8+ dấu hiệu ung thư phổi ở nữ giới cần lưu ý để thăm khám sớm

Lưu ý về ung thư phổi ở nữ giới so với nam giới

Ung thư phổi ở phụ nữ có một số ít điểm khác biệt so với nam giới về loại ung thư, giai đoạn chẩn đoán và biểu hiện lâm sàng:

• Loại ung thư phổ biến: Hiện nay, ung thư biểu mô tuyến là loại thường gặp nhất ở cả nam và nữ. Trong khi đó, ung thư tế bào vảy và tế bào nhỏ chủ yếu liên quan đến hút thuốc, nên thường gặp hơn ở nam giới thường xuyên hút thuốc, dễ gây ho và tắc nghẽn đường thở sớm.
• Tình trạng hút thuốc: Khoảng 10–20% tổng số ca ung thư phổi xảy ra ở người chưa từng hút thuốc; phụ nữ chiếm tỷ lệ cao hơn nam trong nhóm này và tỷ lệ cao hơn ở châu Á.
• Triệu chứng đầu tiên: Ngoài ho kéo dài, nữ giới dễ gặp mệt mỏi và khó thở xuất hiện từ từ, thường bị bỏ qua vì nhầm với tuổi tác hoặc ít vận động.

Những yếu tố này cho thấy cần cảnh giác với các dấu hiệu nhỏ, đặc biệt ở phụ nữ chưa từng hút thuốc nhưng xuất hiện khó thở, mệt mỏi không rõ nguyên nhân.

Dấu hiệu ung thư phổi ở nữ giới

Ở phụ nữ, triệu chứng ung thư phổi thường âm thầm và dễ bị bỏ qua do diễn tiến chậm, không rõ rệt ngay từ đầu. Các khối ung thư biểu mô tuyến thường phát triển ở ngoại vi phổi, có thể lớn đáng kể trước khi gây triệu chứng rõ ràng. Dưới đây là các dấu hiệu ung thư phổi ở nữ giới thường gặp:

1. Mệt mỏi

Mệt mỏi là triệu chứng phổ biến ở phụ nữ mắc ung thư phổi. Điểm đặc biệt là mệt mỏi do ung thư khác với cảm giác mệt thông thường: nó không cải thiện sau khi nghỉ ngơi hay ngủ đủ giấc. Người bệnh mô tả tình trạng này như một “cảm giác kiệt sức toàn thân”, không thể phục hồi bằng các biện pháp thông thường như uống cà phê hay giảm tải công việc.

Triệu chứng này thường bị đánh giá thấp vì mệt mỏi có nhiều nguyên nhân, nhất là ở phụ nữ. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, không giải thích được bằng thiếu ngủ hoặc căng thẳng, cần cảnh giác. Nếu mệt mỏi/khó thở kéo dài không giải thích được, hãy đi khám để được đánh giá nguyên nhân, bao gồm tầm soát kiểm tra ung thư phổi khi phù hợp.

2. Khó thở/không dung nạp gắng sức

Khó thở là một trong những triệu chứng thường gặp ở người mắc ung thư phổi, nhưng không đặc hiệu, nghĩa là có thể gặp trong nhiều bệnh lý hô hấp khác. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể chỉ cảm thấy hụt hơi khi leo cầu thang, đi bộ nhanh hoặc vận động mạnh, nên dễ bỏ qua.

Khi khối u phát triển lớn, chèn ép đường thở, gây tràn dịch hoặc di căn, khó thở trở nên rõ rệt hơn, thậm chí xuất hiện ngay cả khi nghỉ ngơi. Nếu bạn nhận thấy mình thường xuyên khó thở hoặc sức chịu đựng giảm dần mà không rõ nguyên nhân, hãy đi khám sớm để được kiểm tra và tầm soát bệnh lý phổi, trong đó có ung thư phổi.

Xem thêm: Ung thư phổi có mấy giai đoạn?

