Dị ứng sưng mắt là gì? Cách làm giảm sưng mắt khi bị dị ứng

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Hiểu rõ về tình trạng dị ứng sưng mắt

Dị ứng sưng mắt là tình trạng mí mắt hoặc vùng quanh mắt bị phù nề, đỏ, ngứa, đau nhẹ do hệ miễn dịch phản ứng quá mức với các chất gây dị ứng, như phấn hoa, thức ăn, nọc côn trùng và thuốc.

Tình trạng này có thể biểu hiện dưới hai dạng chính: viêm kết mạc dị ứng (chủ yếu gây ngứa, đỏ, sưng nhẹ ở mí mắt) hoặc phù mạch (sưng sâu dưới da khiến mí mắt phù nề nghiêm trọng, có thể lan ra các bộ phận khác).

Đặc điểm khi bị dị ứng sưng mắt mà bạn có thể nhận biết như sau:

• Sưng mí mắt trên hoặc mí dưới, có thể sưng 1 hoặc 2 bên.
• Ngứa mắt râm ran, khó chịu, muốn dụi mắt.
• Đỏ mắt, có thể kèm theo giãn mạch nhỏ ở mắt.
• Chảy nước mắt trong, không đặc.
• Cộm mắt, cảm giác như có cát trong mắt.
• Da quanh mắt đỏ, bong tróc, ngứa rát.

Nhiều người bị dị ứng sưng mắt chủ chủ yếu do viêm kết mạc dị ứng hoặc viêm da tiếp xúc quanh mắt gây sưng đỏ vùng mắt. Sưng mắt trong những trường hợp này thường không nguy hiểm, không gây tổn thương vĩnh viễn cho mắt hay ảnh hưởng thị lực lâu dài, và có thể hồi phục hoàn toàn.

Tuy nhiên, nhiều loại dị ứng khác cũng khiến mắt sưng đỏ, chẳng hạn như dị ứng với thuốc nhỏ mắt, kính áp tròng, thực phẩm, hoặc do hít phải phải hoa, bụi bẩn, lông thú cưng. Mặc dù là dị ứng ngoài mắt nhưng cơ chế gây bệnh đều có liên quan đến chất gây viêm histamine toàn thân do hệ miễn dịch tạo ra khi tiếp xúc với dị nguyên.

Khi nào bị dị ứng sưng mắt được xem là nguy hiểm?

Sưng mắt được xem là dấu hiệu nguy hiểm nếu sưng đột ngột, lan nhanh và đặc biệt là khi sưng lan xuống vùng má, môi, hoặc có cảm giác sưng, tắc nghẽn ở lưỡi, họng… Đây đều là biểu hiện của phản ứng dị ứng hệ thống (như phù mạch hoặc sốc phản vệ) mà không phải là dị ứng mắt thông thường, cần phải được cấp cứu ngay lập tức.

Điều quan trọng là không phải ai cũng nhận biết được tình trạng này. Vậy nên hiểu rõ những nguyên nhân có thể gây dị ứng sưng mí mắt chính là yếu tố then chốt để chữa trị hiệu quả.

Các trường hợp dị ứng sưng mắt nguy hiểm

• Sốc phản vệ: Là phản ứng dị ứng toàn thân nguy kịch cần cấp cứu ngay, với sưng mắt là dấu hiệu sớm, theo sau đó là sưng họng, khó thở và tụt huyết áp.
• Phù mạch dị ứng: Thường do dị ứng thuốc hoặc thức ăn, gây sưng mắt, mặt và môi nhanh chóng, có thể lan đến họng gây khó thở.
• Dị ứng thuốc toàn thân: Ban đầu chỉ sưng quanh mắt nhưng có thể tiến triển thành mề đay, phát ban hoặc sưng phù lan rộng. Nếu kèm sốt hoặc khó thở, phải ngừng thuốc và đến cơ sở y tế ngay.

Xem thêm: Viêm kết mạc dị ứng bao lâu thì khỏi?

Các trường hợp dị ứng sưng mắt không nguy hiểm

• Viêm kết mạc dị ứng: Chủ yếu do phấn hoa, bụi, lông thú gây đỏ ngứa và sưng nhẹ quanh mắt.
• Viêm da tiếp xúc dị ứng quanh mắt: Xảy ra khi da mí mắt tiếp xúc với mỹ phẩm, kem hoặc thuốc nhỏ mắt, với biểu hiện là sưng đỏ và bong da nhẹ ở vùng mắt.
• Dị ứng mỹ phẩm: Gây sưng mí nhẹ, ngứa hoặc châm chích quanh mắt sau khi dùng sản phẩm mới. Triệu chứng sẽ tự giảm khi rửa sạch và ngưng tiếp xúc.
• Dị ứng phấn hoa hoặc bụi: Thường khởi phát theo mùa, gây ngứa và sưng mí nhẹ kèm theo hắt hơi và sổ mũi.
• Dị ứng dung dịch hoặc kính áp tròng: Xảy ra khi mắt phản ứng với dung dịch ngâm hoặc lens, gây đỏ và sưng nhẹ quanh mí. Triệu chứng hết nhanh sau khi ngưng đeo lens và rửa sạch mắt.

