Dị ứng cá ngừ phải làm sao? Cách chữa dị ứng cá ngừ

Tổng quan về dị ứng cá ngừ

Dị ứng cá ngừ là phản ứng của hệ miễn dịch khi cơ thể nhận nhầm các protein hoặc histamin có trong cá ngừ là các kháng nguyên lạ. Khi đó, hệ miễn dịch kích hoạt giải phóng histamin và các chất trung gian khác gây nên các phản ứng dị ứng.

Ngoài ra, cá ngừ có hàm lượng Histidine tự do cao; nếu cá ươn và bị vi khuẩn phân hủy, histidine sẽ chuyển thành histamine, một chất gây dị ứng hoặc ngộ độc histamin (còn gọi là hội chứng cá biển). Các nguyên nhân gây dị ứng bao gồm ăn cá ngừ ươn, cá nhiễm ký sinh trùng (như Anisakis), hoặc phản ứng với các protein lạ trong cá.

Trong khi đó, ngộ độc Histamin (Hội chứng cá biển) xảy ra do cá bảo quản kém, ai cũng có thể bị, không chỉ người có cơ địa dị ứng.

Triệu chứng bị dị ứng cá ngừ

Các triệu chứng dị ứng cá ngừ có thể từ nhẹ (ngứa, sưng đỏ da, nổi mề đay) đến nặng (sưng lưỡi, khó thở, sốc phản vệ) và có thể rối loạn tiêu hóa (dạ dày co thắt, nôn, đau bụng, tiêu chảy) hoặc kích thích hen suyễn.

• Triệu chứng nhẹ: Ngứa rát trong miệng; Biểu hiện ngoài da với nổi mề đay, mẩn đỏ hoặc phát ban ngoài da; Ngứa da; Buồn nôn nhẹ; Chóng mặt nhẹ.
• Triệu chứng trung bình: Sưng môi, mặt, hoặc quanh mắt; Đau bụng, tiêu chảy; Khó thở nhẹ, ho, tức ngực.
• Triệu chứng nghiêm trọng: Khó thở dữ dội do co thắt phế quản; Tụt huyết áp, tim đập nhanh; Chóng mặt, mất ý thức; Có thể tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Thời gian xuất hiện triệu chứng thường từ 20 đến 30 phút sau khi ăn cá ngừ. Việc xác định đúng dấu hiệu dị ứng giúp bác sĩ đánh giá mức độ nguy hiểm để can thiệp ngay lập tức.

Xem thêm: Dị ứng tôm

Phát hiện dị ứng cá ngừ phải làm sao?

Khi gặp dấu hiệu dị ứng, bạn có thể bắt đầu bằng cách giảm triệu chứng ngay tại nhà để phòng ngừa bệnh tiến triển nặng hơn. Các bước xử lý khi phát hiện dị ứng nhẹ hoặc trung bình như sau:

• Giữ bình tĩnh, tránh hoảng loạn để không làm tình trạng nặng thêm.
• Ngưng ngay lập tức việc ăn cá ngừ. Theo dõi sát sao các biểu hiện của cơ thể. Tuyệt đối không tự ý gây nôn nếu người bệnh có dấu hiệu khó thở, lơ mơ hoặc sưng vùng họng để tránh nguy cơ sặc vào phổi.
• Uống nhiều nước lọc giúp cơ thể đào thải các chất gây dị ứng nhanh hơn.
• Tuyệt đối không gãi hoặc chà xát vùng da bị ngứa, nổi mẩn để tránh tổn thương da hoặc nhiễm trùng.
• Có thể sử dụng thuốc kháng histamin không kê đơn để làm giảm ngứa, phát ban nếu đã biết cách dùng.

Các biện pháp hỗ trợ như trà gừng ấm hoăc nước chanh pha mật ong chỉ có tác dụng giảm cảm giác buồn nôn nhẹ ở đường tiêu hóa, hoàn toàn không có tác dụng điều trị phản ứng dị ứng hoặc sốc phản vệ.

Xem thêm: Dị ứng vỏ tôm

Cách chữa dị ứng với cá ngừ tại cơ sở y tế

Các trường hợp bị dị ứng cá ngừ khi có biểu hiện từ trung bình đến nặng cần được khám và điều trị chuyên sâu tại cơ sở y tế để tránh các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là sốc phản vệ. Khi thăm khám, bác sĩ sẽ hỏi chi tiết về tiền sử dị ứng và các triệu chứng liên quan, sau đó tiến hành làm xét nghiệm dị ứng bao gồm kiểm tra IgE đặc hiệu với cá ngừ, test da (skin prick test) để xác định chính xác dị nguyên.