3. Đau lưng hoặc vai

Đau lưng hoặc vai có thể gặp trong ung thư phổi, thường do u đỉnh phổi chèn ép hoặc do bệnh đã lan đến xương. Đau do di căn xương thường xuất hiện ở giai đoạn tiến xa. Nguyên nhân có thể do di căn xương, đặc biệt là cột sống, xảy ra ở ung thư biểu mô tuyến. Cơn đau có thể dữ dội và thường bị nhầm với thoái hóa khớp hoặc bệnh đĩa đệm. Một số trường hợp, nó làm xương yếu dẫn đến gãy xương bệnh lý chỉ với chấn thương nhẹ.

Đau vai/lưng kéo dài, không giảm khi nghỉ hoặc uống thuốc thông thường, đặc biệt kèm triệu chứng hô hấp, nên được kiểm tra để loại trừ ung thư phổi hoặc bệnh lý ác tính khác.

4. Đau ngực

Đau ngực xảy ra khi ung thư phổi xâm lấn màng phổi – lớp màng bao quanh phổi. Ung thư biểu mô tuyến thường phát triển ở vùng ngoại vi phổi, do đó có thể liên quan đến màng phổi và gây đau ở ngực khi bệnh tiến triển. Cơn đau có thể sắc nhói, tăng khi hít sâu hoặc ho, đôi khi đi kèm khó thở nếu có tràn dịch màng phổi.

Triệu chứng này dễ nhầm với viêm phổi, viêm màng phổi hoặc các bệnh lý tim mạch. Nếu đau ngực kéo dài, đặc biệt kèm ho, khó thở, nên khám chuyên khoa để loại trừ ung thư phổi.

5. Nhiễm trùng đường hô hấp tái phát

Nhiều phụ nữ được chẩn đoán ung thư phổi cho biết họ từng bị viêm phế quản hoặc viêm phổi nhiều lần trước khi phát hiện bệnh. Nguyên nhân là các khối u nằm trong hoặc gần đường dẫn khí gây tắc nghẽn, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến nhiễm trùng.

Viêm phổi hoặc viêm phế quản tái phát, nhất là lặp lại ở cùng một vị trí hoặc không giải thích được, có thể gợi ý tắc nghẽn do khối u và cần kiểm tra nguyên nhân ác tính.

6. Ho dai dẳng

Ho kéo dài là triệu chứng điển hình nhưng không phải lúc nào cũng xuất hiện sớm ở phụ nữ. Nếu ho liên tục trên 8 tuần, dù điều trị cảm cúm hoặc viêm phế quản không cải thiện, cần nghĩ đến khả năng ung thư phổi. Ho có thể kèm khàn tiếng, khó thở hoặc đau ngực.

Đặc biệt, nếu ho đi kèm khạc ra máu (dù chỉ vệt máu nhỏ), đây là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng. Đừng bỏ qua triệu chứng này vì phát hiện sớm ung thư phổi giúp cải thiện đáng kể cơ hội điều trị thành công.

7. Ho ra máu

Ho ra máu là một trong những triệu chứng đáng lo ngại nhất của ung thư phổi, thường gợi ý mạnh đến sự hiện diện của khối u ác tính trong phổi. Máu có thể xuất hiện trong đờm, từ vệt nhỏ cho đến lượng đáng kể, và không nên bỏ qua ngay cả khi xuất hiện chỉ một lần.

Triệu chứng này có thể xảy ra ở nhiều giai đoạn bệnh, nhưng thường gặp hơn khi khối u phát triển gần đường thở. Ho ra máu cũng có thể đi kèm với các dấu hiệu khác như ho dai dẳng, khó thở hoặc đau ngực. Khi nhận thấy dấu hiệu này, người bệnh nên đến cơ sở y tế sớm để được kiểm tra và chẩn đoán nguyên nhân chính xác.

8. Các triệu chứng khác của bệnh di căn

Ung thư phổi nói chung và ở phụ nữ nói riêng thường được phát hiện ở giai đoạn tiến triển, khi đã có di căn xa đến xương, não, gan hoặc tuyến thượng thận. Những biểu hiện này đôi khi là dấu hiệu đầu tiên của bệnh. Một số triệu chứng điển hình gồm:

• Di căn não: đau đầu kéo dài, co giật, rối loạn thị giác, yếu tay chân hoặc mất phối hợp vận động.
• Di căn gan: đau bụng, buồn nôn, vàng da, ngứa dữ dội.
• Di căn xương: đau nhức xương kéo dài, dễ gãy xương dù chấn thương nhẹ.
• Khàn tiếng: khối u chèn dây thần kinh thanh quản, tiếng khàn kéo dài không cải thiện khi ho.
• Triệu chứng toàn thân: sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn, mệt mỏi dai dẳng.