Dị ứng sưng mắt bao lâu thì hết?

Dị ứng mắt sưng nhẹ với các triệu chứng ngứa, đỏ thường giảm rõ rệt trong 24 – 48 tiếng sau khi tránh các dị nguyên khỏi mắt và đã được điều trị đúng cách với kháng histamine hoặc chườm lạnh. Tuy nhiên, tình trạng sưng mí mắt có thể cần 3 – 5 ngày để hết hoàn toàn. Nếu sưng mắt có kèm viêm da tiếp xúc thì sẽ khỏi sau 5 – 7 ngày.

Trong trường hợp dị ứng thuốc sưng mắt thì thời gian hết sưng có thể lâu hơn. Thông thường người bệnh sẽ hết sưng sau 48 – 72 tiếng, nhưng có thể kéo dài đến 5 – 10 ngày nếu cơ địa phản ứng mạnh.

Đặc biệt, nếu sưng không giảm sau 1 tuần hoặc kèm theo đau nhức, có mủ và suy giảm thị lực thì cần khám bác sĩ ngay. Bởi đây có thể không còn là dị ứng đơn thuần mà có thể liên quan đến viêm nhiễm hoặc dị ứng nặng.

Cách làm giảm sưng mắt khi bị dị ứng

Cách đầu tiên cơ bản nhất là loại bỏ và tránh tiếp xúc dị nguyên trực tiếp với mắt. Bạn cần ngưng sử dụng mỹ phẩm, thuốc nhỏ mắt, hoặc sản phẩm chăm sóc cá nhân nghi ngờ gây dị ứng.

Đối với trường hợp uống thuốc bị dị ứng sưng mắt thì bạn hãy ngưng sử dụng loại thuốc nghi ngờ, kể cả khi mới xuất hiện sưng nhẹ quanh mắt. Sau đó đến khám bác sĩ đã kê đơn thuốc để được kiểm tra và kê lại đơn thuốc mới phù hợp. Lưu ý là luôn ghi nhớ loại thuốc này để không sử dụng lại trong tương lai.

Sau đó bạn hãy áp dụng một số biện pháp sau đây để giảm sưng đỏ:

• Vệ sinh mắt nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý 0.9% hoặc dung dịch rửa mắt không chứa chất bảo quản, chất kích ứng.
• Tránh dụi mắt, tránh gãi mạnh để tránh sưng nặng và nhiễm trùng.
• Chườm lạnh vùng mắt 5 – 10 phút/lần, thực hiện 3 – 4 lần/ngày.
• Giữ đầu cao khi nằm nhằm hạn chế ứ máu vùng quanh mắt.
• Đeo kính râm khi ra đường và đóng cửa sổ trong mùa phấn hoa – nếu nghi ngờ dị ứng phấn hoa.
• Uống đủ nước, ngủ đủ giấc, tránh rượu và thức ăn mặn để giảm giữ nước mô quanh mắt.
• Không đắp các mẹo dân gian như trà túi lọc, lá cây hay kem dưỡng da vì có thể gây kích ứng hoặc nhiễm khuẩn.

Nếu đã áp dụng các biện pháp trên mà vẫn không thuyên giảm thì bạn nên thăm khám với bác sĩ. Bác sĩ sẽ kiểm tra tình trạng mắt, hỏi tiền sử dị ứng và có thể chỉ định làm xét nghiệm phù hợp, từ đó chẩn đoán và kê đơn thuốc đúng.

Tùy theo mức độ mà cần một số loại thuốc điều trị sau:

• Kháng histamin đường uống: Giúp giảm sưng, ngứa và đỏ trong vài giờ.
• Thuốc nhỏ mắt chứa chất kháng histamin: Giúp giảm ngứa và sưng nhanh chóng, thường được chỉ định dùng 1 – 2 lần/ngày.
• Thuốc nhỏ mắt chứa chất ổn định dưỡng bào: Có tác dụng phòng ngừa và điều trị lâu dài, thường được khuyến cáo dùng 1 – 2 lần/ngày.
• Corticosteroid tại chỗ: Chỉ dùng ngắn hạn trong trường hợp sưng nhiều, ngứa dữ dội hoặc không đáp ứng với thuốc kháng histamin. Thuốc bắt buộc phải có chỉ định từ bác sĩ nhãn khoa.

Xem thêm: Mẹo chữa ngứa khóe mắt