Bao lâu nên nội soi dạ dày 1 lần? Có nên nội soi dạ dày thường xuyên?

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Có nên nội soi dạ dày thường xuyên không?

Nội soi dạ dày là không cần thiết ở người khỏe mạnh vì nguy cơ mắc các bệnh lý dạ dày cần nội soi là rất thấp. Việc nội soi định kỳ ở nhóm này không mang lại lợi ích tầm soát bệnh đáng kể, trong khi đó lại tạo thêm gánh nặng chi phí và lo lắng không cần thiết.

Trên thực tế, niêm mạc dạ dày ở người khỏe mạnh được bảo vệ bởi lớp nhầy và hàng rào tế bào biểu mô, có nhiệm vụ trung hòa axit tiêu hóa và tái tạo nhanh sau tổn thương nhẹ. Nếu có những vấn đề viêm dạ dày nhẹ thì chúng thường tự lành mà không tiến triển thành ung thư.

Rủi ro biến chứng cũng là một vấn đề cần chú ý sau thủ thuật này. Mặc dù được xem là an toàn nhưng nội soi vẫn có nguy cơ gây biến chứng như chảy máu nhẹ, nhiễm trùng, rối loạn nhịp tim do thuốc an thần (gây mê trước nội soi).

Vậy nên Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hội Tiêu hóa Hoa Kỳ (ACG) đều thống nhất khuyến nghị chỉ nội soi dạ dày khi nghi ngờ mắc bệnh lý dạ dày hoặc có yếu tố nguy cơ cao. Cụ thể là trong các trường hợp sau:

• Người có triệu chứng gợi ý bệnh lý dạ dày – thực quản: đau vùng thượng vị hoặc khó chịu vùng bụng trên kéo dài; buồn nôn, nôn mửa dai dẳng hoặc nôn ra máu; đi ngoài phân đen; sụt cân nhanh đi kèm chán ăn, mệt mỏi kéo dài.
• Người có tiền sử gia đình (cha mẹ, anh chị em) bị ung thư dạ dày – thực quản.
• Người mắc bệnh Barrett thực quản, viêm thực quản mạn tính, trào ngược kéo dài nhiều năm, nhiễm trùng Helicobacter pylori…
• Người có tiền sử loét dạ dày / tá tràng hoặc phẫu thuật dạ dày.
• Người sử dụng NSAIDs hoặc thuốc giảm đau dài ngày, đặc biệt là người cao tuổi.

Xem thêm: Khoảng cách giữa 2 lần nội soi dạ dày?

Bao lâu thì nên nội soi dạ dày 1 lần?

Nội soi dạ dày không được khuyến cáo thực hiện định kỳ ở người khỏe mạnh không có nguy cơ rõ ràng. Thay vào đó, nội soi sẽ được bác sĩ chỉ định đối với những trường hợp có bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh cụ thể.

Có viêm teo niêm mạc hoặc dị sản ruột

Thời gian cần nội soi: 3 năm/lần.

Lý do: Các tổn thương này có khả năng tiến triển chậm thành ung thư, do đó cần nội soi dạ dày định kỳ để phát hiện sớm nếu chúng biến đổi ác tính.

Nhiễm trùng Helicobacter pylori

Thời gian cần nội soi: 6 – 12 tháng kể từ lúc bắt đầu điều trị diệt khuẩn H. pylori. Sau đó không cần nội soi định kỳ sau khi xác nhận âm tính với H. pylori.

Lý do: Nhiễm trùng Helicobacter pylori là tác nhân có thể gây ung thư nên cần nội soi ban đầu và xác nhận lại. Sau khi đã diệt khuẩn thành công thì nguy cơ do nhiễm trùng giảm mạnh, do đó không cần nội soi dạ dày thường xuyên nữa.

Mắc bệnh Barrett thực quản

Đây là một bệnh lý tiến triển từ bệnh trào ngược dạ dày – thực quản mạn tính. Trong đó, Barrett là đoạn niêm mạc thực quản đã bị biến đổi do axit dạ dày trào ngược làm tổn thương.

Trong bệnh lý này, các bác sĩ sử dụng kỹ thuật nội soi dạ dày để kiểm tra mức độ tổn thương của niêm mạc thực quản thông qua chiều dài Barrett, và tần suất nội soi định kỳ cũng được khuyến cáo tương ứng.

• Nếu chiều dài Barrett < 3cm: Nội soi mỗi 5 năm/lần.
• Nếu chiều dài Barrett từ 3 – 10cm: Nội soi mỗi 3 năm/lần.
• Nếu chiều dài Barrett > 10cm: Nội soi mỗi 1 – 2 năm?lần.
• Nếu Barrett có loạn sản nhẹ: Nội soi mỗi 6 – 12 tháng/lần cho đến khi điều trị ổn định.
• Nếu Barrett có loạn sản cao: Nội soi mỗi 3 – 6 tháng/lần và theo dõi sát sau điều trị.

Lý do: Barrett là tình trạng tiền ung thư và tiến triển chậm nên bắt buộc phải theo dõi định kỳ để phát hiện sớm.

Sau điều trị bệnh lý dạ dày – tá tràng

• Sau cắt polyp, u lành, ung thư sớm: Nội soi lại sau 6 – 12 tháng, sau đó nội soi mỗi 1 – 2 năm.
• Sau phẫu thuật cắt dạ dày bán phần: Nội soi lại mỗi 1 – 2 năm, vì nguy cơ ung thư mỏm nối cao.
• Sau điều trị dị sản hoặc loạn sản: Nội soi theo dõi 1 năm/lần trong 3 năm đầu.

Thời gian nội soi dạ dày bao lâu là xong?

Một ca nội soi dạ dày tiêu chuẩn thường kéo dài khoảng 30 – 45 phút, trong đó tổng thời gian thực hiện thủ thuật nội soi để quan sát bên trong dạ dày chỉ mất khoảng 5 – 10 phút.

Phần thời gian còn lại của quy trình là dành cho thủ thuật sinh thiết lấy mẫu mô để phân tích dưới kính hiển vi (khoảng 10 – 15 phút) hoặc can thiệp cắt polyp, cầm máu, cắt niêm mạc (khoảng 20 – 40 phút) tùy mức độ phức tạp của ca bệnh.

Xem thêm

• Nội soi dạ dày giá bao nhiêu?
• Nội soi dạ dày có đau không?