Ung thư dạ dày: Nguyên nhân, hướng điều trị và phòng ngừa
Ung thư dạ dày là gì?
Ung thư dạ dày xảy ra do sự phát triển bất thường của tế bào lớp niêm mạc dạ dày, dẫn đến hình thành khối u. Các u có thể xâm nhập sâu vào các lớp bên trong của dạ dày hoặc di căn sang các mô lân cận và cơ quan xa khác. Đây là một trong những loại ung thư đường tiêu hóa phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao trên thế giới, đặc biệt tại khu vực châu Á.

Dựa trên mức độ lan rộng và xâm lấn của khối u, bệnh ung thư dạ dày được chia thành các giai đoạn:
- Ung thư dạ dày giai đoạn 0: Bệnh phát triển ở niêm mạc trong cùng của dạ dày, có tiên lượng điều trị tốt.
- Ung thư dạ dày giai đoạn 1: Bệnh xâm lấn vào các lớp sâu hơn của thành dạ dày hoặc lan đến các hạch bạch huyết gần đó.
- Ung thư dạ dày giai đoạn 2: Bệnh lan rộng vào thành dạ dày và các hạch bạch huyết lân cận.
- Ung thư dạ dày giai đoạn 3: Bệnh xâm lấn sâu vào thành dạ dày, có thể lan đến các hạch bạch huyết hoặc mô xung quanh.
- Bệnh ung thư dạ dày giai đoạn cuối: Ung thư di căn đến gan, phổi hoặc các cơ quan khác.
Nguyên nhân ung thư dạ dày
Nguyên nhân gây bệnh ung thư dạ dày đa dạng và thường liên quan đến sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm:
- Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori): Vi khuẩn Hp có thể sản xuất độc tố gây viêm niêm mạc kéo dài và thúc đẩy hình thành khối u.
- Viêm dạ dày mạn tính và teo niêm mạc: Viêm lâu dài làm niêm mạc mỏng và yếu đi, dễ dẫn đến tổn thương và biến đổi tế bào.
- Chuyển sản ruột: Tế bào niêm mạc dạ dày thay đổi giống tế bào ruột. Đây là một trong những dấu hiệu cảnh báo nguy cơ ung thư cao.
- Đột biến gen: Tổn thương kéo dài gây đột biến gene, làm tế bào dạ dày phát triển không kiểm soát và hình thành khối u.
- Chế độ ăn uống: Ăn nhiều thực phẩm mặn, hun khói hoặc lên men làm tổn thương niêm mạc dạ dày, tăng nguy cơ ung thư.
- Hút thuốc và uống rượu: Chất độc trong thuốc lá và rượu làm tổn thương niêm mạc, gây viêm và giảm khả năng bảo vệ tế bào.
- Yếu tố di truyền: Nguy cơ mắc bệnh cao hơn nếu trong gia đình có người từng bị ung thư dạ dày do thừa hưởng gen liên quan.

Dấu hiệu ung thư dạ dày
Phần lớn triệu chứng ung thư dạ dày giai đoạn đầu thường không rõ ràng. Nếu bạn gặp bất kỳ dấu hiệu nào sau đây kéo dài và không cải thiện, hãy đi khám bác sĩ ngay:
- Đau bụng âm ỉ, thường xuất hiện sau khi ăn.
- Đầy hơi, khó tiêu, chủ yếu sau khi ăn.
- Ợ hơi, ợ chua kéo dài, cảm giác khó chịu ở vùng bụng trên.
- Chán ăn, cảm thấy không ngon miệng.
- Thi thoảng ói và buồn nôn.
- Sút cân không rõ nguyên nhân.
- Suy nhược nhẹ, mệt mỏi dù nghỉ ngơi đủ.
- Đau thượng vị kéo dài, không đỡ dù dùng thuốc.
- Buồn nôn và ói thường xuyên, có thể ói ra thức ăn hoặc lẫn máu.
- Sụt cân nhanh chóng.
- Cảm giác no sớm, dù chỉ ăn rất ít.
- Đi ngoài ra phân đen hoặc lẫn máu do xuất huyết dạ dày.
- Mệt mỏi, yếu ớt do thiếu máu hoặc mất máu kéo dài.
- Sưng bụng hoặc cảm giác áp lực do dịch tích tụ trong ổ bụng.
- Khó nuốt hoặc nuốt nghẹn nếu tế bào ung thư lan rộng lên thực quản hoặc chèn ép cổ họng.

