Ung thư tuyến giáp không lây từ người sang người mà xuất hiện chủ yếu do sự phát triển bất thường của tế bào tuyến giáp. Những trường hợp nhiều thành viên trong gia đình cùng mắc một loại ung thư có thể do yếu tố di truyền hoặc môi trường. Tìm hiểu rõ hơn qua bài viết bên dưới của DIAG!

Ung thư tuyến giáp có lây không?

Bệnh ung thư tuyến giáp không có khả năng lây từ người sang người. Đây là bệnh xảy ra do tình trạng phát triển tế bào bất thường (tình trạng tăng sinh) không kiểm soát được, dẫn đến hình thành khối u ác tính. Virus hoặc vi khuẩn không phải là tác nhân gây ung thư tuyến giáp. Thế nên bệnh không thể lây truyền qua các đường tiếp xúc như hôn, chạm vào da hoặc sử dụng chung vật dụng cá nhân.

ung thu tuyen giap co lay khong
Ung thư tuyến giáp có lây không? Bệnh ung thư tuyến giáp không có khả năng lây từ người sang người

Đây là bệnh thường xảy ra do đột biến gen hoặc do các yếu tố như di truyền, phóng xạ hoặc môi trường. Trường hợp bệnh ung thư tuyến giáp lây từ người này sang người khác rất hiếm. Các trường hợp này thường chỉ sau các ca cấy ghép nội tạng khi người nhận hệ miễn dịch yếu. Do vậy, người khỏe mạnh không thể bị lây truyền ung thư tuyến giáp khi tiếp xúc gần với người bệnh.

Ung thư tuyến giáp có di truyền không?

Ung thư tuyến giáp có thể di truyền nhưng không phổ biến và thường chỉ liên quan đến một số loại bệnh cụ thể. Một số loại ung thư tuyến giáp, đặc biệt là ung thư tuyến giáp thể tủy (medullary thyroid cancer – MTC) hoặc hội chứng MEN xảy ra do đột biến gen RET có thể di truyền từ cha mẹ sang con. Những người mang đột biến này thường sẽ có nguy cơ bị bệnh cao hơn. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc mọi người mang gen đều phát triển thành bệnh ung thư tuyến giáp.

benh ung thu tuyen giap la gi
Bệnh ung thư tuyến giáp có tính di truyền nhưng không phải ai có tiền sử gia đình mắc bệnh đều sẽ bị

Ngoài ra, ung thư tuyến giáp thể nhú (papillary thyroid carcinoma – PTC) cũng có thể liên quan một vài đột biến gen như RET và BRAF. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp đều do đột biến mới xuất hiện trong quá trình phát triển tế bào, không phải do di truyền trực tiếp.

Nếu trong gia đình có người bị ung thư tuyến giáp, đặc biệt là ung thư thể tủy, nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn. Vì vậy, những người có tiền sử gia đình nên được tư vấn y khoa và làm xét nghiệm gen để nhận biết nguy cơ sớm. Các yếu tố môi trường như tiếp xúc với bức xạ, lối sống và chế độ ăn cũng làm tăng nguy cơ ung thư tuyến giáp.

Xem thêm: Ung thư tuyến giáp sống được bao lâu?

Các yếu tố nguy cơ dễ dẫn đến mắc bệnh ung thư tuyến giáp

Tiếp xúc với bức xạ hoặc các bệnh lý tuyến giáp là một trong số những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư tuyến giáp. Những yếu tố này có thể khiến tế bào tuyến giáp phát triển bất thường dẫn đến ung thư. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa rằng ai có yếu tố nguy cơ cũng sẽ mắc bệnh. Cụ thể:

1. Giới tính và tuổi tác

Sự khác biệt về nguy cơ giữa hai giới có thể liên quan đến tác động của hormone sinh dục nữ, đặc biệt là estrogen. Phụ nữ có nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp cao gấp 3-4 lần so với nam giới. Nguyên nhân chủ yếu do sự thay đổi nội tiết tố trong các giai đoạn khác nhau như dậy thì, kinh nguyệt, mang thai và mãn kinh.

