Bị dị ứng có nên tắm không? Bị dị ứng nên tắm nước nóng hay lạnh?

Trong bài viết này, DIAG sẽ giúp bạn hiểu rõ bị dị ứng có nên tắm không. Tắm đúng cách trong những trường hợp dị ứng do tiếp xúc có thể giúp làm dịu da, loại bỏ dị nguyên còn bám lại và hỗ trợ giảm ngứa ngáy.

Lưu ý: Thông tin y khoa trong bài viết chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Mọi quyết định áp dụng thông tin y khoa trong bài viết cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên nhu cầu và tình trạng sức khỏe cụ thể trước khi thực hiện.

Những mối lo ngại khi tắm ở người bị dị ứng

“Dị ứng có được tắm không” là vấn đề xuất phát từ nhiều nỗi lo chồng chéo chứ không chỉ riêng về da. Bởi nếu vệ sinh cơ thể không đúng thời điểm không tắm khi tình trạng cơ thể không cho phép thì nguy cơ xảy ra biến chứng là rất cao.

Tắm làm tổn thương thêm hàng rào bảo vệ da

Đây là mối lo hàng đầu của mọi trường hợp bệnh bởi dị ứng vốn đã khiến da rất dễ tổn thương. Việc tắm gội không đúng cách, như chà xát mạnh hoặc tắm với nước quá nóng, sẽ gây nóng rát và châm chích sau tắm, có thể khiến tình trạng da trở nên khô và viêm nghiêm trọng hơn.

Tắm dẫn đến dị ứng lan tỏa toàn thân

Một số ca bệnh dị ứng phức tạp còn tiềm ẩn nguy cơ kích hoạt phản ứng toàn thân nếu tắm khi bị dị ứng. Điều này đặc biệt nguy hiểm ở những người mắc chứng nổi mề đay do nước, dị ứng với nước nóng/lạnh, hoặc da nhạy cảm với hóa chất như chlorine trong nước máy. Những trường hợp này có thể nổi mẩn lan rộng, khó thở hoặc chóng mặt sau khi tắm.

Tắm gây mệt, lạnh hoặc “ngấm bệnh”

Phản ứng dị ứng có thể khiến cơ thể trở nên yếu và mệt mỏi hơn. Lúc này thể trạng yếu hơn bình thường, khiến người bệnh có thể trải qua rét run sau khi tắm, hoặc có cảm giác như mẩn đỏ lan rộng và khó thở hơn.

Một số người khi bị dị ứng đang trong tình trạng sốt, ngứa ngáy dữ dội hoặc da có vết thương hở thường e ngại việc tắm gội khiến triệu chứng mất kiểm soát hoặc nhiễm trùng lan rộng.

Vậy bị dị ứng có nên tắm không?

Tắm sớm có thể giúp loại bỏ dị nguyên khỏi da trong các trường hợp nghi ngờ dị ứng do tiếp xúc, như tiếp xúc phấn hoa, lông động vật, hóa chất, bụi bẩn, mạt nhà…

Mặc dù vậy, không phải trường hợp nào cũng có thể tắm khi bị dị ứng. Bạn chỉ nên tắm khi đã đáp ứng các điều kiện sau đây:

• Triệu chứng dị ứng chỉ xảy ra ở da: nổi mẩn, ngứa ngáy nhẹ, nổi mày đay rải rác.
• Không có dấu hiệu nghiêm trọng (báo hiệu sốc phản vệ): khó thở, tức ngực, sưng môi, sưng lưỡi, sưng mí mắt, chóng mặt, choáng váng, buồn nôn, tiêu chảy, ngất xỉu.
• Nghi ngờ dị nguyên bám ngoài da hoặc tóc: sau khi tiếp xúc cây, thú cưng, mỹ phẩm mới, nước ô nhiễm…

Những trường hợp này thường do viêm da tiếp xúc dị ứng hoặc viêm da cơ địa. Vệ sinh cơ thể đúng cách sẽ giúp loại giúp loại bỏ các tác nhân gây ngứa, không chỉ giảm viêm hiệu quả mà còn hỗ trợ làm mềm da và chuẩn bị cho việc dưỡng ẩm ngay sau đó.