Xem thêm: Ung thư dạ dày có chữa được không?
Các biến chứng của bệnh ung thư dạ dày
Ung thư dạ dày là bệnh lý nguy hiểm, có tiên lượng tử vong cao nếu không phát hiện và điều trị kịp thời. Nếu không kiểm soát, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng như:
- Tắc nghẽn dạ dày (Tắc môn vị): Do kích thước khối u lớn gây hẹp môn vị (đoạn cuối dạ dày), khiến thức ăn không thể di chuyển xuống ruột. Người bệnh có thể bị nôn, khó ăn, sụt cân nhanh chóng và mất nước nghiêm trọng.
- Xuất huyết tiêu hóa: Do niêm mạc bị tổn thương, dẫn đến chảy máu dạ dày và gây thiếu máu nghiêm trọng.
- Thủng dạ dày: Do khối u gây ra, khiến dịch dạ dày và vi khuẩn rò rỉ vào ổ bụng dẫn đến viêm phúc mạng cấp. Đây là tình trạng nguy hiểm, cần can thiệp y tế để tránh nguy cơ tử vong.
- Di căn đến các cơ quan xa: Tế bào ung thư có thể lan đến gan, phổi, xương và các hạch bạch huyết gây tổn thương và suy giảm chức năng.

Nhóm đối tượng nguy cơ cao
Bệnh ung thư dạ dày có thể xảy ra ở bất kỳ ai, nhưng một số nhóm người có nguy cơ cao hơn, bao gồm:
- Người từ 40 – 60 tuổi, đặc biệt là nam giới.
- Người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày hoặc các hội chứng di truyền như hội chứng Lynch, đa polyp, Peutz-Jeghers và polyp.
- Người bệnh nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (Hp).
- Người có tiền sử bị viêm teo niêm mạc dạ dày, viêm dạ dày mạn hoặc có polyp dạ dày.
- Người bị béo phì hoặc mắc bệnh trào ngược dạ dày kéo dài.
- Người từng phẫu thuật dạ dày.
- Người có chế độ dinh dưỡng và thói quen sinh hoạt không lành mạnh như ăn nhiều muối, đồ hun khói, hút thuốc lá, v.v.
Phương pháp chẩn đoán ung thư dạ dày
Để chẩn đoán, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm như:
- Nội soi thực quản – dạ dày – tá tràng: Đây là phương pháp thường dùng để chẩn đoán ung thư dạ dày. Kết quả nội soi giúp phát hiện vùng tổn thương, viêm loét hoặc các bất thường khác.
- Sinh thiết: Đây là phương pháp duy nhất để chẩn đoán xác định ung thư dạ dày. Bác sĩ sẽ lấy mẫu mô đi phân tích để chẩn đoán chính xác loại ung thư và nguyên nhân.
- Xét nghiệm HP hơi thở: Đây là xét nghiệm phát hiện sự xuất hiện của vi khuẩn Hp trong dạ dày. Dựa trên kết quả, bác sĩ có thể chẩn đoán tình trạng nhiễm vi khuẩn Hp hay không.
- Chụp CT-Scan: Đây là phương pháp hỗ trợ đánh giá chính xác vị trí khối u, kích thước, mức độ xâm lấn sang các cơ quan lân cận và phát hiện di căn xa đến gan, phổi, hạch bạch huyết.
- Siêu âm nội soi: Là phương pháp kết hợp giữa siêu âm và nội soi để đánh giá độ sâu tổn thương trong thành dạ dày và hạch bạch huyết lân cận. Kết quả hỗ trợ chẩn đoán chính xác giai đoạn bệnh.
- X-quang dạ dày: Chỉ chỉ định khi không thể nội soi hoặc để tiến hành sàng lọc.
- Xét nghiệm máu: Đây là xét nghiệm dùng để phát hiện tình trạng thiếu máu do xuất huyết dạ dày hoặc theo dõi các chỉ số dấu ấn ung thư như CEA, CA 72-4, CA19-9 hoặc kháng thể Hp.
- Xét nghiệm phân: Đây là xét nghiệm dùng để phát hiện sự hiện diện của kháng nguyên Hp, chẩn đoán tình trạng nhiễm vi khuẩn Hp.
Ngoài ra, trong một số trường hợp, bác sĩ có thể xác định mức độ lan rộng của ung thư bằng các phương pháp như PET-CT, MRI hoặc phẫu thuật thăm dò (laparoscopy).