Nếu gặp những biểu hiện này, đặc biệt khi kèm các dấu hiệu hô hấp, cần khám ngay để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.

Xem thêm: Ung thư phổi có chữa được không?

Một số dấu hiệu hiếm gặp khác

Ngoài các triệu chứng thường gặp, một số bệnh nhân ung thư phổi có thể xuất hiện hội chứng cận ung thư. Đây là tình trạng khối u tiết ra các chất hoạt động giống hormone, gây ra những thay đổi bất thường trong cơ thể.

Tùy vào loại mô bệnh học của ung thư phổi, các hội chứng này có thể khác nhau:

• Tăng canxi máu: Thường gặp ở ung thư phổi tế bào vảy, loại phổ biến hơn ở nam giới hút thuốc lâu năm. Người bệnh có thể thấy khát nhiều, đi tiểu nhiều, buồn nôn, lú lẫn, và trong trường hợp nặng có thể hôn mê.
• Hội chứng tiết ADH không phù hợp (SIADH) và hội chứng Cushing: Hai hội chứng này đặc trưng hơn cho ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC) – thể bệnh tiến triển nhanh và ác tính. SIADH làm giảm nồng độ natri máu, gây mệt mỏi, yếu cơ, trong khi hội chứng Cushing khiến mặt tròn, tăng huyết áp, sưng phù.
• Ngoài ra, một số trường hợp có thể xuất hiện rối loạn thần kinh hoặc nội tiết khác, khiến việc chẩn đoán phức tạp hơn.

Lưu ý: Các hội chứng cận ung thư này hiếm gặp ở nữ giới mắc ung thư biểu mô tuyến, loại ung thư phổi thường thấy nhất ở phụ nữ không hút thuốc.

Nguyên nhân ung thư phổi ở phụ nữ

Ung thư phổi ở nữ giới hình thành do sự kết hợp của nhiều yếu tố nguy cơ, không chỉ dừng lại ở hút thuốc lá như quan niệm phổ biến. Hiểu rõ nguyên nhân gây ung thư phổi ở phụ nữ giúp phát hiện sớm và phòng ngừa hiệu quả hơn.

Hút thuốc lá chủ động và thụ động

Hút thuốc là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi, nhưng ở nữ giới, hút thuốc thụ động cũng là yếu tố nguy cơ đáng kể. Phụ nữ tiếp xúc với khói thuốc từ môi trường gia đình hoặc nơi làm việc vẫn có nguy cơ cao mắc bệnh. Ngay cả khi không hút thuốc, chỉ cần sống chung với người hút thuốc, nguy cơ ung thư phổi vẫn tăng rõ rệt.

Đột biến gen và yếu tố di truyền

Hầu hết các trường hợp ung thư phổi ở phụ nữ không liên quan đến yếu tố di truyền bẩm sinh. Tuy nhiên, ở người đã mắc bệnh, nhiều nghiên cứu cho thấy các biến đổi gen như EGFR, ALK, ROS1… thường gặp hơn ở nữ giới, đặc biệt là người chưa từng hút thuốc. Đây là đột biến thể mắc phải (somatic) xảy ra trong tế bào ung thư, không phải đột biến di truyền từ cha mẹ.

Các biến đổi này không làm tăng nguy cơ mắc bệnh trong dân số khỏe mạnh, mà có ý nghĩa trong điều trị nhắm trúng đích sau khi đã được chẩn đoán ung thư phổi. Trường hợp đột biến mầm như EGFR T790M có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh nhưng rất hiếm và không được sử dụng để tầm soát cộng đồng.

Ô nhiễm không khí và khói bụi

Tiếp xúc lâu dài với ô nhiễm không khí, bụi mịn PM2.5, hoặc khói từ đốt nhiên liệu sinh hoạt (than, củi) là nguyên nhân làm tăng nguy cơ ung thư phổi ở phụ nữ. Đặc biệt là phụ nữ sống tại khu vực có chất lượng không khí kém hoặc thường xuyên hít phải khói bếp than củi, ở các quốc gia đang phát triển.