Ngoài ra, ung thư tuyến giáp thường được phát hiện ở phụ nữ tuổi từ 40-49, trong khi nam giới thường mắc ở độ tuổi muộn hơn, khoảng 60-69 tuổi. Tuy nhiên, nam giới thường có tiên lượng xấu hơn với bệnh nặng hơn và tỷ lệ tử vong cao hơn.

2. Các bệnh lý về tuyến giáp

Một số bệnh lý tại tuyến giáp, đặc biệt là các tình trạng viêm mạn tính như viêm tuyến giáp Hashimoto, bướu giáp hoặc rối loạn hormone khiến tế bào tuyến giáp dễ bị biến đổi và tăng nguy cơ hình thành khối u ác tính. Một số bệnh lý liên quan đến tuyến giáp thường gặp bao gồm nướu giáp và u tuyến giáp (Goiter và Thyroid nodules).

Bướu giáp là tuyến giáp to ra, có thể khiến cổ phình to gây khó nuốt, khó thở. Trong khi đó, u tuyến giáp là khối u nhỏ trong tuyến, có thể lành hoặc ác tính và cần được theo dõi kỹ.

u tuyen giap la mot trong nhung yeu to lam tang nguy co ung thu tuyen giap
U tuyến giáp là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư tuyến giáp

3. Phơi nhiễm phóng xạ

Việc phơi nhiễm với bức xạ ion hóa, đặc biệt là ở vùng đầu cổ khi còn nhỏ là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp. Tuyến giáp rất nhạy cảm với bức xạ ion hóa, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Khi phơi nhiễm có thể làm tổn thương ADN trong tế bào tuyến giáp. Tổn thương này làm tế bào dễ bị đột biến và phát triển thành ung thư.

Nguy cơ mắc ung thư tăng lên khi lượng phóng xạ tiếp xúc cao hoặc kéo dài, và bệnh có thể xuất hiện nhiều năm sau lần đầu tiếp xúc. Ngoài những tai nạn về phóng xạ, tình trạng này còn xảy ra trong điều trị ung thư tuyến giáp bằng iod phóng xạ, do đó người bệnh cần tuân thủ chặt các hướng dẫn về cách ly và theo dõi sức khỏe lâu dài để bảo vệ bản thân và người xung quanh.

4. Thừa cân hoặc béo phì

Thừa cân hoặc béo phì là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp. Khi cơ thể tích tụ quá nhiều mỡ, nó sẽ tạo ra tình trạng viêm kéo dài và làm rối loạn cân bằng hormone trong cơ thể. Những thay đổi này có thể thúc đẩy tế bào tuyến giáp phát triển bất thường, dẫn đến ung thư.

Ngoài ra, thừa cân còn làm tăng mức hormone kích thích tuyến giáp và ảnh hưởng đến hormone giới tính như estrogen, góp phần làm tăng nguy cơ bệnh. Vì vậy, duy trì cân nặng hợp lý cùng lối sống lành mạnh là cách quan trọng giúp giảm nguy cơ ung thư tuyến giáp và các bệnh khác liên quan đến béo phì.

5. Chế độ dinh dưỡng và lối sống

Chế độ ăn uống và sinh hoạt không hợp lý có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp. Thực phẩm như đậu nành chưa lên men và các loại rau họ cải nếu ăn nhiều và không chế biến đúng cách có thể làm giảm khả năng hấp thu i-ốt của tuyến giáp, gây rối loạn hormon và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tuyến giáp.

che do dinh duong cung lam tang nguy co bi ung thu tuyen giap
Chế độ dinh dưỡng sử dụng nhiều đậu nành cũng có thể dẫn đến ung thư tuyến giáp

Thức ăn chế biến sẵn chứa nhiều chất bảo quản, calo rỗng và chất béo không lành mạnh cũng góp phần làm suy giảm chức năng tuyến giáp. Thói quen sinh hoạt không lành mạnh như hút thuốc, uống rượu nhiều và ít vận động cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Xem thêm: Ung thư tuyến giáp chữa được không?

