Tại sao ngứa lòng bàn tay bàn chân? Cách trị ngứa

Ngứa lòng bàn chân, ngứa lòng bàn tay là bị gì?

Ngứa lòng bàn tay và lòng bàn chân là tình trạng phổ biến, gây nóng rát, châm chích, khó chịu kéo dài ở vùng da lòng bàn tay và bàn chân. Triệu chứng này có thể đi kèm với các dấu hiệu da như lòng bàn tay nổi đốm đỏ ngứa, nổi hột, mụn nước, bong tróc, khô, nứt nẻ, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày và giấc ngủ của người bệnh.

Ngứa lòng bàn tay, bàn chân có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ các vấn đề da liễu đến bệnh lý nội khoa nghiêm trọng. Cụ thể:

Ngứa có biểu hiện ngoài da (Nổi mụn nước, bong tróc, mẩn đỏ):

• Bệnh chàm (viêm da cơ địa): Bệnh chàm gây các tổn thương như lòng bàn tay bị ngứa nổi hột, da đỏ, nứt nẻ, xuất hiện ở lòng bàn tay, chân. Bệnh chàm thường xuất hiện do dị ứng, căng thẳng hoặc yếu tố ngoại cảnh.
• Viêm da tiếp xúc: Là phản ứng dị ứng hoặc kích ứng da do tiếp xúc với hóa chất, xà phòng, mỹ phẩm, kim loại như niken. Biểu hiện dị ứng có thể bao gồm ngứa, đỏ da, nổi mụn nước hoặc bong tróc da.
• Bệnh vẩy nến: Bệnh vẩy nến là bệnh tự miễn, gây tăng sinh tế bào da, tạo mảng da dày, đỏ, bong tróc vảy màu trắng bạc ở lòng bàn tay, bàn chân và thường gây khô nứt, đau rát. Bệnh vẩy nến có thể tái phát nhiều lần, kèm viêm khớp và thường liên quan đến yếu tố di truyền hoặc kích thích bởi môi trường, thuốc.
• Bệnh tổ đỉa: Là một thể chàm đặc biệt, đặc trưng bởi các mụn nước sâu, chìm dưới da, sờ vào thấy chắc, thường xuất hiện ở mép ngón tay, lòng bàn tay và gây ngứa dữ dội.
• Bệnh ghẻ: Ngứa dữ dội về đêm, có các “luống ghẻ” hoặc mụn nước ở kẽ ngón tay, nếp gấp cổ tay và có tính chất lây lan trong gia đình.
• Nhiễm nấm: Thường là do môi trường ẩm ướt hoặc vệ sinh kém, nấm có thể gây ra ngứa, bong tróc da, đặc biệt ở vùng giữa các ngón chân hoặc bàn chân.
• Da khô, nứt nẻ: Đặc biệt vào mùa hanh khô, da mất độ ẩm nghiêm trọng dẫn đến ngứa, nứt nẻ, bong tróc da.

Ngứa nhưng da bình thường (Chỉ cảm thấy ngứa dưới da):

• Nguyên nhân nội khoa: Các bệnh lý mãn tính như bệnh gan, thận, bệnh tiểu đường, rối loạn tuyến giáp có thể gây ngứa lòng bàn tay, bàn chân do tích tụ độc tố hoặc rối loạn chuyển hóa. Trong đó, Bilirubin/muối mật trong bệnh gan là nguyên nhân trực tiếp gây ngứa.
• Stress và thay đổi nội tiết tố: Ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và phản ứng da, làm tăng cảm giác ngứa.
• Suy gan, suy thận: Tích tụ độc tố trong cơ thể do gan hoặc thận suy giảm chức năng cũng là nguyên nhân gây ngứa lòng bàn tay, bàn chân.
• Tác dụng phụ thuốc: Một số thuốc như aspirin, opioid, thuốc huyết áp, liệu pháp điều trị ung thư có thể gây tác dụng phụ khiến ngứa lòng bàn tay, bàn chân.

