Xì mũi ra cục máu đông có sao không? Khi nào bất thường?

Hiện tượng hỉ mũi ra máu đông là gì?

Xì mũi ra máu đông là một biểu hiện của chảy máu mũi nhẹ hoặc tổn thương niêm mạc mũi. Khi các mao mạch nhỏ trong mũi bị khô, nứt, viêm hoặc bị tác động cơ học, máu có thể rỉ ra rồi đông lại thành cục. Nếu bạn thấy cục máu đông sau khi xì mũi, điều đó thường có nghĩa là trong mũi đã có một đợt chảy máu nhỏ trước đó, máu ấy đã kịp đông lại, rồi sau đó mới bị đẩy ra ngoài. Vậy nên khi bạn hỉ mạnh, khịt mũi, ho hoặc chùi mũi, cục máu đông đó có thể bật ra ngoài.

Trong rất nhiều trường hợp, đây là hiện tượng lành tính, nhất là khi thời tiết khô, niêm mạc mũi bị kích ứng, hoặc bạn vừa bị cảm, viêm mũi dị ứng hay xì mũi quá mạnh.

Nguyên nhân xì mũi ra cục máu đông

Cục máu đông là các khối máu hình thành để phản ứng với mạch máu bị tổn thương. Nguyên nhân thường gặp gồm khô niêm mạc, ngoáy mũi, xì mũi mạnh, viêm mũi, viêm xoang, chấn thương và thuốc ảnh hưởng đông máu.

• Không khí khô, niêm mạc mũi bị khô nứt: Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất. Khi niêm mạc mũi mất độ ẩm, các mao mạch nông rất dễ nứt và chảy máu; máu sau đó đông lại thành cục.
• Xì mũi quá mạnh hoặc quá thường xuyên: Lực xì mũi có thể làm vỡ các mạch máu nhỏ trong mũi, khiến máu rỉ ra rồi đông lại. Đây là nguyên nhân rất thực tế ở người đang cảm lạnh, nghẹt mũi hoặc viêm mũi dị ứng.
• Ngoáy mũi, chà xát, hoặc sang chấn cơ học nhẹ: Chỉ một tổn thương rất nhỏ cũng đủ làm rách lớp niêm mạc mỏng và giàu mạch máu ở mũi. Chấn thương tại chỗ, đưa vật vào mũi, hoặc ngoáy mũi là nguyên nhân điển hình.
• Viêm mũi dị ứng hoặc viêm mũi không dị ứng: Tình trạng viêm làm niêm mạc mũi phù nề, dễ kích ứng và dễ chảy máu hơn. Người bệnh thường kèm hắt hơi, ngứa mũi, nghẹt mũi và xì mũi nhiều lần trong ngày.
• Nhiễm siêu vi đường hô hấp trên, cảm lạnh, viêm xoang: Khi bị nhiễm trùng hoặc viêm xoang, người bệnh thường hắt hơi, ho, xì mũi nhiều, làm niêm mạc mũi bị tổn thương lặp đi lặp lại.
• Dùng thuốc làm tăng chảy máu: Các thuốc như aspirin, clopidogrel, warfarin, và một số thuốc chống đông khác làm máu khó cầm hơn. Khi một mao mạch nhỏ bị vỡ, máu có thể chảy lâu hơn và dễ tạo cục máu đông trong hốc mũi.
• Xịt mũi hoặc dùng thuốc làm khô niêm mạc: Việc dùng thường xuyên thuốc xịt thông mũi hoặc thuốc kháng histamine có thể làm niêm mạc mũi khô, từ đó tăng nguy cơ nứt và chảy máu.
• Thay đổi thời tiết, độ cao, môi trường bụi hoặc kích ứng hóa chất: Không khí lạnh, khô, độ ẩm thấp hoặc phơi nhiễm khói, hóa chất đều có thể làm niêm mạc mũi dễ tổn thương hơn.

Ngoài ra còn một số nguyên nhân bệnh lý nguy hiểm khác mà bạn cũng cần lưu ý:

• Polyp mũi hoặc khối u mũi xoang: Chảy máu mũi tái đi tái lại, nghẹt mũi kéo dài (thường một bên), có thể xuất hiện máu đông khi xì mũi.
• Tăng huyết áp: Huyết áp cao làm các mạch máu trong mũi dễ vỡ, thường gặp ở người trung niên hoặc cao tuổi.
• Rối loạn đông máu hoặc bệnh lý huyết học: Tình trạng giảm tiểu cầu, bệnh gan nặng ảnh hưởng đến quá trình đông máu.

