Khi nào cần nội soi dạ dày? Cần chuẩn bị những gì?

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Vì sao nội soi dạ dày rất hữu ích?

Nội soi dạ dày, hay đầy đủ hơn là nội soi dạ dày – thực quản – tá tràng (EGD), là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cho phép bác sĩ nhìn trực tiếp bên trong đường tiêu hoá trên thông qua kết quả hình ảnh có độ chi tiết cao.

Đây được xem là một trong những kỹ thuật cơ bản hỗ trợ chẩn đoán các bất thường liên quan đến đường tiêu hóa trên, phổ biến như bệnh lý trào ngược, viêm loét dạ dày, hoặc khi cần xác định các tổn thương nghi ngờ ác tính như khối u.

Không chỉ dừng lại ở chẩn đoán mà nội soi dạ dày còn hữu ích trong việc định hướng điều trị. Bác sĩ có thể vừa khảo sát vừa can thiệp xâm lấn tối thiểu ngay trong quá trình nội soi, đặc biệt là với những trường hợp cần sinh thiết lấy mẫu xét nghiệm chẩn đoán ung thư.

Những đối tượng phù hợp với nội soi dạ dày

Nội soi dạ dày là lựa chọn phù hợp trong những trường hợp khi điều trị thông thường không cải thiện. Bác sĩ có thể nhìn sâu hơn bên trong thực quản – dạ dày – tá tràng để kiểm tra trực tiếp tổn thương nghi ngờ, tránh chẩn đoán bệnh sai nếu chỉ dựa vào triệu chứng.

Cụ thể các đối tượng phù hợp với nội soi dạ dày:

• Người có triệu chứng báo động gợi ý bệnh lý nặng hoặc đã có biến chứng: bị thiếu máu, nôn máu, đi cầu phân đen, nôn ói kéo dài, nuốt nghẹn, nuốt đau…
• Người bị trào ngược kèm theo dấu hiệu đáng lo: nuốt nghẹn, nôn máu, giảm cân nhanh bất thường…
• Người bị trào ngược đã uống thuốc đúng cách mà không thuyên giảm.
• Người ≥ 60 tuổi bị khó tiêu với biểu hiện khó chịu vùng trên rốn, đau âm ỉ, hoặc đầy bụng khó tiêu kéo dài.
• Người < 60 tuổi có nguy cơ ung thư dạ dày cao, đặc biệt nếu có người thân trong gia đình từng bị ung thư dạ dày.
• Người có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ tổn thương ở thực quản, hoặc có thể liên quan đến ung thư thực quản.
• Người đang dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc kháng viêm dễ hại dạ dày, như thuốc trị xương khớp.
• Người từng bị loét dạ dày, đặc biệt là đã từng loét nặng hoặc có biến chứng.
• Người đang trong tình huống cần xử lý bằng nội soi, như chảy máu tiêu hoá, nuốt phải dị vật, hoặc bị hẹp đường tiêu hoá khiến thức ăn khó đi qua và cần can thiệp để “mở rộng” chỗ hẹp.

Xem thêm: Nội soi dạ dày nhịn ăn bao lâu?

Những đối tượng cần cân nhắc khi nội soi dạ dày

Nội soi dạ dày không hoàn toàn cần thiết trong mọi trường hợp vì đây là thủ thuật xâm lấn và có thể tốn nhiều thời gian, chi phí. Bác sĩ thường ưu tiên xét nghiệm và điều trị thử với những trường hợp nguy cơ thấp chưa cần đến nội soi, tránh can thiệp y khoa không cần thiết.

Chẳng hạn như:

• Người < 60 tuổi bị khó tiêu nhưng không có dấu hiệu đáng lo, như thiếu máu, nôn ra máu, đi cầu phân đen, nuốt nghẹn…
• Người bị trào ngược và cho thấy tình trạng cải thiện tốt sau khi dùng thuốc.
• Người đã từng thực hiện chẩn đoán hình ảnh gần đây có kết quả lành tính và triệu chứng không thay đổi – nội soi không cần thiết nếu không xuất hiện dấu hiệu mới.

Xem thêm: Khám trào ngược dạ dày có cần nội soi

Các bước chuẩn bị trước khi nội soi dạ dày

Tương tự nhiều thủ thuật xâm lấn khác, nội soi dạ dày có thể gây khó chịu trong nhiều trường hợp nếu không có sự chuẩn bị kỹ càng.

Để đảm bảo quá trình nội soi dạ dày thành công và không gây cảm giác khó chịu, bạn nên chú ý thực hiện các biện pháp sau đây:

• Nhịn ăn tối thiểu 6 – 8 tiếng trước nội soi.
• Chỉ uống nước lọc và uống theo hướng dẫn của cơ sở y tế, có thể yêu cầu nhịn uống nước nếu cần thiết.
• Không uống rượu bia ít nhất 24 giờ trước nội soi.
• Nếu nội soi có dùng thuốc gây mê/an thần thì nên sắp xếp đi cùng người thân để được đưa về. Tuyệt đối không tự lái xe sau khi nội soi gây mê vì thuốc có ảnh hưởng đến sự tỉnh táo.

Nếu bạn đang có bệnh lý hoặc đang dùng thuốc thì cần lưu ý các vấn đề sau:

• Thông báo với bác sĩ về các vấn đề sức khỏe hiện có: dị ứng, bệnh hen, bệnh lý tim – phổi, bệnh lý gan – thận, tiền sử phản ứng với thuốc gây mê/an thần…
• Thông báo với bác sĩ về tất cả loại thuốc đang dùng, bao gồm cả thuốc kê đơn, không kê đơn, thực phẩm chức năng.
• Không tự ý ngưng thuốc hoặc đổi liều thuốc đang dùng khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
• Nếu đang mắc tiểu đường thì cần hỏi bác sĩ chuyên khoa các dùng thuốc/insulin trong ngày nhịn ăn để tránh tụt đường huyết.

Xem thêm

• Khoảng cách giữa 2 lần nội soi dạ dày?
• Bao lâu thì nên nội soi dạ dày 1 lần?
• Nội soi dạ dày giá bao nhiêu?
• Nội soi dạ dày có đau không?