Nếu bạn bị dị ứng hệ thống (như dị ứng thức ăn, dị ứng bia) mà không có biểu hiện ngoài da thì việc tắm gội không gây ảnh hưởng gì. Tuy nhiên, nếu những trường hợp này có kèm theo mệt mỏi, chóng mặt hoặc sốt thì bạn nên nghỉ ngơi, và tránh tắm ngay lập tức để phòng nguy cơ té ngã hoặc cảm lạnh.

Hướng dẫn cách tắm an toàn khi bị dị ứng

Bạn có thể tham khảo cách tắm an toàn và hiệu quả khi bị dị ứng như sau, dựa trên khuyến nghị từ các tổ chức da liễu và dị ứng quốc tế như Hiệp hội Dị ứng, Hen và Miễn dịch học Lâm sàng Hoa Kỳ (AAAAI).

• Chỉ tắm 1 lần/ngày để làm sạch và giữa ẩm da.
• Tắm với nước ấm nhẹ 35 – 37°C, không tắm nước nóng.
• Tắm trong thời gian ngắn 5 – 10 phút.
• Ưu tiên dùng sữa tắm/sữa rửa dịu nhẹ, không chứa xà phòng, không hương liệu, không màu, có độ pH trong khoảng 5.5 – 6.5 (gần với pH tự nhiên của da).
• Dùng tay hoặc khăn mềm nhẹ nhàng thoa sữa tắm.
• Rửa sạch nhẹ nhàng vùng có mẩn đỏ, không cào gãi.
• Luôn rửa sạch xà phòng khỏi cơ thể bằng nước ấm.
• Lau khô bằng khăn mềm, thấm nhẹ, không chà xát.
• Thoa kem dưỡng ẩm trong vòng 3 phút ngay sau khi tắm.

Xem thêm: Uống thuốc dị ứng có hại gan không?

Một số trường hợp dị ứng không nên tắm hoặc cần tắm đúng cách

Mặc dù tắm đúng cách giúp loại bỏ dị nguyên và cải thiện tình trạng nổi mẩn ngứa hiệu quả, nhưng vẫn có một số trường hợp không nên tắm hoặc cần chọn cách tắm phù hợp. Mục đích là tránh làm triệu chứng nặng hơn hoặc che lấp dấu hiệu nguy hiểm cần theo dõi.

• Sốc phản vệ: Trường hợp này cần cấp cứu ngay, với các dấu hiệu nhận biết gồm khó thở, sưng mặt, sưng môi, buồn nôn, choáng váng, tụt huyết áp, ngất xỉu.
• Mề đay do nước: Đây là tình trạng hiếm gặp khi da phản ứng với nước dù ở bất kỳ nhiệt độ nào. Người bệnh cần hạn chế tối đa thời gian tiếp xúc với nước (tắm rất nhanh) và nên trao đổi với bác sĩ về các biện pháp bảo vệ da (như sử dụng kem barrier) trước khi tắm.
• Mề đay do nhiệt độ nóng/lạnh: Người bị mề đay do lạnh chỉ nên tắm nước ấm. Người bị mề đay do nóng (thường do tăng nhiệt độ cơ thể) nên tắm nước mát và tránh tắm nước quá nóng.
• Da quá khô, rướm máu, loét, rỉ dịch, nhiễm trùng: Tắm sẽ làm tổn thương da lâu lành và tăng nguy cơ nhiễm trùng lan rộng. Chỉ nên tắm khi có hướng dẫn của bác sĩ cùng với dung dịch kháng khuẩn chuyên dụng.
• Cơ thể đang rất mệt, rét run, choáng váng, mất tỉnh táo: Tắm trong trạng thái suy nhược có thể gây tụt huyết áp, té ngã, bất tỉnh. Trường hợp này nên ưu tiên nghỉ ngơi.