Cách điều trị xì mũi ra máu đông

Xì mũi ra cục máu đông thường là do trong mũi đã có một ít máu chảy ra, sau đó máu đông lại thành cục. Khi bạn xì mũi, cục máu này bị đẩy ra ngoài. Phần lớn trường hợp không nguy hiểm, nhất là khi do mũi khô, xì mũi mạnh, ngoáy mũi, cảm lạnh hoặc viêm mũi.

Cách xử lý tình trạng xì mũi ra máu đông đơn giản như sau:

• Ngồi thẳng và hơi cúi người về phía trước để máu không chảy xuống họng.
• Bóp chặt phần mềm của mũi trong 10-15 phút liên tục.
• Tránh xì mũi hoặc khịt mũi trong và ngay sau khi sơ cứu, vì thao tác này có thể làm bong cục máu đông vừa hình thành và khiến máu chảy lại.
• Sau khi máu ngừng, không ngoáy mũi, không xì mạnh, không vận động mạnh trong vài giờ.
• Có thể giữ ẩm mũi bằng nước muối sinh lý hoặc không khí đủ ẩm để mũi đỡ khô và đỡ chảy máu lại.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên khám Tai Mũi Họng hoặc cơ sở y tế nếu có một trong các dấu hiệu:

• Máu không ngừng sau 20-30 phút ép mũi đúng cách.
• Chảy máu nhiều hoặc tái diễn nhiều lần.
• Chỉ chảy ở một bên mũi thường xuyên.
• Có đau, sốt, nghẹt mũi kéo dài, hoặc đang dùng thuốc chống đông.

Cách phòng tránh có máu đông trong mũi

Xì mũi ra cục máu đông thường xảy ra khi niêm mạc mũi bị khô, bị kích ứng hoặc bị tổn thương nhẹ rồi chảy máu và đông lại. Vì vậy, cách phòng tránh tốt nhất là giữ mũi ẩm, tránh làm tổn thương niêm mạc và xử lý đúng khi bị chảy máu mũi.

• Giữ mũi đủ ẩm bằng nước muối sinh lý hoặc xịt mũi giữ ẩm, nhất là khi thời tiết khô hoặc dùng máy lạnh nhiều. Khô mũi là nguyên nhân rất thường gặp khiến mạch máu nhỏ trong mũi dễ nứt và chảy máu.
• Uống đủ nước để niêm mạc mũi không bị khô. Đây là cách hỗ trợ đơn giản nhưng hữu ích trong thực tế hằng ngày.
• Không ngoáy mũi, không chà xát mũi, không xì mũi quá mạnh. Những tác động cơ học này có thể làm rách niêm mạc và khiến máu chảy rồi đông lại thành cục.
• Che miệng khi hắt hơi, tốt nhất hắt hơi qua miệng thay vì nén mạnh qua mũi. Cách này giúp giảm áp lực lên mạch máu trong mũi.
• Hạn chế khói thuốc, bụi, hóa chất và không khí quá khô. Những yếu tố này làm niêm mạc mũi kích ứng và dễ chảy máu hơn.
• Dùng máy tạo ẩm nếu phòng quá khô, đặc biệt vào mùa lạnh hoặc khi dùng điều hòa lâu.
• Không xì mũi mạnh ngay sau khi vừa chảy máu cam. Nếu chỗ chảy máu chưa ổn định, cục máu đông rất dễ bong ra và chảy lại.
• Nếu đang dùng aspirin, thuốc kháng đông hoặc thuốc làm loãng máu, hãy hỏi bác sĩ. Các thuốc này có thể làm chảy máu mũi dễ xảy ra hoặc khó cầm hơn.
• Điều trị tốt viêm mũi dị ứng, cảm lạnh, viêm xoang nếu có. Khi mũi bị viêm và hắt hơi, xì mũi nhiều lần, nguy cơ tổn thương niêm mạc tăng lên.

Một số câu hỏi thường gặp

Xì mũi ra máu có phải ung thư không?

Không phải hầu hết trường hợp đều là ung thư. Xì mũi ra máu đa phần do nguyên nhân lành tính như niêm mạc mũi khô, xì mũi mạnh, ngoáy mũi, viêm mũi hoặc viêm xoang. Ung thư chỉ là một nguyên nhân hiếm hơn và thường đi kèm nhiều dấu hiệu khác.

Hắt xì ra máu bị gì?

Hắt xì ra máu thường là do niêm mạc mũi bị kích ứng hoặc tổn thương nhẹ, rồi khi hắt hơi mạnh, máu trong mũi bị đẩy ra ngoài. Phần lớn trường hợp không phải bệnh nặng, nhưng nếu xảy ra nhiều lần hoặc kèm dấu hiệu bất thường thì cần đi khám Tai Mũi Họng.