Cách phòng ngừa ung thư tuyến giáp

Để giữ sức khỏe và phòng ngừa ung thư tuyến giáp, mọi người nên:

  • Ăn nhiều rau xanh và trái cây tươi để cung cấp vitamin và chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào tuyến giáp.
  • Đảm bảo lượng i-ốt trong khẩu phần ăn đủ để tuyến giáp hoạt động tốt.
  • Hạn chế ăn đồ chiên, thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều chất béo không lành mạnh.
  • Tránh tiếp xúc với môi trường bức xạ, chẳng hạn hạn chế các xét nghiệm tia X không bắt buộc.
  • Duy trì cân nặng hợp lý bằng cách ăn uống cân đối và tập thể dục đều đặn.
  • Không hút thuốc lá và hạn chế uống rượu bia để tránh ảnh hưởng xấu đến tuyến giáp.
  • Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt với những người có tiền sử gia đình hoặc yếu tố nguy cơ cao.
  • Theo dõi và điều trị kịp thời các bệnh tuyến giáp để ngăn ngừa biến chứng.
  • Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng kéo dài vì stress ảnh hưởng đến sức khỏe và chức năng tuyến giáp.

Khi nào cần đi khám và tầm soát ung thư tuyến giáp?

Ung thư tuyến giáp giai đoạn đầu thường không có dấu hiệu rõ ràng nên khó nhận biết. Nhiều người phát hiện bệnh tình cờ khi đi khám sức khỏe tổng quát hoặc khám bệnh khác. Tuy nhiên, cần lưu ý một số dấu hiệu có thể cảnh báo bệnh như:

  • Xuất hiện khối u cứng ở trước cổ, có thể thấy hoặc sờ thấy rõ, thường di chuyển khi nuốt.
  • Có hạch ở cổ hoặc dưới hàm, không đau và kém di động khi sờ nắn.
  • Giọng nói thay đổi, bị khàn hoặc mất tiếng.
  • Cảm giác khó nuốt, vướng ở cổ hoặc phía sau tai.
  • Ho khan, ho kéo dài không khỏi dù dùng thuốc ho.
  • Cổ đau hoặc cảm giác khó chịu, đau lan ra vùng cổ và phía sau tai.
  • Cơ thể mệt mỏi, ăn uống kém hoặc sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân.

Khi ung thư tuyến giáp tiến triển, khối u có thể to hơn, cứng hơn và nằm cố định ở vùng cổ, gây chèn ép dây thanh quản, khiến khó thở, khàn tiếng, nghẹn và khó nuốt nặng hơn. Da vùng cổ có thể thâm tím hoặc bị loét chảy máu.

Nếu gặp các dấu hiệu trên kéo dài, cần đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Phát hiện bệnh sớm giúp tăng cơ hội điều trị thành công và giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

DIAG – Địa chỉ tầm soát  10 loại ung thư uy tín, chất lượng

Chủ động tầm soát ung thư  là việc làm rất quan trọng giúp phát hiện bệnh sớm, khi các triệu chứng chưa rõ ràng hoặc chưa xuất hiện. Tầm soát định kỳ giúp phát hiện sớm những bất thường, từ đó có hướng điều trị kịp thời, tăng tỷ lệ chữa khỏi và giảm thiểu chi phí điều trị. Đ

Hiện nay, DIAG triển khai gói xét nghiệm SPOT-MAS tầm soát cùng lúc 10 loại ung thư: vú, phổi, dạ dày, gan-đường mật, đại-trực tràng, đầu-cổ, nội mạc tử cung, buồng trứng, tuyến tụy, thực quản. Đây là xét nghiệm tầm soát ung thư đa điểm không xâm lấn, sử dụng mô hình máy học tiên tiến phát hiện và giải mã các tín hiệu ADN từ khối u trong máu (ctDNA), xác định được sự tồn tại và vị trí của các khối u trong cơ thể một cách chính xác.

Khách hàng có thể liên hệ với DIAG qua:

Ung thư tuyến giáp không phải là bệnh truyền nhiễm, nên hoàn toàn không lây từ người này sang người khác qua tiếp xúc hoặc dùng chung đồ vật. Do bệnh thường phát triển âm thầm, việc chủ động tầm soát định kỳ là rất quan trọng để phát hiện sớm, khi bệnh còn dễ điều trị và khả năng khỏi bệnh cao. Những người có nguy cơ cao nên thực hiện tầm soát thường xuyên theo hướng dẫn bác sĩ, giúp bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Xem thêm: Ung thư tuyến giáp nên ăn gì?