Uống thuốc dị ứng đúng liều và đúng chỉ định thường không gây hại gan thận ở người khỏe mạnh. Tuy nhiên, nguy cơ tổn thương gan thận thường không đến từ bản thân thuốc (nếu dùng đúng) mà đến từ việc người bệnh tự ý lạm dụng thuốc, phối hợp nhiều loại hoặc dùng kéo dài mà không có sự theo dõi y tế. Một số trường hợp có bệnh nền suy gan hoặc suy thận có thể bị ảnh hưởng chức năng gan thận nếu uống thuốc sai chỉ định y khoa.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Tiêm và uống thuốc dị ứng có hại gan thận không?

Các dữ liệu khoa học và hướng dẫn y tế hiện hành cho thấy, cả thuốc uống và thuốc tiêm dị ứng nhìn chung là an toàn cho gan thận nếu dùng đúng chỉ định, đúng liều lượng. Mặc dù vẫn có một số tác dụng phụ nhất định, nhưng nếu được thực hiện đúng cách và có kiểm soát bởi các bác sĩ / nhân viên y tế thì vẫn an toàn cho sức khỏe.

Trường hợp thuốc uống

Những thuốc uống điều trị dị ứng thế hệ 2 (như loratadine, cetirizine, fexofenadine) đã được chứng minh là an toàn khi dùng dài hạn và hiếm khi ảnh hưởng gan thận, trừ trường hợp người có bệnh nền gan thận.

Tuy nhiên, nếu uống nhiều thuốc, lạm dụng hoặc phối hợp nhiều loại thuốc dị ứng thì hoàn toàn có thể dẫn đến nguy cơ tổn thương gan thận. Đặc biệt là khi uống các loại thuốc trị dị ứng thế hệ 1 như chlorpheniramine và diphenhydramine.

Các loại thuốc uống chữa dị ứng thế hệ 2 đều được xác nhận là an toàn cho người khỏe mạnh, nhưng cần thận trọng với người có bệnh lý nền gan thận.
Các loại thuốc uống chữa dị ứng thế hệ 2 đều được xác nhận là an toàn cho người khỏe mạnh, nhưng cần thận trọng với người có bệnh lý nền gan thận.

Trường hợp thuốc tiêm

Thuốc tiêm chống dị ứng được chia làm hai nhóm chính: Thuốc tiêm cấp cứu (như Adrenaline, Corticoid, kháng Histamine đường tiêm) cho các trường hợp dị ứng nặng hoặc sốc phản vệ, và Thuốc tiêm giải mẫn cảm (liệu pháp miễn dịch) trong điều trị dị ứng lâu dài.

Trong đó, mối lo ngại về gây hại gan thận ở thuốc tiêm dị ứng thường được quan tâm ở nhóm thuốc tiêm cấp cứu, chủ yếu khi lạm dụng quá liều an toàn. Tuy là nhóm thuốc rất cần thiết để cứu sống bệnh nhân, nhưng các thuốc tiêm (đặc biệt là nhóm corticoid) nếu bị lạm dụng hoặc dùng liều cao kéo dài vẫn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, bao gồm cả gan và thận.

  • Thuốc tiêm adrenaline là bắt buộc để cứu sống bệnh nhân, dù nó có thể gây tác dụng phụ tạm thời như loạn nhịp tim.
  • Thuốc tiêm corticoid (như methylprednisolone) có hiệu quả kháng viêm rất mạnh, nhưng nếu lạm dụng (dùng liều cao, lặp lại nhiều lần không theo chỉ định) dễ dẫn đến loãng xương, tăng đường huyết, suy giảm miễn dịch và tác động đến gan thận.

Uống thuốc chống dị ứng trong bao lâu là an toàn?

Không có một mốc thời gian uống thuốc an toàn áp dụng cho tất cả mọi người, mà cần phải dựa vào chỉ định của bác sĩ, cơ địa và tình trạng bệnh nền của từng người. Có người chỉ cần uống vài ngày (hoặc vài liều), nhưng cũng có trường hợp cần điều trị nhiều tháng.

Vậy nên, bác sĩ sẽ cân nhắc thời gian và liều dùng dựa trên yếu tố tuổi, chức năng gan thận, cũng như các loại thuốc khác mà người bệnh đang sử dụng.

Điều quan trọng là người bệnh không nên tự ý thay đổi thời gian uống thuốc chỉ vì thấy triệu chứng thuyên giảm hay tái phát. Nếu dùng sai hoặc lâu hơn mức cơ thể chịu đựng được, thuốc có thể tích tụ và ảnh hưởng đến gan, thận hoặc gây ra tác dụng phụ toàn thân.

Muốn sử dụng an toàn thì người bệnh cần tái khám và tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ thay vì tự mua thuốc uống lâu dài, đặc biệt là với những người có bệnh nền mạn tính.

Xem thêm: Bị dị ứng có lây không?

Mọi loại thuốc dị ứng đều phải được sử dụng dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.
Mọi loại thuốc dị ứng đều phải được sử dụng dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.

Khi nào cần gặp bác sĩ trong quá trình uống thuốc?

Trong quá trình dùng thuốc, việc lắng nghe cơ thể là rất quan trọng. Bạn nên gặp bác sĩ ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau đây, vì chúng có thể cảnh báo sớm các vấn đề về gan hoặc thận:

  • Vàng da, nước tiểu sẫm màu, buồn nôn, mệt mỏi kéo dài – cảnh báo tổn thương gan.
  • Phù chân, tiểu ít, có bọt trong nước tiểu – cảnh báo ảnh hưởng thận.
  • Tim đập nhanh, chóng mặt, hạ huyết áp.
  • Buồn ngủ, lú lẫn quá mức.

Những dấu hiệu này thường là tác dụng phụ của thuốc, tuy hiếm gặp nhưng có thể nguy hiểm nếu không được kiểm soát kịp thời.

Ngoài ra, cần tái khám nếu phải dùng thuốc kéo dài nhiều tuần nhưng triệu chứng không cải thiện hoặc tái phát liên tục. Lý do là vì bệnh dị ứng có thể đã chuyển sang giai đoạn mạn tính hoặc cần đổi thuốc phù hợp hơn.

Đối với người có bệnh nền gan, thận, tim mạch hoặc đang dùng nhiều thuốc khác cũng nên được bác sĩ theo dõi định kỳ để kiểm tra chức năng gan thận và điều chỉnh liều.

Xem thêm: Bị dị ứng có nên tắm không?