Tiểu đường thai kỳ nên ăn gì và kiêng gì?

Thai phụ bị tiểu đường thai kỳ nên ưu tiên rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm giàu chất xơ, protein nạc và chất béo lành mạnh để hỗ trợ kiểm soát đường huyết mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng cho thai nhi. Đồng thời, mẹ bầu cần hạn chế đồ ngọt, nước uống có đường và tinh bột tinh chế, đồng thời kiểm soát khẩu phần trong từng bữa ăn.

Bị tiểu đường thai kỳ nên ăn gì?

Thai phụ bị tiểu đường thai kỳ cần ăn đủ năng lượng và dưỡng chất để thai nhi phát triển, đồng thời kiểm soát đường huyết và mức tăng cân trong thai kỳ. Không nên nhịn ăn hoặc loại bỏ hoàn toàn tinh bột. Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ khuyến nghị chế độ ăn cần được cá nhân hóa và vẫn bảo đảm tối thiểu khoảng 175 g carbohydrate, 71 g protein và 28 g chất xơ mỗi ngày đối với thai phụ. Những nhóm thực phẩm nên ưu tiên gồm:

Rau xanh và rau không chứa nhiều tinh bột

Rau bina, cải xanh, súp lơ, bắp cải, dưa chuột và cà chua cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất. Chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate và hạn chế đường huyết tăng nhanh sau ăn.

Tinh bột giàu chất xơ

Gạo lứt, yến mạch nguyên hạt, bánh mì nguyên cám, khoai lang, đậu và các loại ngũ cốc nguyên hạt giúp cung cấp năng lượng cho mẹ và thai nhi. Mẹ bầu cần kiểm soát khẩu phần và kết hợp tinh bột với rau, protein hoặc chất béo lành mạnh thay vì kiêng hoàn toàn carbohydrate.

Protein chất lượng cao

Thịt gà bỏ da, thịt nạc, trứng chín, đậu phụ, đậu nành và các loại đậu hỗ trợ hình thành mô, cơ và cơ quan của thai nhi. Đậu đỏ, đậu xanh, đậu đen cũng giàu chất xơ nhưng vẫn chứa carbohydrate, vì vậy cần tính vào tổng khẩu phần tinh bột của bữa ăn.

Cá ít thủy ngân

Cá hồi, cá mòi, cá rô phi, cá trê hoặc tôm cung cấp protein và các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của thai nhi. FDA khuyến nghị thai phụ ăn khoảng 2 – 3 khẩu phần cá ít thủy ngân mỗi tuần và tránh các loại cá có hàm lượng thủy ngân cao.

Các loại hạt

Hạnh nhân, óc chó, hạt bí, hạt chia và hạt lanh cung cấp chất béo không bão hòa, chất xơ và khoáng chất. Mẹ bầu nên chọn hạt không tẩm đường, ít muối và ăn với khẩu phần vừa phải vì nhóm thực phẩm này có năng lượng cao. Omega-3 trong hạt chia và hạt lanh chủ yếu là ALA, không thay thế hoàn toàn DHA và EPA có trong cá.

Trái cây nguyên quả

Dâu tây, mâm xôi, kiwi, cam, táo, lê hoặc ổi cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ. Nên ăn từng khẩu phần nhỏ, ưu tiên trái cây nguyên quả thay vì nước ép, sinh tố thêm đường hoặc trái cây sấy vì các dạng này có thể khiến đường huyết tăng nhanh.

Sữa và sản phẩm từ sữa

Sữa tươi không đường, sữa chua không đường và phô mai đã tiệt trùng cung cấp protein, canxi cùng các dưỡng chất cần thiết cho xương của mẹ và thai nhi. “Sữa dành cho người tiểu đường” không bắt buộc; mẹ bầu nên kiểm tra lượng carbohydrate và đường bổ sung trên nhãn sản phẩm trước khi dùng.