Hormone và yếu tố nội tiết

Một số nghiên cứu đang xem xét vai trò của estrogen trong ung thư phổi ở phụ nữ, nhưng mối liên hệ này chưa được khẳng định chắc chắn. Điều này lý giải vì sao tỷ lệ mắc ung thư phổi ở nữ giới không hút thuốc vẫn khá cao so với nam giới. Nội tiết tố có thể tác động đến sự tăng trưởng của tế bào ung thư, làm bệnh tiến triển nhanh hơn.

Tiếp xúc hóa chất độc hại

Phụ nữ làm việc trong môi trường có hóa chất công nghiệp, amiăng, radon hoặc khí độc có nguy cơ cao phát triển ung thư phổi. Đây là yếu tố cần được chú ý trong phòng ngừa bệnh. Nhiều nghiên cứu cho thấy phơi nhiễm hóa chất trong thời gian dài có thể gây tổn thương DNA và dẫn đến đột biến ung thư.

Xem thêm: Cách phòng tránh ung thư phổi

Lời khuyên khi nữ giới nghi ngờ mắc ung thư phổi

Ung thư phổi ở phụ nữ thường tiến triển âm thầm và dễ bị nhầm với các bệnh hô hấp thông thường. Vì vậy, đừng nên bỏ qua các lưu ý sau:

• Không bỏ qua triệu chứng kéo dài: Nếu ho hoặc khó thở không cải thiện sau vài tuần, nên gặp bác sĩ chuyên khoa hô hấp để được chỉ định X-quang hoặc CT ngực khi cần.
• Hiểu đúng về tầm soát: Phương pháp duy nhất được khuyến cáo để tầm soát ung thư phổi hiện nay là chụp CT ngực liều thấp (LDCT) chủ yếu áp dụng cho người hút thuốc lâu năm.
  Với phụ nữ không hút thuốc, bác sĩ sẽ dựa trên triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ cá nhân để quyết định có cần chụp CT hay làm xét nghiệm bổ sung hay không.
• Xét nghiệm máu có thể hỗ trợ chẩn đoán: Các xét nghiệm máu hiện đại (như sinh thiết lỏng hoặc xét nghiệm dấu ấn sinh học) có thể hỗ trợ bác sĩ trong đánh giá ban đầu hoặc theo dõi sau điều trị, giúp quá trình chẩn đoán chính xác hơn.
• Không tự ý dùng thuốc kéo dài: Việc tự điều trị bằng thuốc ho hay giảm đau chỉ che giấu triệu chứng, khiến việc phát hiện bệnh bị chậm trễ.
• Giữ lối sống lành mạnh: Bỏ thuốc lá, duy trì vận động, ăn uống cân bằng và khám sức khỏe định kỳ là cách tốt nhất để bảo vệ phổi của bạn.

Hiện nay, trung tâm Y khoa DIAG cung cấp Gói tầm soát ung thư toàn diện phát hiện sớm nhiều loại ung thư phổ biến dựa trên công nghệ NGS & AI, chỉ cần 10ml máu để tầm soát đến 10 loại ung thư phổ biến. Với thiết bị chuẩn ISO 15189:2022 và bác sĩ giàu kinh nghiệm, DIAG đảm bảo kết quả nhanh, chính xác. Liên hệ DIAG để được tư vấn:

• Trang chủ Diag: https://diag.vn/
• Hotline: 1900 1717
• Chi nhánh Diag trên toàn quốc: https://diag.vn/location/

Xem thêm: Người bị ung thư phổi nên kiêng ăn gì?

Lời kết

Dấu hiệu ung thư phổi ở nữ giới thường khó phát hiện sớm do triệu chứng không điển hình và dễ nhầm lẫn với bệnh lý thông thường. Việc nhận biết các dấu hiệu cảnh báo, hiểu rõ yếu tố nguy cơ và chủ động tầm soát định kỳ là chìa khóa bảo vệ sức khỏe. Nếu nghi ngờ, hãy liên hệ cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Xem thêm:

• Ung thư phổi giai đoạn đầu
• Ung thư phổi giai đoạn 2
• Ung thư phổi giai đoạn 3
• Ung thư phổi giai đoạn 4