Nếu ngứa kéo dài không kèm ban da, người bệnh nên thực hiện xét nghiệm chức năng gan, thận và đường huyết để tầm soát các nguyên nhân tiềm ẩn từ bên trong.

Triệu chứng cần lưu ý khi ngứa lòng bàn tay, bàn chân

Ngứa lòng bàn tay và bàn chân là triệu chứng phổ biến nhưng cần chú ý các biểu hiện đi kèm để phát hiện kịp thời những tình trạng bệnh lý nghiêm trọng. Triệu chứng ngứa có thể đa dạng, biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau như:

• Da đỏ, sưng, nổi mẩn hoặc mụn nước: Đây có thể là dấu hiệu da bị viêm nhiễm, dị ứng hoặc bệnh da liễu như viêm da cơ địa, vảy nến hoặc viêm da tiếp xúc. Nếu các tổn thương lan rộng, sưng tấy nặng cần khám bác sĩ ngay.
• Ngứa kéo dài không cải thiện: Nếu ngứa biểu hiện lâu ngày, không giảm dù đã dưỡng ẩm hay tránh tiếp xúc chất kích ứng, có thể là dấu hiệu bệnh lý cần can thiệp y tế.
• Ngứa kèm cảm giác nóng rát, đau khi gãi: Cảm giác này cho thấy da đã bị tổn thương hoặc kích ứng nặng hơn, nếu không xử lý sẽ làm tổn thương da, tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Ngứa không đồng đều, chỉ một bên tay hoặc lan sang chân: Có thể liên quan đến tổn thương thần kinh hoặc bệnh toàn thân như hội chứng ống cổ tay, bệnh tiểu đường.
• Kèm theo các dấu hiệu toàn thân: Như vàng da, mệt mỏi, tiểu vàng, đau nhức xương khớp có thể liên quan đến bệnh gan, suy thận hoặc xơ gan ứ mật nguyên phát.
• Ngứa lòng bàn tay chân thường xuất hiện trong giai đoạn hồi phục do cơ thể tái hấp thu dịch. Tuy nhiên, nếu vùng da ngứa bị trầy xước, mưng mủ hoặc chảy dịch vàng, đây là dấu hiệu của nhiễm trùng da thứ phát cần được bác sĩ xử lý

Xem thêm: Ngứa toàn thân càng gãi càng ngứa

Mẹo chữa ngứa lòng bàn tay

Để chữa tình trạng lòng bàn tay bị ngứa, bạn có thể bắt đầu giảm triệu chứng bằng việc áp dụng một số mẹo đơn giản nhưng hiệu quả sau:

• Vệ sinh tay chân nhẹ nhàng bằng nước mát hoặc nước ở nhiệt độ thường. Tránh dùng nước nóng vì sẽ làm mất độ ẩm tự nhiên của da, khiến tình trạng khô và ngứa trở nên trầm trọng hơn.
• Chườm lạnh vùng da ngứa: Dùng túi đá bọc khăn mềm chườm lên vùng da ngứa từ 10-15 phút giúp giảm viêm, ngứa nhanh và làm dịu cảm giác khó chịu.
• Dùng gel nha đam hoặc dầu dừa: Nên thử một lượng nhỏ trên vùng da lành trước khi bôi diện rộng, vì một số người có cơ địa nhạy cảm vẫn có thể bị kích ứng với nhựa nha đam tự nhiên.
• Thoa kem dưỡng ẩm thường xuyên: Giữ da mềm mại, đủ độ ẩm là cách hiệu quả để phòng ngừa và cải thiện ngứa do khô da, nhất là vào mùa lạnh, hanh khô.
• Tránh gãi: Gãi chỉ làm tổn thương da, gây viêm nhiễm và lây lan các bệnh da liễu. Thay vì gãi, có thể vỗ nhẹ hoặc dùng các thuốc giảm ngứa theo hướng dẫn bác sĩ.
• Bảo vệ tay chân khi tiếp xúc với hóa chất, chất tẩy rửa: Đeo găng tay bảo hộ khi làm việc nhà hoặc tiếp xúc với hóa chất giúp ngăn ngứa do kích ứng tiếp xúc.
• Giữ vệ sinh sạch sẽ, thay đổi thói quen sinh hoạt hợp lý: Giữ tay chân sạch, thay đồ, găng tay thường xuyên, tránh môi trường ẩm ướt giúp hạn chế nhiễm nấm và các tác nhân gây ngứa.
• Giảm stress: Stress có thể làm tăng ngứa hoặc các bệnh da liễu bùng phát hơn. Tập thở, thiền, yoga giúp kiểm soát stress hiệu quả.