Chất béo lành mạnh

Dầu ô liu, dầu cải, quả bơ và các loại hạt có thể được dùng với lượng hợp lý để bổ sung chất béo không bão hòa. Nên hạn chế đồ chiên rán, mỡ động vật và thực phẩm nhiều chất béo bão hòa. Mẹ bầu nên ăn đều trong ngày, thường gồm ba bữa chính và hai đến ba bữa phụ tùy hướng dẫn, tránh bỏ bữa hoặc ăn quá nhiều trong một lần. Khẩu phần cụ thể cần được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng điều chỉnh dựa trên tuổi thai, cân nặng trước mang thai, mức tăng cân, kết quả đường huyết và sự phát triển của thai nhi.

Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ ăn nhiều rau xanh, protein, dầu thực vật,... — *Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ nên ăn nhiều rau xanh, protein, dầu thực vật,…*

Xem thêm:

Tiểu đường thai kỳ kiêng ăn gì?

Mẹ bầu không cần loại bỏ hoàn toàn carbohydrate mà nên kiểm soát khẩu phần, ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ và hạn chế các nhóm dễ làm đường huyết tăng nhanh.

Thực phẩm nhiều đường: Hạn chế bánh kẹo, bánh ngọt, kem, sữa đặc, nước ngọt và nước trái cây đóng chai vì có thể làm đường huyết tăng nhanh.
Tinh bột tinh chế: Cơm trắng, bánh mì trắng, bún, phở và mì gói không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn nhưng cần ăn lượng vừa phải, kết hợp với rau và protein. Khoai lang, ngô, khoai tây vẫn có thể dùng nếu kiểm soát khẩu phần.
Thực phẩm nhiều chất béo bão hòa: Hạn chế thịt nhiều mỡ, da gia cầm, đồ chiên rán, sữa nguyên kem và phô mai béo.
Thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn: Pizza, khoai tây chiên, xúc xích và mì ăn liền thường chứa nhiều muối, chất béo hoặc tinh bột tinh chế.
Trái cây sấy và nước ép: Có lượng đường cô đặc, dễ dùng quá khẩu phần; nên ưu tiên trái cây nguyên quả.
Đồ uống có cồn: Cần tránh hoàn toàn trong thai kỳ. Đồ uống nhiều đường hoặc caffeine cũng nên được kiểm soát.

Mẹ bầu nên ăn đúng giờ, không bỏ bữa và trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng khẩu phần phù hợp với mức đường huyết và nhu cầu thai kỳ. Xem thêm: Tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm?

*Phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ nên kiêng bia, rượu, các thực phẩm có cồn*

Phụ nữ nên ăn gì để tránh tiểu đường thai kỳ?

Chế độ ăn lành mạnh có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ tiểu đường thai kỳ, nhưng không thể ngăn ngừa hoàn toàn bệnh. Thai phụ nên ưu tiên:

Thực phẩm giàu protein: Thịt nạc, thịt gia cầm bỏ da, trứng chín, cá ít thủy ngân, đậu phụ, đậu lăng và các loại hạt giúp duy trì cảm giác no, hỗ trợ phát triển mô và cơ quan của thai nhi.
Thực phẩm giàu chất xơ: Rau xanh, trái cây nguyên quả, yến mạch, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, hạn chế đường huyết tăng nhanh sau ăn.
Vitamin và khoáng chất: Rau lá xanh, bông cải xanh, cam, quýt, kiwi, trứng, sữa và thịt nạc cung cấp axit folic, sắt, canxi, kẽm cùng nhiều dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của thai nhi.
Chất béo không bão hòa: Cá hồi, cá mòi, quả bơ, hạt chia, hạt óc chó và dầu ô liu cung cấp chất béo lành mạnh, hỗ trợ sức khỏe tim mạch và sự phát triển não bộ của thai nhi.
Carbohydrate với lượng phù hợp: Không nên kiêng hoàn toàn tinh bột. Thai phụ có thể chọn gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám, khoai và các loại đậu; đồng thời kiểm soát khẩu phần, hạn chế đồ ngọt, nước uống có đường và tinh bột tinh chế.

Bên cạnh chế độ ăn, mẹ bầu nên vận động phù hợp và theo dõi cân nặng theo hướng dẫn của bác sĩ. Xem thêm: Cách phòng tránh tiểu đường thai kỳ