nội soi dạ dày thế nào?

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Nội soi dạ dày là gì?

Nội soi dạ dày, còn gọi là nội soi đường tiêu hóa trên, là kỹ thuật sử dụng ống nội soi mềm có gắn camera và nguồn sáng để quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng. Đây hiện là phương pháp tiêu chuẩn để đánh đánh giá các bất thường ở đường tiêu hóa trên giúp chẩn đoán và ra quyết định can thiệp phù hợp.

So với như CT hoặc siêu âm giúp chẩn đoán gián tiếp qua ảnh chụp, thì nội soi là giải pháp hỗ trợ bác sĩ đánh giá trực tiếp bề mặt niêm mạc của đường tiêu hóa trên, từ đó cho phép can thiệp xử lý ngay khi cần thiết.

Trên thực tế, nội soi dạ dày có thể phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư, ung thư giai đoạn sớm, tổn thương dưới niêm mạc và trong phân tầng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa. Kỹ thuật này thậm chí còn được sử dụng để định hướng đảm bảo an toàn cho các bệnh nhân đang dùng thuốc kháng đông hoặc kháng kết tập tiểu cầu.

Do đó, nội soi dạ dày hiện được xem là một phần rất quan trọng trong nhiều chiến lược đánh giá nguy cơ và ra quyết định điều trị, chứ không đơn thuần chỉ là một thao tác kỹ thuật để chẩn đoán.

Hình ảnh nội soi dạ dày bình thường và bất thường

Chú thích:

(a) Hình ảnh nội soi bình thường.

(b) Hình ảnh nội soi cho thấy viêm dạ dày.

(c) Hình ảnh nội soi cho thấy tổn thương dưới lớp niêm mạc dạ dày.

(d) Hình ảnh nội soi cho thấy ung thư dạ dày.

Chú thích:

(a) Hình ảnh nội soi dạ dày thực quản bình thường.

(b) Hình ảnh nội soi đại tràng bình thường.

(c) Hình ảnh nội soi ruột non bình thường.

(d) Hình ảnh nội soi dạ dày có vết loét.

(e) Hình ảnh nội soi đại tràng có polyp.

(f) Hình ảnh nội soi ruột non có xuất huyết.

Chú thích:

(Trái) Ung thư dạ dày giai đoạn sớm ở hang vị, kích thước 11×9mm trong hình ảnh quan sát từ xa (vòng tròn màu vàng) bằng cách nội soi nhuộm màu.

(Phải) Sự bất thường của cấu trúc tuyến bề mặt bên trong đường ranh giới giữa vùng niêm mạc bình thường và tổn thương bất thường (mũi tên màu vàng).

Các phương pháp nội soi dạ dày thường gặp

Tùy theo mục đích chẩn đoán hay can thiệp điều trị mà bác sĩ có thể áp dụng một trong các phương pháp nội soi dạ dày sau đây:

• Nội soi chẩn đoán: Đây là phương pháp nền tảng trong chẩn đoán bệnh lý khi chỉ quan sát đường tiêu hóa trên và thực hiện sinh thiết đơn thuần (khi cần) để xác định chính xác tình trạng bệnh.
• Nội soi can thiệp: Cách nội soi dạ dày này vừa giúp quan sát vừa cho phép bác sĩ điều trị ngay trong lúc nội soi mà không cần phẫu thuật mở. Chẳng hạn như cầm máu, cắt polyp, cắt niêm mạc, cắt dưới niêm mạc, lấy dị vật hoặc đặt stent.
• Nội soi kết hợp siêu âm: Đây là kỹ thuật kết hợp nội soi với siêu âm để quan sát bề mặt niêm mạc vừa đánh giá cấu trúc sâu bên dưới thành ống tiêu hóa và các cơ quan lân cận. Cách nội soi dạ dày này giúp đánh giá rõ hơn mức độ lan rộng của tổn thương, đặc biệt hữu ích trong chẩn đoán và phân giai đoạn ung thư sớm
• Nội soi tăng cường hình ảnh: Đây là nhóm các kỹ thuật sử dụng công nghệ hình ảnh đặc biệt để hỗ trợ phát hiện sớm những thay đổi bất thường mà nội soi thông thường khó nhận thấy.
  • Nội soi dải tần ánh sáng hẹp (NBI): Kỹ thuật này sử dụng ánh sáng đặc biệt để làm nổi bật các mạch máu và cấu trúc bề mặt niêm mạc, giúp phát hiện sớm những vùng bất thường.
  • Nội soi phóng đại: Đây là phương pháp cho phép phóng to hình ảnh niêm mạc nhiều lần để quan sát chi tiết hơn các thay đổi rất nhỏ trên bề mặt.
  • Nội soi nhuộm màu: Bác sĩ bôi hoặc phun dung dịch màu lên niêm mạc để làm rõ ranh giới và hình dạng của các tổn thương.