Khi nào cần khám bác sĩ?

Ngứa trong lòng bàn tay dễ gây khó chịu, nhưng trong nhiều trường hợp bạn vẫn có thể giảm triệu chứng tại nhà. Tuy nhiên, bạn cần phải đi khám bác sĩ để được đánh giá và điều trị kịp thời nếu có các dấu hiệu cảnh báo dưới đây:

• Ngứa kéo dài trên 2 tuần mà không giảm dù đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà.
• Kèm theo các triệu chứng viêm nặng như sưng tấy, đỏ lan rộng, mụn hột có mủ hoặc vết loét trên da.
• Ngứa lòng bàn tay bàn chân về đêm ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và sinh hoạt hàng ngày.
• Xuất hiện các triệu chứng toàn thân như sốt, mệt mỏi, đau nhức hoặc giảm cân không rõ nguyên nhân đi kèm với ngứa.
• Ngứa tái phát nhiều lần mà không rõ nguyên nhân dù đã được điều trị trước đó.
• Có tiền sử các bệnh nội khoa liên quan đến gan, thận hoặc bệnh tiểu đường.

Xem thêm: Cách trị ngứa toàn thân tại nhà

Cách phòng ngừa lòng bàn tay bàn chân bị ngứa

Một số cách phòng ngừa mà bạn có thể tham khảo để tránh lòng bàn tay nổi mẩn đỏ ngứa:

• Tránh tiếp xúc với các chất kích ứng và dị ứng: Hạn chế tiếp xúc với hóa chất, bụi bẩn, phấn hoa và các chất dễ gây dị ứng khác để giảm nguy cơ kích ứng da, gây ngứa.
• Rửa tay chân sạch sẽ, sử dụng sản phẩm dịu nhẹ: Dùng nước ấm và xà phòng dịu nhẹ, không chứa hóa chất mạnh hay hương liệu, giúp bảo vệ hàng rào da mà không làm khô da.
• Dưỡng ẩm da thường xuyên: Giữ da luôn mềm mại và đủ ẩm bằng các loại kem hoặc dầu dưỡng ẩm là cách phòng ngừa ngứa do da khô, đặc biệt ở mùa hanh khô hoặc môi trường lạnh.
• Đeo găng tay khi làm việc với các chất tẩy rửa hoặc hóa chất: Bảo vệ da tay tránh tiếp xúc trực tiếp với các chất gây kích ứng, giảm nguy cơ viêm da tiếp xúc và tổn thương da.
• Giữ chế độ ăn uống lành mạnh và uống đủ nước: Cung cấp đủ dưỡng chất và nước giúp duy trì sức khỏe tổng thể, cải thiện chức năng da và giảm nguy cơ kích ứng.
• Hạn chế căng thẳng, stress: Stress có thể làm trầm trọng thêm các bệnh da liễu và ngứa. Các biện pháp giảm stress như thiền, yoga hoặc thể dục thường xuyên rất hữu ích.
• Điều trị kịp thời các bệnh lý nền: Quản lý tốt các bệnh như tiểu đường, bệnh gan, thận giúp hạn chế triệu chứng ngứa liên quan đến các bệnh này.

Xem thêm

• Ngứa toàn thân vào ban đêm
• Ngứa bàn chân