Sau khi xác định được nguyên nhân và mức độ dị ứng, bác sẽ điều trị theo phác đồ phù hợp bằng việc sử dụng các loại thuốc dưới đây:

• Thuốc kháng histamin: Giúp giảm nhanh các triệu chứng ngoài da và đường hô hấp do dị ứng.
• Corticosteroid: Sử dụng trong trường hợp dị ứng nặng hoặc viêm kèm theo để giảm phản ứng viêm.
• Epinephrine (Adrenaline) – Epipen: Là thuốc cấp cứu khẩn cấp cho các bệnh nhân có phản ứng sốc phản vệ do dị ứng cá ngừ. Tiêm ngay khi có dấu hiệu nặng để đảo ngược các triệu chứng.

Khi nào cần khám bác sĩ hoặc cấp cứu khẩn cấp?

Các dấu hiệu nhận biết cảnh báo cần cấp cứu hoặc đến ngay bệnh viện:

• Khó thở nghiêm trọng hoặc co thắt phế quản, thở khò khè.
• Tụt huyết áp, choáng váng, chóng mặt, hoặc mất ý thức.
• Tim đập nhanh, không đều hoặc cảm giác hồi hộp dữ dội.
• Buồn nôn, nôn mửa nghiêm trọng hoặc tiêu chảy kéo dài gây mất nước.
• Triệu chứng dị ứng không giảm hoặc trở nên nghiêm trọng hơn sau khi đã xử lý tại nhà.

Khi có những biểu hiện trên, cần gọi ngay cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến trung tâm y tế gần nhất để được chăm sóc y tế kịp thời.

Xem thêm: Dị ứng hải sản

Cách phòng ngừa và tránh tái phát dị ứng cá ngừ

Dị ứng cá ngừ có thể gây ra các phản ứng nguy hiểm nếu không được quản lý cẩn thận. Để ngăn ngừa tái phát dị ứng và bảo vệ sức khỏe, bạn cần lưu ý các biện pháp phòng ngừa sau:

• Tránh tiếp xúc với cá ngừ: Nếu có tiền sử dị ứng cá ngừ, tuyệt đối không ăn cá ngừ hoặc các sản phẩm liên quan. Đọc kỹ nhãn mác các sản phẩm chứa cá hoặc thành phần từ cá, như nước mắm cá ngừ, dầu cá ngừ, để tránh tiêu thụ vô tình.
• Thông báo khi ăn uống ngoài: Khi ăn nhà hàng hoặc đặt đồ ăn, nên thông báo rõ tình trạng dị ứng cá ngừ để nhân viên và người nấu chú ý tránh nhiễm chéo.
• Chọn mua và chế biến cá ngừ đúng cách: Mua cá ngừ tươi, được bảo quản lạnh đúng tiêu chuẩn để hạn chế vi khuẩn chuyển hóa histidine thành histamin gây ngộ độc. Lưu ý quan trọng: Việc nấu chín kỹ giúp tiêu diệt ký sinh trùng và vi khuẩn nhưng không thể loại bỏ protein gây dị ứng hoặc phá hủy histamin. Do đó, người đã xác định dị ứng cá ngừ tuyệt đối không nên thử ăn lại dù đã nấu chín.
• Tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng và bác sĩ: Nhờ chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ tư vấn để có chế độ ăn phù hợp, đảm bảo vẫn cung cấp đầy đủ dinh dưỡng mà không phải sử dụng cá ngừ. Đặc biệt, cá là nguồn cung cấp omega-3 quý giá; có thể thay thế bằng các nguồn khác như hạt, dầu thực vật hoặc các loại hải sản không gây dị ứng.
• Tự bảo vệ và theo dõi sức khỏe: Đeo vòng tay cảnh báo dị ứng hoặc mang theo thuốc cấp cứu epinephrine (nếu có chỉ định). Luôn cập nhật kiến thức, cẩn trọng với thực phẩm mới, tránh các nguy cơ tiềm ẩn do nhãn mác không rõ ràng hay chế biến chéo.

Người dị ứng cá ngừ nên thận trọng khi thử các loại cá biển khác thuộc họ Cá thu ngừ (Scombridae) như cá thu, cá bạc má do nguy cơ phản ứng chéo cao.

Xem thêm: Dị ứng hải sản bao lâu thì khỏi?