Nội soi dạ dày như thế nào?

Quy trình nội soi dạ dày được thực hiện bằng cách sử dụng một ống nội soi mềm, nhỏ có gắn camera và nguồn sáng ở đầu ống. Ống này sẽ truyền hình ảnh trực tiếp lên màn hình, giúp bác sĩ dễ dàng đánh giá chi tiết bề mặt niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng. Qua đó bác sĩ có thể phát hiện các bất thường như viêm, loét, tổn thương chảy máu hoặc khối u.

Trong quá trình nội soi, ống soi được đưa qua miệng (hoặc mũi), đi qua họng xuống thực quản, dạ dày và tá tràng. Bác sĩ có thể bơm một lượng khí hoặc CO₂ vào dạ dày để làm căng nhẹ thành dạ dày, giúp quan sát rõ hơn các nếp niêm mạc.

Nếu phát hiện tổn thương nghi ngờ, bác sĩ có thể sử dụng các dụng cụ nhỏ đưa qua kênh thao tác của ống soi để lấy mẫu sinh thiết hoặc thực hiện can thiệp ngay khi cần thiết.

Sau khi hoàn tất việc quan sát và xử trí, ống nội soi được rút ra nhẹ nhàng, và người bệnh được theo dõi trong thời gian ngắn trước khi ra về nếu không có biến chứng.

Một số thắc mắc thường gặp về nội soi dạ dày

Nội soi dạ dày có an toàn không?

Nội soi dạ dày được xem là an toàn khi được thực hiện tại các cơ sở y tế đạt chuẩn và bởi bác sĩ được đào tạo chuyên sâu. Phần lớn người bệnh chỉ gặp khó chịu nhẹ và thoáng qua như đầy hơi hoặc đau họng nhẹ sau thủ thuật.

Nếu làm nội soi ở những người có nhiều bệnh nền hoặc khi cần phải can thiệp điều trị phức tạp hơn thì bác sĩ sẽ đánh giá kỹ trước khi tiến hành.

Nội soi dạ dày có cần gây mê không?

Nội soi dạ dày không bắt buộc phải gây mê trong mọi trường hợp. Nhiều người có thể thực hiện nội soi chỉ với thuốc tê tại chỗ ở họng, tuy nhiên một số trường hợp có thể được dùng thuốc an thần nhẹ hoặc gây mê ngắn để giảm lo lắng và cảm giác khó chịu.

Tuy nhiên, việc lựa chọn có gây mê hay không phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, mức độ can thiệp dự kiến và tư vấn giữa bác sĩ với người bệnh.

Cần chuẩn bị gì trước khi làm nội soi dạ dày?

• Nhịn ăn ít nhất 6 – 8 tiếng để dạ dày trống, giúp quan sát rõ và giảm nguy cơ trào ngược.
• Thông báo cho bác sĩ về các bệnh đang mắc, thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc kháng đông, thuốc tim mạch, thuốc trị tiểu đường.
• Thông báo cho bác sĩ về tiền sử dị ứng (nếu có).
• Nếu làm nội soi có gây mê/an thần thì nên đi cùng người thân và không tự lái xe về sau khi làm thủ thuật.

Xem thêm

• Kết quả nội soi dạ dày
• Nội soi dạ dày gây mê
• Hình ảnh ung thư dạ dày qua nội soi