Hiện nay, DIAG là trung tâm y khoa chuyên cung cấp dịch vụ xét nghiệm Hp hơi thở, xét nghiệm máu, chẩn đoán hình ảnh chất lượng cao. Đặc biệt, DIAG triển khai gói xét nghiệm SPOT-MAS tầm soát sớm 10 bệnh ung thư, bao gồm ung thư dạ dày, bằng công nghệ phân tích ADN tiên tiến nhất. Khách hàng có thể liên hệ với DIAG qua :
- Trang chủ Diag: https://diag.vn/
- Hotline: 1900 1717
Khi nào cần thăm khám y tế?
Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường dưới đây, mọi người cần thăm khám y tế ngay:
- Đau bụng kéo dài hoặc dữ dội.
- Gặp khó khăn hoặc đau khi nuốt.
- Ợ nóng, trào ngược dạ dày kéo dài.
- Nôn và buồn nôn liên tục.
- Tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài. Đi ngoài ra phân đen hoặc lẫn máu.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Mệt mỏi, chóng mặt, da xanh xao, khó thở.
Phương pháp điều trị ung thư dạ dày
Phẫu thuật thường là phương pháp chính trong điều trị ung thư dạ dày, thường sử dụng để loại bỏ khối u. Bác sĩ có thể cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày và các hạch bạch huyết lân cận. Sau phẫu thuật, việc lựa chọn phương pháp điều trị ung thư dạ dày còn phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, triệu chứng đi kèm và tình trạng sức khỏe. Cụ thể:
- Hóa trị: Sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư còn sót lại hoặc kiểm soát tốc độ phát triển. Hóa trị có thể được dùng trước hoặc sau phẫu thuật. Trong một số trường hợp ung thư đã lan rộng trong ổ bụng, bác sĩ có thể cân nhắc các kỹ thuật hóa trị chuyên sâu hơn.
- Hóa trị ổ bụng: Chỉ định khi ung thư xâm lấn đến ổ bụng. Mục đích để tiêu diệt tế bào ung thư.
- Xạ trị: Sử dụng tia X để tiêu diệt tế bào ung thư, thường kết hợp cùng hóa trị để tăng hiệu quả điều trị.
- Điều trị đích: Sử dụng thuốc tác động trực tiếp vào tế bào ung thư để tiêu diệt.
- Điều trị miễn dịch: Kích hoạt hệ miễn dịch cơ thể nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp này thường chỉ định trong trường hợp ung thư tái phát hoặc di căn.
Biện pháp phòng ngừa ung thư dạ dày
Ung thư dạ dày là một bệnh lý nguy hiểm nhưng có thể phòng ngừa nếu duy trì những thói quen lành mạnh và phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ:
- Ăn nhiều rau củ quả tươi để cung cấp vitamin và chất xơ.
- Ăn uống đúng giờ, nhai kỹ.
- Hạn chế ăn đồ muối chua, thực phẩm hun khói, đồ nướng và thức ăn nhanh.
- Hạn chế hoặc không hút thuốc lá, uống rượu bia.
- Duy trì cân nặng hợp lý, vận động tối thiểu 30 phút/ ngày để nâng cao sức đề kháng.
- Giữ tinh thần thoải mái, tránh stress, lo âu kéo dài.
- Tầm soát sức khỏe định kỳ hoặc nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi viêm dạ dày như đau bụng kéo dài, khó tiêu, tiêu chảy, v.v.
Xem thêm: Cách phòng tránh ung thư dạ dày

Ung thư dạ dày xảy ra khi các tế bào phát triển bất thường không kiểm soát, dẫn đến hình thành khối u. Các dấu hiệu ung thư dạ dày thường không rõ ràng ở giai đoạn đầu nên rất khó phát hiện. Việc tầm soát và khám định kỳ có thể phát hiện bệnh ung thư dạ dày sớm, từ đó tăng khả năng điều trị thành công.
Xem thêm
2/ https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15812-stomach-cancer
3/ https://www.nhs.uk/conditions/stomach-cancer/
4/ https://www.cancer.gov/types/stomach
5/ https://www.canceraustralia.gov.au/cancer-types/stomach-cancer